LIBER 
Sii obilerfa Opali Iapidis Gcmms variantem Co- 
I lorcno pulchri reprxfentat, ita vt in ea vano mo- 
. tio igneus, luteus , & rutilas fpiendor,& fulgens 
i purpura ,&c virens mare incredibili pariter mi- 
ftura tcanfluceant. 
Eiufdemlgni fpeciem, eodemque colore va¬ 
riante tingens fruftulum accepimus nomine ligni 
L Bezoardtci fcuaduerfus Venena , a quodam Ita- 
I lo , cuius hiftoriam mox recitabimus. Hoclatu- 
I ratius rubet Sancalo,& ad fpadiceum nonnihil te- 
I dic, pectinibus rectis , nullo nec odore nec fapo- 
t re,forte quia euanidum,materie fatis dura. 
Mittit, inquitMonard. noua Hifpania ligni 
quoddam genus cralTum & enode, materia Pni, 
cuius viusiam diu reccpcus fuit in his regionibus 
j ad renum vitia , vrinx difficultates Sc incommo- 
da. Poilea experimento compertum cft,eius aqua 
L iniccoris& lienis obftrudtionibus vtilem elle. 
j Fit autem hoc modo. Lignum affulatim &minu- 
I tim concilum in optima Sc limpidifUma fontana 
| aqua maceratur, atque in ca relinquitur, donec 
aqua a bibentibus abfumpea Iit. Dimidia hora 
po(linie£tumlignum,aqua ccerulcum dilutiorem 
colorem contrahit, qui lenfim intenditur pro te¬ 
poris diuturnicate, tametli lignum candidum fit. 
Id adulteratur ligno illi limili, quod aquam cro¬ 
ceo colore inficit: de quo poftea. Hac aqua qui 
affidue vtuncur , eavmum diluentes, mirabi¬ 
les experiuntur effe&us line vllahumorum com¬ 
motione , neqj alio opus ell vidtus ratione,quam 
temperata: aqua: enim fapor non magis immuta¬ 
tur ligni mied.one , qukm li pura elTet , & 
nihil in ea maceratum. Calidum & ficcum eft in 
primo gradu. 
Cum poculo & fcobe prxdidla, miffii ab E.C. 
admndlum erat hoc fciiptum. Palligni lndiani 
fcdbis vnc.j.in vnciasiiij. aqux font. lococahdo 
*■ ho:isii.infiifa,&tepida allumpca infufio inane 
ftomacho iciuno,in dolore lumborum 6 c prouo- 
canda vrina plurimum valet. Idem prxllatfi aqua 
aliquandiu in poculo ex ciufmodi ligno parato in¬ 
fula tepida bibatur,repetendo quoties opus fue¬ 
rit. 
Cxterum Italus, quem dicebamus,fui Bezoar- 
- dici ligni libram j .duodecim coronatis Solaribus 
xfti mabat,promi fio experimento extemporaneo. 
na Couenit ftudiolorumnon paruus numerus, (qui 
hxc noflra commentaria legentes / hoc ipfum te- 
flari poliunt) inter quos&ego Cherlerus, du¬ 
cente, & prxeunte nobis, more Monfpelienfibus 
laudatidimojCl.D.D. Pradilxo , profelT. Regio, 
viro Gratiofidimo. Adfumgillinx dux , cuique 
eum pulte farinaceaintrudicurAcfenici fcrupulus. 
Sed alteri de aqua, quam exinfufionefeobis pr?- 
difti ligni paratam habebat, apponitur,quam mi- 
fella gallina ob intus excitatum ardorem auide 
haurire, ex parte refocillata quidem, nihilominus 
tota ea die moribundx fimilhma videbatur. Eua- 
fit tamen tandem , vt aiebat Pharmacoposus, 
nefeio an corruptus vel largitione dehnitus. Alte¬ 
ra vero, qux nihil de illa aqua hauferat, variis ia- 
dlationibus conuulfionibufque fatigata , miferc 
interiit. Hic ftudioforumcateruaalteram fuper- 
uiuentem conlpiciens , certarim dc ligno pofcere 
ccepit, foluto pretio, fed remiffiori,[pro fingulis 
vnciismediu coronatu,vel affes autlolidos$o.re- 
r* gios, nifi fallor. ] D.D. fruflulum obtulit dono. 
’ At ego quiritari & caulari, aqux frigiditati ac co- 
pix potius eam vim dicandam, qux ardentiflimi 
4 veneni vim retuderet. Italus impoflura detedla, 
• seque prxfenti lucro priuatum iri vides, me tan- 
eibonifmftulo beare, blanditiifquc dehnire feti- 
'!¥• 4 « 
cids potuit, qu^m debuit, vt tacerem, Neccaruic 
experimento fufpicio. Namfequenti die prxfen- 
cibus aliquot ftudiofis idempemtds obferuatum 
in columbis,quibus itidem Arfenicum exhibitum s 
altera epota aquifimplici fed frigidiffima fofpes 
euali t, altera interiit. 
Porrb dubitamus an de hoc ligno intelligat Go- 
ropius, quando ait: Lignum quod k colicis do. 
loribus curandis quidam mihi nominarunt , nec 
dum ad vfum medicum vocaui. 
Cxfalpinus qui nunquam non aliqua nouitate 
ftipatus incedere folet, ex Fraxini genere fufpica- F '***"* 
tur lignum in noua Hifpania repertum, cuius ra- 
menta in aqua poli horx dimidium coeruleum e» 
legantifllmumreddunt, cumipfacandidalint. 
Vcuntur (additidem) aqua prxdidta in potu 
quotidiano vfu cum vino ad Renum morbos, 
vrinx difficultatem, & Ifehiadicos. Eiuldem ex 
eodem meminit Camer. Hiffi Lugd. Lignum ad 
dolores renum vocat. Catal.Francof Lignum ne¬ 
phriticum : (Dricfib 0I9. 
-- 
LIGNVM CROCEO TINGENS. ' 
C a p. X L V. 
H Ocefl illud lignum quod pauib ante dixi¬ 
mus nephritico ligno fublhtm, & aquam 
croceo tingere,vti tellatur Monardes. Plura de eo 
dicenda non habemus. 
AnTheuet. Americx Lignum luteum ex quo 
aliqui fuos parant enfesr 
Conliderandum an tale quid infinuet Seiap. 
quando ex automate Acen Meluai tradit Virtz. /4n 
afferri ex prouinciaIaiemen,etfe corticem arbo. Sera f' 
ns,ex quo paratur color iimilis croco. Subrix/* 
nomine eodem loco meminit aliarum plantarum 
ex variorum autoritate, de quibus luo loco. 
LIGNVM CANDIDVM FVNGOSVM 
cocis vicem praebens. 
Cap. XLVL 
A Nno 1597* e lana maiore delati ligni frag- 
mentum datum fibi, ait Clul.Exot.l.i. cap.S. Defcripn® 
valde leue , vt nihil nifi Sambuci medulla quo¬ 
dammodo videretur ,fungosa maceria conflans 
& candida,cortice admodum tenui, & quafi me- 
branaceo tedla, cineracei coloris. Interrogatus 
ime Abdala Guaratenfis , quem Bataui nauta: 
Amftelredamum aduexerant exIaua , vbi aliquot 
annis vixerat [ aliqua enim ex parte Lufitanicam 
linguam callebat] quod effcthuic ligno nomen, 
Sequis effet eius vfus,de nomine quidem nihil re-. 
fpondebat,fededu6lofuo cultello , fignis mihi 
innuebat, ad cultrorum obtufam aciem exacuen ¬ 
dam mferuire : &fanepoflea faciebam,atque a4 
idprxftandum v^de commodum elle deprehen¬ 
debam. 
Ligni exotici flauefcentis, venis i centro ad 
circumferentiam dudlisi Gareto accepti deferi- 
ptionem traditClufExotd.i,c.7.ex quo petenda 
relinquitur. 
