55« HISTORIA PLANTARVM. 
qwAmuis Leonfrenus diueilkm opinionem tueri', 
S ithucus videatur. Idem HermobSdbucum.pumilam vo> 
cat. 
fhrlTes^' Chaimeadlcn, inquit Apuleiits^ alij C ha- 
nufjcen > alij Mecon Apbrcden , alij Agrum Acten , 
alij Eubuicen , Galli Durone , Daci Olma 3 Itali Ebu- 
jjpul „ tf _ lum vocant: ramis rotundis, (nobis ftriati-'&an- 
guloii obleruati) digitalibus, terra? proftratis 
(lurredli funt, quamuis humiles , &c patuli) 
lucco plenis , folijs lenticulatis,fru<5lu fiue feirii- 
ne rotundo, radice tenui. Vp videas Apuleium 
hoc loco manifefle duas diuerfas. plantas , 6c no¬ 
mine bc deferiptione cofulas mrfcuilfe: vnde infi- 
gnem rei herbaria ignorantiam cernas Apulei, 
tam differentes, &c vixquicquam commune ha¬ 
bentes herbas, Ebulum inquam & Chamadycen 
confundentis; hinc factum vt a viribus quasille 
reccnfer, tranlcribendis nobis terhperauerimus, 
ne forte pofleritati cum ipfo imponeremus , qui 
ipfemct nefriuit, quid Icribcrer, vt taceamus 
vanitatisplcnum illud rpmcdium ( fi Dijs placet) 
quod ad colubri morfum ex Ebulo praderibif. 
Serapio nihil-habct de Ebulo prarter ca qua: a 
Diofc. tradita, & nomina pr^ccd. cap. allegata. 
Sambuci i, Pladna in opulculo (iio de honcfta voluptate, 
genusftlu. 'fambuci alterum genus magis filucftre dicit, ad- 
Sambuce*. ditque alijs Thamiatem, alijs Ebulum vocari. 
Hieblum. Ruell. A6tcam quali Sambuceam interpreta¬ 
tur, &C Gallis H lebluvi dici ait : Meation y Brunf- 
plin.net. chueig. 
Inique fert Curtius Ebulum a Plin. & alijs qui 
bufdam Sambuci j. genus lla.tui, leque feribit 
inter frutices, qubd herba fit, ne numeraturum 
quidem..^ ge vero fit herba: at ideo non negabit, 
p l ,n ' defid. opinor, Curtius , &c ipccie, 8c viribus fambuco 
‘ttum* Ut ~ ^illimato, vt nihil in eo peccatum fit, fi vel 
Sambucum 2 /'cum Plin. vel humilem cum Diofc. 
vel Sambucurrrherbaceam , noltro titulo vocite¬ 
mus. 
Heliofafle Heliofa&e filu. aut Euboica Sambucus , Tra- 
filu.Euboicn. go, qui &c fambucum aftiualemdici polle tradit: 
Sambucus, <5 um mer ^olbcr aut =£eilmber. Cham^adc 
C hamxa- ^ ) Galeno: &c Paulo: Kamcadis A- 
jftxa. ra ^- Durone «Sc Olma Barbaris, teflrc Lonic. t\u- 
K^ameaflis. owJh, tLyei* <tn7HSc iv&o'iiui : Ebu/uu&c EO u Ium Lat. 
HeltoJaAe .j Dod. Pumilaliumilifue fiimbucas Diofc. Pen. 
Agnatae ^;Lob.Germ.2lttnb-BurRerfclb^olbcr: bilbe¬ 
rer fjoibcr. BcJg.VPtlbe Diter / Ijabbtcf: ‘ Gal. 
‘Bicble: petit Sambucus , Valcriol.lt Ebulo. Hifp. 
Hiez,guos y \c 1 vt Caftjl. tergos , Sabuco pequenno: 
Portug.En^r: Angl.' tp«Ut»urt/ & 33Ioeft>urr/ 
& ^autvurt : Boh.lf^ebbii. Vngar. fobi boj^a. 
Locus- Naicitur in opacis aquofifque locisiatque etia 
afperis, fi Plin. credimus.La:to gaudere folo Co- 
lum.tellatur hoc carmine: 
Atque habilis natura fuit , qua gramine lato 
Parturit & rutilas creat Baccas. 
Sic paflim Gcrmania^Heluetia:,;Gallis,ac Ita¬ 
lia , potiir.Xombardic^ videas nalci vdis,incul- 
tis & paluftribus locis,fiepilIime ad aruorum mar- 
gincsjflorenrem Junio.&: Iulio,baccas Augufto & 
Scpt.maturantem. 
Vires & Quas Diofc.Ebulo vires aflignat, cap.prxccd. 
vius. ' diximus,qui cafdem ci cum fambuco tribuit.Plin. 
quoque vtriufquc iun&im.tradh,quando fic feri- 
bic: Sambucus habet alterum genus magis-filue- 
.ftrc,quodGrxciChama:adlen,alij Helion vocant. 
Stomache multo breuius. Vtriulque decodtum in vino vc- 
"pur'at ter * ^°^ orurn ’ feminis, vel radicis, ad. cyathos 
Ambufta binos potum , flomacfio.inutile.cft, aluo detra- 
Capillorum b cns aquam. Refrigerat etiam inflammationem, 
un&ur*. maxime recentis ambulli : canis morfum sum 
olcnta inollillimis foliorum illitis. Succus cerc- 
ri colledioncs , priuatimque membrana:, quce^>>» ; 
circa ccrcbpum cfi, lenir infufus. Acini eius in- Ult,: <! 
firmiores, quam reliqua, tingunt capillum. Poti 
acetabuli menlura , vrinarn moucnt. Foliolum I 
molliihma cx olco& lale eduntur, ad pituitam 
bilemque derrahendam.Ad omnia eificacior qua: 
minor. Radicis eius in vino dccodie dnocyarhi L 
poti, hydropicos cxinaniunt*& vuluas cmollir,& 
loljjs inlidentium dccoda. [ al.& foliojrum dcco- : 
1 da inlidenciumj Caules.teneri minoris Sambuci, 
in patinis- codi,aiiuim foluunt. Rclijdunt folia Pwg 
lerpentium idibus in vino pota. Podagricis cum 
feuo hircino vehementer proliinc cauliculi illiti, 
lidemque-in-aqua maceranrur, vc ca fparfapuli- | 
ces necentur, Foliorum decodo fi locus fparga- ' 
tur,mulcx necantur.Gortex interior trirus,cx vi- l 
lio albo pptus, aluum foluir. Idem alibi : JBbuli Tht , 
1 quoque quem nemo ignorat, fumo fugantur fer- 
pentes. Ebulum tenerum cum fplijs tritum, cx cah f ' 
vino potum calculos pellit, impolitum teftesfa-* Ptp 
nat. Interea qua: hydropicos danant, habetur v,orl 
Ebuli recentis radix, exculla tantum,nec cdjluta, '* ja ‘ 
quantum duo digiti comprehendant, ex vini ve¬ 
teris calidihemina. Et mox: A de quam quidam 
die Ebulum putanr, radice contrita in vini cya¬ 
this tribus , li febris abiit: vetfemine ex vino ni¬ 
gro. Praxipue camcn Charniadesfuccus aptifli— 
mus creditur . 1 Et rurfus: Ebuli- folia contrita>& e 
verere vino impolita, etiaip boam fanant, id clt | 
rubetes papulas.Datur &: Ada:a acetabulo pleno °*' 
interioribus fceminarum morbis. Si verum cltE- 
bu.lum refrigerare,vt vult Plinius,non.confulcum l 
eft applicare morfui canis,vtDiofc.facit,qui icm- 
per- lulpedus elle debet, non enim cfl tutum fri¬ 
giditate occludere vulnus , & repellere ad inte¬ 
riora. 
Scribit Platina florem Ebuli in cibariis fum- 
ptum,hepaticis, Iplcneticis , cardiacis atque hy¬ 
dropicis prodelle. Nos nollcmus.cum Platina in jW#i| 
cibariis dare flores ob ingratitudinem. m,nu 
Gal.huic,vt & Sambuco potentiam cum defic- 
candi tum conglutinandi, modiceque digerendi 
tribuit. 
Ebuli femen vt prodidit Matth. per diutinas a? Tc P 
qute lotiones a nigro circumflante fucco expur- 
. gatum, datur vtiliter drachma pondere cx Cha- . 
inspytios dccodo , podagfrcis, ifchiadicis, .<% fjA 
Gallica Luc laborantibus: mulcet enim.dcicdp- 
ria vi mirifice eoru dolores,cum humores e 6 de T p afk 
fiuenres tum reuocet tum deiiciat.Sunt qui.Ebu- 
lo albugines idusque oculorum fanent hoc mp- C0X ‘ M 
do. Ebulum contundito , ci.ufquc luccum penna 
in oculum inftillato ,pertriduum,&: pcrfrnabl- 
cur. Sunt etiam qui ex Ebuli radicibus luccum e- Mtt \ 
liciant, infolentque fubinde , &c in pallillos re¬ 
digant , leruenrquc ad vfus.Hic cliitcre infufus 
tam inteftinorum,quim coxendicum dolores tol- T -\ 
lit 4 frigiditate & flatu genitos. Supponitur.con- 
uenienterfaeminarum locis ad euacuandos men- 
fes,pr<jfertim fi lana exceptus intromittatur.Sufii- 
untur Ebuli decodo.commode ii, qui diupurna 
tulli vexati ad malum deuenerunt habitum, fi ta¬ 
men ventriculus & iecur interca roboretur odo¬ 
ratis adlFringcntibus, 6c ad id conferentibus me¬ 
dicamentis. Stillatitia cum.Ebuli tum Sambuci 
radicum aqua hydrope timpanite laborantes mi- dent, 
• rifice iuuat, fi huius quaternas vncias, illius ve- W 
ro binas vtriusque fimul miliis hauriant affcdli, 
diebus triginta continuis. Illitus Ebuli radicum 
fueeus procidentem fedem reprimit, \2c angiaa 
tollit, vbi ckca gulam calidum cum linteolis il¬ 
linar 
