488 
HISTORIAE P LANTARVM) 
Sunt tamen plures alii qui tria diffindiagene- 
xa cum Arabibus3gnofcunt,dequo,ciLn arbores 
vpfas non noueriinus, nihil certi /latuere aude¬ 
mus. 
In Santalorum collatione inte r (e , &xftima- 
De ternpe. tione non conientiunt Authores. Rudi, omnes 
•ramento j fl frigidorum cla/Te ponit, fed rubrum aliquanto 
RxeUw' ^g*dius dicit : /acis temere , quoniam cx fuo ce¬ 
rebello. Excu/andusfuiflet,li dixifletex Arabum 
Matth.not, fententia. Matth.omnibus prxferr pallidum : fe¬ 
cundum locum tribuic albo : poftremnm rubro, 
quod, vt ille ait, nullo commendetur odore: prio¬ 
ra vero duo /uauiter /pirent. Remi/Ii As quam in 
Italicis lucubrationibus, inquit Apollo , vbi v- 
trumque odoratiflimum dixit : & li demum re¬ 
giius nares admouilTct,depreheiKlilIet vtique id, 
quod vulgo citrini /eu flaui nomine circumfer¬ 
tur, multo fragrantius e fle albo. Amato quoque 
luteusfiuecitnnusodorati/Emuscft , «Se exteris 
melior. Tertius vero albus, medium inter ru¬ 
brum & citrinum poffidens. Prxfert igitur ru¬ 
brum albo,cum tamen hunc odoratum , illum 
inodorum plerique faciant. Lacuna fane citrina 
& alba valde odorata dicit: de rubro , dicit nul¬ 
lum habere odorem effatu dignum , fed aliquem 
tamen acquirere abaliis Santalis. At radians ille 
Apollo emina fcu flaua folafere odorata dicit, 
quamuis alba communem ligni colorem haben¬ 
tia, &flauo inferta [vt ille ait] aliquantulum et¬ 
iam redoleant : BralTauoliimque reprehendit, 
Apollo ttot in examine vnguenti Saiitalini falso nihil 
omninb habere odoris cenfeat. At non videt tot 
radiis ftipatus , i fe quoque non nili per accidens 
tribui odorem albo, quando ait ftauo mterferta 
aliquantulum etiam redolere , Taris aperte his 
verbis afferens , quod anime decontradicendi 
Santalum ffudio taxat. Idem Mu/a Rubrum tradit , omni 
* JJ ' fragrantiadeftitui ,etfi pro Santalo abfolute , il¬ 
lud quidem accipiendum velint, quali magis in- 
f.igidans , ipfi tamen Apollini [ Serapionis ait- 
thoritate freto, qui ex Santalis melius effe di¬ 
cit flauum] magis flauum arridet, quamuis cali¬ 
dius. 
Corduminfapertaxat , qubd per Sandalum 
MachozJ- Michoziri, vel ex Genuenfi codice Mazahari a- 
Tl - pud Me/uem fpeciem Citrini San tali,a vulgari di- 
c j ut rfam atque odoratiorem fupponit: hoc nimi- 
jr ' n ° rum eius adolefcentix inurendum effe dicens, 
qnbd vetuftateexanimata citrinaSanrala, recen¬ 
tibus collata , minus fragrare compererit, proin- 
dein fpecicdiuerfa exiftimauerit , quum prxte* 
enarrata non fit dare quartam fpeciem Santalo- 
rum. Quod vero quidam Cedrum putarunt, & 
Syluius calida officinarum Santala cum Syluio, idinru- 
bro nullo padlo admittendum cenfet. At nos nec 
alba quidem Cedrum exiftimari debere cenfe- 
Apallo not. muc ipfevero Apollo nobis videtur nimis fc- 
cure aflercre, non dari quartam fpeciem San talo¬ 
rum : quafi ille /olus omnia viderit. Si diutius vi¬ 
xi flet Cordus, vtique docuilfet eum,quid intelle¬ 
xerit per quartam fuamSantah/peciem, [ quam 
fane ne nos quidem intelligimus] nec fuam fa- 
Cordtlauu rnam eius radiis ob/tifeari vnquam tulilfet, iuue- 
nis quotquot vnquam vixerunt prxter xtatem 
de Repub.Medicamcritiflimus. 
C not AU ' Inierim quoque mirari fubit, vbi C.Bauh.Iege- 
ritjFr-Alcxandiumin fuo Apolline quartum San- 
talorum genus effe voluiffe:cum ex prxdidtis eius 
verbis aperte pateat,cum contrarium afferere. 
Synonyma PorrS apud authores feriptum inuenias Santa- 
lineuar. - • - • 
corrupto nomine Sandal : Ab incolis locorum, in 
quibus nafeitur C handanacon teffe Linfchott. In 
Timor infula omnibufquc Prouindis Malaca: vi- * 
cinis Cb and ama: h Decamnis, Gufarattis ,Canart- 
nis , aliilque Indis Sercandaa. Lufitanis & Italis Serti* 
Sandala. Gal .du Santal. Gcrm. 0*nbel/ 04iibcU 
Cxterum in pallidi penuria albi & rubri par¬ 
tes xquales prxfcnbendas non cenfet Garcias, vt 
vultScpulueda,fed potius folum candidum : ma- w0/ 
gis enim pallido affine eff album, quam rubrum. Medi, 
i Pen.dc Lob. in Adu. alicubi Medicum quendam r( * u * 
1 anonymum obiter carpunt > qui ridicule con- * u 
querebatur perperam fieri hodie,quod Santalum 
citrinum adulteretur Ligno aloes. Ita quidam im¬ 
periti de rebus incognitis quiritari folenc,ne nihil 
fciuiffc videantur. Sed /oli do&i eiufmodi Leo¬ 
nes ex vngue norunt,& <i vere periris difeernunt. 
Scribit Matth.Santalum in veraque India fyluis ^ ocu 
denfi/Iimis lngentiffimifque nafci : Syluius, ex 
agro Calicuthi Indix emporii aduehi a Lufitanis. 
Sed de hac re certiora nos docent Garcias & LinT 
ihott. Album & flauum ex infulaTymor adue- 
nit, qux lanis adiacet, vndique porcuo/a.Integra: 
ibi albi flauique Santali/ylux vifuncur, frequen- 
tiquehinc commercio per totam Indiam diffra- 
lnintur. Aduchitur autem vtrumque Santalum 
Lulitanorum Liburnicis ex Malaca & in Cou- 
chin & Goa maxima totius Indix emporia inue- 
hitur. Periit enim nunc Calecut ampli/limum o- 
hm emporium. Inde fcilicet ex Couchin & Goa 
potiflimam partem exportant in Malauar, Cana- 
ra, Bengala , Decan, & Guzarate : minima verb 
defertur Ormuz.in Arabiam <Se Lulitania.lmo vix * 
Som 
C/irt 
lus Sc Sandalus: Santalum & Sandalum lignum : Se- 
rap. Auic. & Mauritanis exteris itdmque Perfis 
in Lufitaniamlegitimum Citrinum deferri putat 
Garcias, ciim muJtb pluris ibi ematur, quam in La fo 
Lufitaniam delatum vendi poffit. In exteras re- fXf> " 
giones delata Santali arbor etiam crefeit. VidifFe 
enim idem ceftatur in Andanager totius regni 
Decan vrbe primaria , vbi regiam fuam habet Ni- 
zamoxa, attamen non fui fle odoraium. Habere 
autem Nizamoxamiftic hortos ampliffimos, om¬ 
ni peregrinarum arborum , etiam noffratium re¬ 
nere exctilti/Iiinos,quxfru<ffiferxfine. Signjfit.i 
tum ipfi fuifle, in infula D.Laurenti: Santalum er 
lam mucniri, & lpfos /Ethiopes incolas ficalit re- 
re. VerAmintellexilfe poffea non elfeSantalum, 
fed ligni duntaxar genus odoratum , cuiufmodi I 
ibi plurima inueniuntur. Maffeus tradit in Cber- 
l/onefoinfula primx notx Sancffum album nafer. 
Leuin. Hullius in Nauig.Holand. Infula , in¬ 
quit Madagafcar, id eff, Lunx,nuncS.Laurentii, 
qux cx maxiirus &c dit /Hmis infulis ccn/etur to¬ 
tius orbis m India Orientali abundat Santalo, 
Ambaro &Eborc. 
Serapio cx multorum Arabum autoritate San- V irC 
talum frigidum effe ftatuic in tertio gradu. Auic. ^pj 
vero in fine fecundi ordinis ad tertium vfque, 
ficcumin fecundo vterque. Rubrum tamen Se- 
rap.frigidius elfe dicit albo & citrino : illudque c*th* 
prx exter is,humorum fluxum inhibere, Eryfipe- Er )fif 
latis , inflammationibus , Dodarrx^ bilenrr^ py 
latis, inflammationibus,podagrxii bileortx ex 
fucco Solani, aut Sedi,aut Portulacx, aut Lenti- 
culx palurtris vtihterimponi. Simile elfe Faufel 
frigiditate &ficcitate,atqueadftrictione, robo¬ 
rare gingiuas 8 c ftomachum. Omnia Cardiacx k 
bile & calidis febribus aducafari. Trita & mixta 
cumaq.rof. & modico camphorx vtiliccr tempo¬ 
ribus illini ardori capitis. Santala alba media 
quantitate farcocollx adie&a ,& cum albumine Arthr 
oui temporibus impolita , ad idem valere, & ad- 
uerfusdcfcenfumhumorumin oculcx ,incipien- 
ttfque 
