folia 
F lora. 
fruftut. 
Sapor. 
T arton- 
raire Lob. 
Semtn. 
Radix. 
Sapor. 
5s+ HISTORIAE 
teo. Folia numerofilTima, Myrti Tarentina: ma¬ 
gnitudine . mfi quod per extremumfunt paulo 
latiora, in acumen tamen obtufius delinentia, 
vrfdiquelanuginofa, & ca'6ln mollia , albida vel 
argentea,lurida: interquzflotes exeunt, Oles 
fimiles, ait Cluf. oblongi, in quatuor foliola per 
extremum diuiii,coloreluteo. Frudus fqiiemad. 
ex relatu accepit] Thymelcc Fere, led’nigricante; 
colore. 
IdemCluf.folia carnofa dicit , aliquantultim 
hirfuta, gummofa,fi mordeantur amarainicib, 
deinde acria & adurentia.Ramos cortice exteno- I 
re nigrefeente obduci,alio interiori lento. 
Quoniam vero Lob.Tartonraire feparat ^ Sa- 
namunda Clul.lubet eiusdeferiptionem hic fub- 
nedere, quae eiufmodi eft. Noua noftrx xtati 
iuxta ac elegans afpedu fruticat : virgas edit re¬ 
das, craffiores, vicenas, tricenas, «mplures,cu¬ 
bito longiores, incana lanugine obfitas: foliis 
candidis, nitentibus: flofc.ulos in fummopcfil- 
los , & [ ni labat memoiia] pallidulos ex albo, 
femine pullo, rotundo , Arthennfix aut Ambro- 
fix. Radix prolixa pedem, fimplex ,cortice albi¬ 
cante foris , intus candida, lineo afpedu & fi¬ 
bris dura , lignofa , gufhi non admodum calida, 
necamara, nec ingrata, nonnihil tamen caloris 
imprefli poftremo relinquente, Sc quadantenus 
Turbith Alexandrinum huc vulgare referente, ! 
S^moidn' nodora,tota latlis expers. I 
maius quo-. Permulti, inquit, Hift.Lugd. opinantur Sela- ! 
rund.-.m moides maius e Ile eam herbam , qux in tota ora 
HtH.Lugd. 8c Ligurix ,Corfica ac Sardinia gignitur, j 
D°fcti t j 0 dlrcque vernacula lingu i T artunraire appellatur. 
* Eadem ficdepingit: Fruticofa eft , pede non al- 
tior, radiculis fuofiauis , gracilibus, tenuibus, fi 
totam fpedes plantam, fuperuacuis : ramis mul¬ 
tis, rotundis ,denfa lanugine villofis, furculofis: 
foliis Rutx fimiiiimis , numerofis,hirfutis: candi¬ 
dis: flore in fumrais ramis copiofo, exiguo , can¬ 
dido ,denfiiis congefto , intra lanuginem delite- 
$ t/n en icente : femine paruo, nigro ,guftu tam feruido, 
Sapor acer- v j* fi quis herbam mandat, diuti ds ardere fauces 
nmus. videantur , tam pertinaci vredine , vf nulla oris 
collutione deleri poffit. Minor fanc eft in Cha- 
mclxa, Thymelxa, Laureolxque generibus acri¬ 
monia , ac vrendi vis,quam in hac planta. 
Porro quod pede non sitiorem dicit , pufillas 
tantum aut vidifle aut habuifle Hift.Lugd. Amo¬ 
rem oportet, nam & cubitales habemus , &eas 
quidem non integras. Sunt nobis & pede bre- 
Hift Lugd u i oreSj { c d non tenuibus radiculis. Idem fallitur 
ja,. ur. p Utat Sanamundx tertium genus Cluf. de 
Alter eiuf- 4 U0 P 3U ^ p^ft : noftro autem judicio cft Clufr. 
deen enor. Sanam unda prima differens a Thymel?? fpccic 
c.Bauh, Myconi, in quo a D.C.Bauh. dilfentimus vtram- 
que plantam vnam eandemque putante. 
Pena & Lob. tradunt Tarton-raire dici Gallo- 
prouincix & Mafiilienfibus , ab exuperanti pur- 
Mierda. g an d* v * > eandemque caufam Mieriacru ^ Hi¬ 
er*^. lpan.dici Cluf Autor eft. 
Sefamotdes Sefamoidcs maius Scaiigeri , vt vult Lob. de 
matus Sed- q UO Camen a p U d Scalig.ali^uidlegilfe non memi¬ 
nimus. 
Nec placet icon Lob. qui non agnouit Tarton- 
raire idem efie cum Sanamnnda Cluf qui probam 
iconem habet,quaicm & nos proponimus. 
De hac planta aliquando fcripfit Soleriushac 
verba :Chamelqa, Maflilitanis & Betcrrenfibus 
[qui Berro ScBarfegue locum vocant , vbi praue- 
Tarton-ar - n i t ] elicitur Tarton-arrdyro, id eft ,tarde aluum lu- 
T Reeumber ^ ruatls: Arelatenfibus Retumbet: Aquafextianis, 
Herba-inarino,Mont*nisBkekn,hasd procul i Ni- 
FLANTARVM, 
czaRcnin) Patous. Semina quoque ab infigniM*. 
dico liclgix D.Tac.Vtenhouio , cum efter in G.fl- 
lia Nirb. ketnmbet nomine nobis milia. Neap 0 d 
Spjrchtna Gallina dicitur. Iac. Riinaudetus Ph, ir . s ( ,or( bn 
macop. nobis mifit hunc fruticemin litro r em ir j s c * ltn * 
Maflliix natum, feribens Tartcn rayre ibidem vo¬ 
cari,qubd aluum mirifice fnluat. Ery>» 0 n 
Circa Mafllliam locis ad mare deuexis, prxfer- ilu d 
timque collem vulgo Mont-roni vocatum, fquali- *- ocus 
dum,aridum,glareofum,plurima fruticat, vt ante 
j nos Lobelius annotauit. Nihiliucundius afpedu 
quim colliculi aut areolx argenteo huius herbx 
nitore veftitx. Neapoli quoque nobis milTa. Fre¬ 
quens quoque , inquit Cluf. regnis Granatenfi 5 : 
Valentino,in apricis &Sole illuftratis locis.Ver¬ 
no tempore floret, hoc eft,Martio & Aprili. Ae- 
ftace frudum perficit. v ,rcs 
Folia funt adurentia, vti di&um : ob purgandi fus. 
facultatemrufticis Hifpanis magno in vfu. Sed ef¬ 
frenis Scexuperanseius purgandi vis, inquit Lo- 
bel. non rarb Dyfenterias fluxijfqnc immodera¬ 
tos accerfit. Pra:fertim fi quis minus peritus, 
huius folia in puluifculum reduda, vel quopiam 
liquore diluta, propinarit: vt faditabat ille neca¬ 
tor Tmifo,qui nobis primum eam, eiufque vires, 
vt dicebat arcanasdetexit. Hodie impofteres, / J Tr ^° 
ac quidam ignari, notante Dalechamp. quanta fit 
huius plantx vis, & corporibus noftris noxia , ex 
vino albo , vel Cicerum decodo , vel elixx car¬ 
nis iufculo bibendam propinant drach.i.vel n.in 
validiffimis naturis , tanta purgandi poteftate,vt 
fxp£ ob hypcrcatharfim fanguis erumpat. Edu¬ 
cit autem fic fumpta biliofa , pituitofa, aquofa , id 
quod Sc Diofc. tellatur fle fuo Sefamoide : vt mi¬ 
rum non fit, eodem tefle ,in Anticyradidumo- 
limfuilLcElleborum , admifeerique folitum po¬ 
tionibus ex Veratro albo paratis, vtfacilnls & ci- 
tiusVeratruro,quod vomitiones magis ciet quim 
deie6lior.es, aluum commodius detraheret. Hoc 
idem Dalechamp. Elleborum fufpicatur , ^uod y ^' ( ' 
frudum Sefamo fimilem edere Theophr. fcripfit, T ^ t 
quo in Anticyra purgationes fiebant, Quan- 
quam non (olumfrudu.fed etiam radioc vtile cf- 
fe feribit: quod negat Diofc.qui radicem a-opar. tvv, 
id eft,imbecillem & inefficacem,feu ignauam,fuo 
Sefamoidi maiori tribuit, feminique purgandi 
vim, quam etiam foliis & ramulis inefFe expe¬ 
rientia docuit. 
Tarton- 
ratre 'onde. 
Lt l' 
Lob.not. 
ChameUa 
S oieno. 
SANAMVNDA II. CLVS 
Cap. X L VI. 
'Arconraire 
i aflinem fru¬ 
ticem Sanamun- 
dam fecit Cluf 
quem & circa 
Calpen , vulgb j 
Burhalaga appre!- 
lari ait,altitudine 
cubitalem, ramis 
lentis,flexilibus, 
carnofo & denfo 
cortice incedis, 
qui [ fublata ex¬ 
teriore cute] per 
totam plantam, 
prxfercim circa 
radicem,Lini aut 
Cannabis modo 
in fila diduci po- 5 
teft : fuperiore 
ramufculi denf.i- 
