Historiae Hantarvm. 
23c$. Hung. bo^a $&. In poft.cbm. Ital. Marth. 
cum magnis figuris figura Sambuci trafpofita po¬ 
litur fub titillo fambuci montani; mirum idem 
fieri'in'com. Lat. cum magnis fig. 8c in hift. 
.Germ. non line erroris fufpicionc. 
Lob. .pro lambuco alba nonam & diuerfam , 
i attamen non nccellariam habet, cum facie tenus 
| eadem iit cum nigra , Sc vtramque vna commo- 
1 de exprimat. 
'Differenti* Dicamus quxdam dediffcrcntijs.N^rrf;», hoc 
i. eft , vulgatam , tk Albam diximus. Vtramque ob- 
Ntger. z. fcruaruntnobifcumDod. Pen.dc Lob.it em Tra- 
a J! >US £ gus. Camcr. annotat quibufdam in locis viridi- 
Kubeni 4 bus baccis inueniri. Hicron. Argent.in iua A- 
jjgrejhs. podixi Sambuci tres fpecics dicit: Sambucum , 
Ebulum , &c Sambucum rubeam. Et addit qaofdam 
fcriberc de fambuco agrefti omnino incognito. 
Vcriim fambucnm clEc altum fruticem : tbulom 
verb herbam: vnde verfiis. 
Sambucus ftellatus ,fcd Ebulus ejl bene fatus. 
x. Nosprxteriamdi&as,hoceft,nigram *k albam 
obieruauimus , Sambtnum herbaceam , quam Ebu- 
3 lum vulgo dicunt: StWibucum racemojam acinis 
4 rubris: Sambucum aquaticam: & fambucum ru- 
6 feam : quibus fi addas viridem Camer. feptem ha- 
7. bebis differentias Sambuci titulo infignitas.Scd 
Vulgatiffima hiftoriam perfequamur. 
<Locus. Sambucum aquarum elle accolam iam fupri 
ex Tlieoph. didtum , qui eandem alibi minus du¬ 
rare air,qu6H aquis propinqua nafcatur. Nafci- 
tur tamen & alibi eodem autorc. Non temere 
tamen in montibus vifie fambuci, tellc Plinio. 
In Germania fane inter arbores omncs,vt 6c Tra¬ 
gus annotat,'vix aliam quamcunque reperias 
vulgatiorem, & qua:adeo line nullo ncgotio'& 
plerumque humcCtis Ik tcncErofis locis , iuxta 
muros,Tepes alijsque incultis nafcatur, atque 
Sambucus. ’ Creberrima Bafilcx & in toto traCtu 
Alfatico. In Italia & Gallia rdrior,prxfertim re¬ 
gionibus calidioribus, amat enim pinguia. 
Monfpelij tanien etiam obferuauimus. Mature 
germinat, cum tamen frigora patiatur. 
Tempta..' Ordine naturae filueftrium , inquit Plin. pri- 
mx florent Sambucus, cui mcd-ullaplurima , & 
cui nulla,Cornus mafcula, Vibanarum Malus 
poft ,‘vt fimul videri poflint Pirusjdc Cerafus, 8c 
Prunus. At apudmos longe prxcedit Cornus & 
Laureola flore deciduo, multo .poft Malus , Pi¬ 
rus , &: Cerafus,& Prunus, potilfimum filueftris: 
Sambucus vero Maio floret, interdum adhuc lu- 
nio , atque adeo paullo ante vites florere folct , 
ex frigidiore pluuia aut pniina facile defluunt 
flores, non fequentibus baccis liniftro apud vul¬ 
gus omine-, ne idem vitibus cueniat. Gemmas & 
foliatempeftiueadmodum protrudit, vt Martio 
& Aprilis initio. Geneux etiam Fcbr. principio 
folia exerentem obieruauimus. Appropinquante 
autumno , maturitate njgrefcuntacinj. 
Satio. Ex femine fefamaceo frutices noui progigni 
Cultus. q UCU nt , fi feratur , tcfte Trago. 
In hortis fi colatur , : diu viuit, & in arborem 
fatis craflam & proceram cuadit: Eam qux bac- 
culas fert albas primum vidimus Argentinx cul¬ 
tam in horto inftructiflimoD. Frid.Alcicr , ma- 
giftri armamentarij primarij, *amici noftri lingu¬ 
laris , ex qua femina legimus , Il.E.C. hor¬ 
tum Montb. lenimus, fluito tamen antcvnicam 
& eam quidem ipotaneam ob ferti ruit Chcrlerus 
Gener in vinearum (epibus Bafilcx cx rraportam 
Cinereamad-dextram Acciendo. 
Vir;s & Hippocratis auo in medicina celebris fuit 
vfus. Sambucus , quo autotc, acini poti, acetabuli 
menfura , vrinam moucnt. Coxendiabus,mi4i- 
erum vulux morbis, vel earum locellis, pluri- Gwi 
raum medentur , etiam femen eius. Manducati ,v *' 
vero ac poti, aquas per aluum educunt: folia 
idem prxftant. Hinc idem in doloribus capitis j 
oculorum <5c aurium a bile Ortis folia comeden¬ 
da , vel fuccum forbendum, pravipit,ad folucm- 
dam aluum -deturbanda mque bilem. Quidam 
ex oieo &lalc comedimt. 
Diolcor. eafdem tam fambuco qtiam Ebulo 
vires aflignat, nimirum ,inquit, cxiccant dc a- 
quas aluo detrahunt: at ftomachum offendunt. 
Folia olerum modo coda , pituitam bilemque - 
purgant. Sed & catiles teneri in patinis codi,ea- 
dem prxftant. Radix in vino dccoda, & in cibis 
d&ta,nydropicos adiiiuat.Prodcft & cohtra vipe¬ 
rarum morfus eoefem modo pota.Dccoda verb V»j 
ex aqua ad infcflum,vulu&m emollit, eiufque fpi- 4*r, 
raciiia patcfacit,ac iplius denique vitia emendat. '3 
Acini in vino poti eundemprxbent dFcdum. ^ 
Denigrant Ik capillos iiumdi. At folia rcccn- -5 
tia molliaquc illita cx polenta , inflammationes 1 
irticigant: ambuftis & cdnum morlibus illitu pro- : 
fune. Vlcera vero finuofa glutinant, & iis qui 
podagra tdntantur,cum fcuo taurino aut hircino 
illita profunt. H«cDiofc. Apud quem dnbia ledio 
in voce tvpwI/vH pro , 'Euk/ikyij qua alias legitur, 
quam vocem dc Marcellus lcgiflc videtur. Sic 
vertit': ficcant, adftringunt,rcfrigerancque. At i 
Aduar. Sambucum & Ebulum,omififa lictandi 
vi, refrigerandi facilitatem hebere tradit,quod Sc 
Plin.confirmat,vt mox dicetur: iminb <Sc ipfe a- . 
deo Diofc.qui Ik inflammStionibus &: ambuftis 
adhibet. Qu inquam dodilEimi Sarraccm iudicio 
neque Sambucus neque Ebulus per fc refrigerare 
videanrut,mfi forte ex accidenti, dum bilem c- 
ducuift : calefacere ver6 vtramque certun; 
cftjinquit, licet in primo gradu dunraxat: id 
quod laris innuit Gal.fimpl. Nos quoque Sam- ^ 
bucum cxiftimaiiius minus nocuam ventriculo, 
I quam Ebulum.Folia etiam non ita'foetet, baeex- 
que non tantam euacuandi vim habent, vt Ebuli. 
i Indicio eft inlpillatus e baccis, quo Germani cre- 
bro utuntur ad mouendos fudores, & pueris ctii, 
prxbcnr cum pane , quo & quidam non infelici¬ 
ter vfr lunt in iis qui ad hydropem procliues fue- 
re,'Germani vocant^olbcrmue.Coquuntur bae- 
cx-ex aqua, & cribro rranfmittuntur, denuoque s „ 
coquuntur ad fapxconfiftcntiam , apud Helue- //>; 
tios vfitatiflimx ad vlus prxdidos. 
Dc fambuci viribus eadem Plinius qux Diofc. 
habet.dixerat vero alibi: frigidiflima,quxcunque 
aquatica: lentiflima autem, & ideo fcutis facien¬ 
dis aptiflima , quorum plaga contrahit fe proti- 
nus, cluditqueiuum vulnus , & ob id conruma- 
cids tranfmittunt ferrum , in quo funt genere 
Sambucus, Populus vtraque. Sed non aflcritimut > 
'hac in parte Plinio omnia aquatica, hoc eft,fc*cfis Ph 
aquas aut in ijsnafccntia , frigidiflima dfe: nam f 1 * 
nec Sambucum nec Populum., frigidasexiftiina 
•mus , 'tanto minus frigidifljmas , licet aquaricx 
plantq exiftimetur.Ncc fufficit ratio a loci natura 
defumpta,infpicicndirs potius fiipor, odor, & ipfi 
cffcdfus : forte Plin.intelligit tantum de ligno, tk 
non dc exteris partibus.Galenusfine ad amaritu¬ 
dinem £c modicam eius aftriCiioncmtefpicicns, 
huic & Ebulo ficcantem vim rribuic,glutinaa- 
tcmque,&: moderate dilcutiontcm. 
Galenum qdoque fequuntur Fuchf.<Sc Amatus> 
qui fic infit-: Dioicoridi Sambucus 3c Ebulus re 
frigerant, ficuti & Acinario: nobis vero conlide- 
•rarofaporc 4 odore,;Vc operatienibu s, inucnimus 
potita 
