HISTORIA 
exhibitum.Recens collcdtum in aceto id mace- 
l2Z ncii r ’ ri . c - Y P ea ‘ r>ac Scinde reficcari, commode fecis 
0i u ' v i n i arida:par pondus,dc non nihil feminis Anifij 
hc etenim citra omnem* moleftiam potentiam 
Hvdnt: ^ uam cxcice t>& hydropicis fubuenit. Continuis 
J “ ' aurem aliquOr diebus exhibendum , cum modi¬ 
co vini,quibus placer. 
Boitius mirabilem,inquit, compcrio virtutem 
Se efficaciam in femine Sambuci Se Ebuli: foleo 
- dare de his duas aut tres drach.‘optime tritas, 
{eZti" niixcascum Zuccaro rofato , aut diantho , aut 
fumbuci. Diamarindo, autfiraili aliquo medicamento x- 
gro grato, dclicatulis do dra^h. Ol. horum fcm. 
extracti per expreff cum vino odorato aut iuf- 
culo. Mira eius efficacia in phlegmaticis natu- 
ffydropt. ra , aut per accidens, & in hydropicis: colligi- 
gunturbacca: matura: priufquam flauefcant; Aut 
liccentur. Detradlis pediculis , imponuntur in 
aquam multam , confringuntur , poltca incli¬ 
nato vale , effunditur aqua, ac noiia affundi- 
ditur: Sc iterum effunditur, id toties fit donec fe¬ 
mina munda remaneant, qua: deinde fideantur 
Wsmitns. Sc reponuntur. Semen pl‘i(ni anni moticr 
vomitum , fecundi minus , tertii adhuc liiinus, 
led per inferiora purganc multam pituitam de 
ferum. Gefnerus e biccis Sambuci de Ebuli Ii- 
PIANTARVM 
Mj <s,r*. quorem aq. vita; fnnilcm deftillati pofle crc- 
dic. 
Noudlomm ramnlonlin medulla qualitatis 
expers cit: hic reficcata , atque nonnihil com- 
mUhIU ptdraautcontortaiadfiftularura anguftiora ora 
^f H ‘- dilatanda impofita , conducir. 
Scribit Caraer. fuccum acinorum admixtum 
, iufculo gallina, in quo multum radicis Petrofc- 
J nt> ' lini decoxerit, & cxprefliim, plurimum conferte 
S cnbitj. Hydtopvcis. Cortex medius fcabic vexaris vri- 
liter adminiftratur. Flores odorati , inquit 
Schuuenckf.cafcis inferuntur.Saccharo etiam ad 
hepatis atfcdtus confciuancur, Rob ex fucco 
Diarrhoea, baccarum perfe vd cum daccharo parato plebe- 
Dyfenteria. cula vritur in alui fluxibus bilio/is & Dyfcntcria. 
rar Z ar,r. Nuclei abftergunc ac per aluum & vomitum put- 
Exfr«a» m gjnt vehementer. Rupeorum «icdirww.Exgranis, 
Z n™Jr*Zm vt docet Qncrcetanus in Pharmac.Dognat.Sam-’ 
Sambuci. buci Ht extradli genus, flue fapa quadam hydro- 
pifi congrua de falutaris, Chymici vocat Extradfi 
granorum, acies, cuius prxparatio fcquentibuss 
verbis continetur.Collige magnam copiam gra¬ 
norum Sambuci optime ad vmbram exficcaro- 
rum csterisque omnibus abiedtis lola grana ac¬ 
cipe , quibus ad mediam partem imple .narra- 
cium magnum cum longo collo, filperaffundcft- 
do fortiihmum fpiritum vini,acidulum redditum 
cum liquore acido velvitrioli, vel, Sulphuris,vt 
materiam tres quatuorve digitos fupernatet. Va- 
fe claufo vr nihil expiret, fiat digeftio in B.M.pci 
5 «aut (T.diesidonecfpiritus vini in colorem rubi¬ 
di tindlus apparuerit , quem feparabis per in¬ 
clinationem, cauendo, ne quid ex fecibus aut 
turbulenta materia fimml traufeat.Dc qua cindu- 
TtrifiurA. ra iam,non etia feparato prilis menftruo,hoc eft, 
aqua vitae, qua: fine corruptione aut alteratio- 
ne ulla diutiflime adferuabitur,de cui,fi voles ad¬ 
des parumfacchari gratioris gullus catifa. Exhi¬ 
bemus femicOchlCar argenteum , aur cochlear 
plenum, mulieribus > qua: ex vteri prxfocatione 
mileris modis excruciantur , Sc fubito effedtus 
Defit. fequicur exoptariflimus. Ex improuifo enim 
/ten {uffio- dc quah miraculofe expergefient , priftimequc 
<«tt°. valetudinis integritati Tdbtucnrur , cftqucS,r- 
ctficumbifiericunt. Rurfusfi velis, fepara inde 
aquajn vitae per Alembicum in balneo vapo- 
I rofo , donec in fundo remaneat, extractum ru- 
bicundiflimum dequo exhibebis fcrup.i.prode- Ext 
h’ idque difloluesin fua propria aqua deftilla- 
ia,aut in quibufdam aliis conucnientibus, aut 
vino aloo quod inde rubefeere incipiet. H uc 
nfijue Quercetamis , cuius verba de verbo aduer- 
bum recitare nobis vifum eft , vr habeant Chy- 
miatri fub hoc exemplo vcluti tractatum in¬ 
tegrum parandi extrada, eadem enim ratio 
eft reliquorum. Ebuli fc. baccarum lunipe- 
ri &c. ficque elicere poteris ex hoc noftroThc- 
fauro totam artem Chymicam, nec non phar¬ 
maceuticam , vbi dabitur occafio. Sunt qui 0/fl 
8c Oleum parent cx infufione flomimvcl Iis in bZ 
oleo decodis.Folia contufa fcabiei Sc digitorum 
Paronychiis impolita breui fanare tradit Lonic. Sc* 
Folia dcbaccas ex aqua falfa decoda, tollere tu- p < 
mores pedum. Corticis vfum pocilliinum fc- T J 
nibus vtilem dfc ad abfumendas humiditates j 
fuperfluas. ^ Odorem capiri moleftum cife ( 
dc cx facili fanguinis fluxum narium ciere, po- 
tiflimum ab homine calidi temperamenti o /^ox, 
doratufn. Conftat dc nobis Sambuci tam fo' 
I iorum quam florum odorem aliquibus mole- 
II um eile , dc caput tentare.Superllifiofum ver- 
illud ciufdcm putamus, quando ait: fi Sambr 
ci fureulus capiti equi inponatur , non nocita¬ 
rum etfi fi bibat in a:ftu.Qua; enim huius r,ei >t- 
tio efle queat, dc quis adeo confidat ei , vc eft” 
trarium euentum non metuat ? 
Triplicis aqua: modum dc vfum habes:ex cotice Trrp 
viridi:ex foliis,cx floribus.Primcc vfus ter iteatus ?"*'■ 
in die ad vnciam vnam dc lemis, nepe mane,circa 
meridiem dc vefpcri, apprime prodefl hydro¬ 
picis. Trium vnciarum doli pota aieiuno, po¬ 
tenter fed fine noxa allium cit : dc itidem hydro¬ 
picos leuat. Extrinfecus admota calores euo 
I cat. Secunda affiuantibus tibiis ac pedibus & 4»™ 
J corruptis fradturis multa dc iterata lotione fpom 
i tancaque exiccatione benefecit. Tertia mare F ru6 
Sc vcfperi ad vnciam vnam dc femis haufta , re¬ 
mollit pedlus , dc in eo infarClus , tumores 
hydropicos Sc oedematofos exhaurit , hepatis Tu7T ' 
obftrucftiones referat Lienis ac renum s tertia- 
nara abigic, fluxus Melancholicos emendat, Sc fi/Jt 
itomachum confortat. Trium vnciarum pon- W/rr 
dere fumpta egregie Sc abfquc moleflia purgat, Tert 
St -illeuiac corpus. Oculis infufa , ardores ex- p ^ 
cinguit. Manus tremula» G. r i,y, i re rata !nrio. 
ne hrmat. Vetera Sc frigida vlccra fanat, fi lia- yUer 
tco in c.i madefidlo fepius foucantur. Placet tufi* 
Carfilpino flofculos panibus infpergi cum oleo: 
Sambucum multas virgas ferre a radice diceba¬ 
mus : ideo ad hortorum fepta nonnullis quxri- 
tur,quamuisnon magnam firmitatem habeant. 
Ex virgis parantur commoda candelarum emun¬ 
ctoria dc retinacula foliorum librorum apertoru. 
Curtius pollicetur aqua macerationis [malimus 
decoctionis] cauliculorum afperfa , necaripuli- 
ccs: foliorum decodlo abigi mufeas. Inuenit “ 
Sc inter paftores gratiam calamus Sambuci- 
nus , ex eo canoras buccinas , tubafque con¬ 
ficientes, utiliorefque in eo vfu exillimantes, vt 
iam prius obiter arrigimus. Denique quouis 
anni tempore nihil aptius inuemas ex quo 
citius tubulos vel canaliculos con¬ 
ficias ad quofuis vfus. 
quam ex virgis 
Sambucinis. 
SAM- 
