LIBER V- 
5« 
eant Mourets. Sedfi Confl.intelligitnoftta n Vi¬ 
tim Idoam angulofam,vt fulpicamur,dubii adhuc 
fumus an fit Vigna dei Orfo Anguil. fiuc Vua Vr- 
fina Gal.quia tribuitur ei frudus ruber,qui in hac 
purpurcoviolaceus & multis niger dicitur. 
Quod nonnulli vuain vrfi Gal. a Theoph. Vite 
IdaM non differre putent,falluntur Clufii iudicio, 
cui Vitis Idara nihil aliud efie videtur, quam Myr- 
tillus Offic. Germanio. Idem in Pan.tradit Vitim 
Idoam Theoph.rei herbariis peritis elfe Myrtil- 
lum Gcrm. vulgarem baccis nigris. 
Et Aduerf. Herbariorum Vaccinia nigra &c ru¬ 
bra funt Myttilli Offic. An Ida:a radix. Maturita- 
tem( inquiunt) allecuto baccis nigra; vineo fucco 
turgent, praedulci guftu:florcs Erico aut Vnedo- 
nis, minores, pallentes > radix lignofa multa edit 
virgulta pede altiora.Folia effigie Myrti aut Rufci 
rotundiora, molliora, fed hieme decidua. 
Lob. Obf. Vaccinia nigra & rubra, Idisa Vitis 
Theoph. Dalech. Cluf. Myrtillus Offic. Germ.& 
Myrtus montana: ViuVrfi Anguil. Gal. Aurelle 
Airelle.lt VuaOrfa. A®gura Lob.non placet,quia 
nullas foliorum ferraturas oflcndit, quarum nec 
in deferiptione meminit: non placet etiam com¬ 
paratio foliorum cum Myrro& Rufco : nec quod 
duas plantas velit vna eademque illa figura com- 
pledi,licet neutra conueniat.De Vua Vrfi Anguil. 
paulo poli. 
Audiamus Celalp. ^^«/^(inquit) vulgo in Al¬ 
pibus quafi bacculo, frudus dulces,fubacidi, par- 
uis vuis fimiles, in maturitate nigri quos cfitant 
Alpini: fert eos paruus frutex dodrantali altitudi¬ 
ne , ramulis virentibus & ftriatis, foliolis in ro¬ 
tunditate oblongis , leniter ferratis, fine pediculo 
annexis alternarim : flofculis radiantibus, conca- 
uis vt Arbuti, qui fummis fructibus inlident. Al- 
rerumgenus thee: Videntur hi frutices quafi humi¬ 
les Melpili.f/<C£' tllc. Quo tota deferiptio fatis con- 
uenit cum nollra Vite idoa angulofa, fi excipias 
quod ait,Vuis fimiles,&: quod videantur quafi hu¬ 
miles Mefpili. Nos fane conliderata cius deferip¬ 
tione ac etiam ipfa planta nihil videmus quod 
refpondcat cum Mcfpilo, cuius folia funt hiriuta, 
longa , rami nec virentes nec ftriati, fed rotundi: 
flores ex foholis conflant: frudus in totum diucr- 
fusjfigura, colore,fubllanria,& fapore. Quid vero 
libi velit Cum flolculis radicantibus, in hac planta 
non apparet, nili forte legendum fit candican¬ 
tibus. 
HiJl.Lugd.m ea ell opinione, clfe Vitim Idaeam 
Thcoph.& Vitim Alexandrinam circa Phalacrum 
Plin. In Auernio montibus ( vbi proucnit) dici 
A irelles , Italis Vua dei' orfo : Gcrm. 4oeibclbeer. 
Vuam Vrfi Anguillaram vocare : Dod. Vaccinia 
nigra & CuuJines:Ab hac Idoa Vite differre a Lob. 
pictam Myrtum Germ.foliorum incifuris, de qua 
tradat Matth.m Gcrm. &c Bohem pharmacopocis 
Myrtillum dici. Sed frullra Hilt.Lugd. duas facit 
plantas,ciim duo fint figura: vnius planta;,quarum 
prior 
deterior. 
Vitis Idoa minor pafiim in Harcynia Saxothu- 
ringica,Thal.AnCamer. in hort. Vitis Idoa nigra 
pallim in filuis. Itim paulo pbft : Vaccinia nigra. 
Dodonoi Vaccinium nigrum. ^arioLiuv^olvti Peuc. 
Myrtus terreftris feu Pumila:iBlaiJh>c 4^eibdbccr/ 
0taubclbecr/Ko^bccrSchuuenckf. Vitis Idoa 
iiuc Myrtillus i.Tab. Angi. 23lacfe iXffiortce or 
tltyorfle Berrtcs / Gerar. Myrtilli & Vua Vrfi 
Anguil.OBauh. 
Nafcitur tam in alpibus quam in vallis defertis, 
vliginofis & tenebrofis vallibus alijlque humcClis 
locisGermani;e,Gallio,Arjglio,Seueno inaccdlis. 
alpibus Tridentinis , monte FVado iuxta Lucer¬ 
nam Heluetorum, infylua Harcynia,tcllibiisTra- 
go, Gefn.& Lob. In Helueticis alpibus & fyluolis 
non paucis locis obferuauimus,Itcm Ailatio, Bur- 
gundio, Sabaudio flpeciatimin Burgundia prope 
Caflellum Mefidje vbi frudu vefcuntur 3c Beuher 
vocant: Item in cacumine montis R .fberg prope Seulto 
Melocomium : circa Bcfordiam, in monte Ballon 
Locharingio vicino. 
Frudus Augufto maturos legimus. Eodem Tempus 
menfe Richcnvvilla proficifcentes ad fodinas a S. 
Maria cognominatas,multos pueros atque puellas 
obuiantes plenofquc calathos ad cibum referen¬ 
tes offendimus. floret Maio. Frudus interdum * 
etiam Iulio maturos edit. 
Baccis terream & frigidam inefle fubllantiam V JJ | ” & 
ait Tragus,quare cibo quam medeciho accommo¬ 
datiores elfe. At nobis medicina; quam cibo aptio- Tragus re - 
res videntur: fi vera tradit Matthiol.frudus refri- yrth 
gerare j cxiiccare, roborare, reprimere, cohibere, Teperam. 
quo omnes facultates medicamenti potius funt, D )! entt,u - 
quam alimenti. Dari baccas cum recentes , tum 
quoque ficcaS deuorandas Dyfentericis & Ccelia- 
cis.Has igitur Germanis vna cum Vniuerfa planta ,, , 
haud inefficaciter Myrti vicem proflare idem cen- 
fer.Cuihac in parte non allentimur: Myrti frudus 
aromatici funt: hi minini^ Prorerea noftro iudi¬ 
cio Matth.pcrperam tribuit Myrti vires Viti Idea: 
angulofo, licet ei valde fint fimiles. Quare Dod. 
& Qamer.potius fubfcribimus , quorum lententia 
fi crudq edantur bacca* ventriculum debilem &c 
frigidum offendunt ik aluum perturbant fua frigi- 
ditate,tantum abeft, vt aluum adflringanr , aut 
fluentem reprimant: quod fuccus illortlm exco- 
dus donec cralfelcat( Rob vocant) addito meile & 
faccharo,vt c6feruetur,haudquaquam efficit.ideo 
ab aliquibus parari folet ad hoc mala fiuc ex ipfo- 
rum e£u, fiuc aliunde contrada. Cotcrum eodem 
Dod.tradente Vaccinia hoc facultate fecundo or- yZcruult 
dine, eoque fatis intcnfo frigida funt, & Vna curri «rder. 
manifefla adftridionc reficcant. Ventriculo ollu- 
anti conueniunr.fitim fedant: ardentium febrium 
calores mitigant: aluum reprimunt : vomitum fi- 
ftunt: dyfenteriam ex flaua bile natam curant: ad- 
uerfus choleram morbum profunt. Sed ad hos v- 
fus Rob leu fuccus cum faccharo yel meile infpif- 
fatus iplis baccis longe proferendus , ob rationes 
didas.Pueris tamen qui omnia degluriunt, item- 
que aiiiculis filueftribus ob dulcedinem & fuavi- c,bus 
tatem cibo gratillimo funt. Paupercula quoque ^ncrorum. 
plebs,vt annotat Schuuenckf. in Silcfia ex baccis 
pultes cu farina coquit,haud ingratas^vt ille ait:fa- 
| pidiores , hcrclc,exillimarcmus abfque farina , & 
j in fimplicem fapam, vel per fe integras codas, 
j more ccrafiorutn. Sed vt magis nutriantur , ideo 
i farinam addere putamus. 
Lonicerus huic planta: multas vires adferibit, 
parum rationi confonas, & folte in eius cerebello 
natas.Folia & frudus in vino maceratos & epotos 
vrinam ciere,aC menfes , pellere calculum vefico: 
quas vires qua ratione rei adflringenti, adeoque 
frigido & terrdg [ vtipfemer fatetur] tribuat, ipfe y rwnrr . Ci: , 
viderit. Item tradit conferre ad effufionem bilis juenlet 
&c dolorem capitis , quodparrimadftringendo &: C 
cohibendo bilem, partim calores & vapores repri- 
primendo proflare polle rationabilius. Foliorum ^lorcip' 
luccus in ore retentus aphthas mitigat. Sed quo 
confilio idem ait eundem fuccum mixtum cum la- Aphrh*. 
deauribus illitum in ambitu, omnia eorum vi¬ 
tia tollere, atque adeo vifum acuerc,iudicentdo- J.tngntms 
di. Succus cum faccharo epotus fputo fanguinis JP utMm > 
refiftir, 8c generationi calculi in renibus: fic enim 
X x i _^ 
