VUn. torre A 
6 °° HISTORIA 
cum in iure alique,aut in hydromelitc.Obiter Ve¬ 
ro notandum caput hoc empetri in quibufdam 
exemplaribus deeirc.Empetron vero Gal. Paul.& 
Calcifraga. Aetius non Qctico&Jif led A\-, alio nomine 
vocari tradunt, ita vt ndn temere quidam fufpi- 
cer^tur ita apud Diofc.lcgendum elle. Porro ea 
verba quod 'pr opiiis terri,amarius fentitur, ali¬ 
ter reddidit Plin.Ec feribens: Empetrum (Empe- 
tros.CH.) quam noftri Calcifragam vocant, nal- 
cirur in montibus maritimisjfcre in Taxo. Quo 
propius mari fuerit minus falla eit potaque bi¬ 
lem trahit ac pituitas: quo longius magifue tcr- 
rena,amarior lentitur.[Sed quidam, vt Plinium 
cum Diofc.concordent , fic legendum cenicnt: 
qub propiiis mari fuerit,magis falfacft Scc.Vc- 
cuftate vires pcrdit.[In iis vero qui proxime fe- 
quuntur] Recens vrinas ciet decoctum in aqua 
vel tritum, calculolque frangit. Qui fidem huic 
promillb quirunt affirmant lapillos qui ilibfcr- 
uefiant,vna rumpi-. In his,inquam, videtur Plin. 
Empetrum marinum cum Saxifraga confudilfe 
dequehac illa inaudienda accipiendaque elle, ut 
ante nos & Marrh.& Dal.obfcruarunt. 
Empetron ad folas purgationes commodum 
iudicat Gal.bilemque ac pituitam educere. Guftu 
lallum elle : proinde ad alia quoque vtaris licet, 
ad qui pollere docuit fubftanciam fallam. 
Paulus quoque Diolc.fecutus, mentiones duas 
Empetri habet,quafi duorum generii. Gal. vnicu. 
Aetius etiam Epipctron vocari folitum affirmat. 
Porro Empetron dictum videtur qubd nafi:a- 
Man"**** tur in f etT is>eademque origine Efipetron abAn- 
re ' tiquioribus. Nec lolum quia lentis figuram Sc 
Ipeciem refcrt,Phacoides, fed quia Marrubio fi 
■mile Prafoides eft, inquit Marcelh Plinius Sa¬ 
xifragam a Latinis vocari ait, mifcetquc eodem 
notante cum ea qui priuatim Sc feorlim a Diofc. 
■Sarxifaga delcripta eft. Ex quo fufpicatur,quod 
in Saxilragia di&um, non elle illud in Diofc. eo 
noaine rccipjendum j aut li fit, quod tamen vc- 
rilimilenonlit, variantibus hiltoria Sc medici¬ 
na: bis de eadem adum fuilfc,ante fub titulo Sa- 
xifrag:i,& iterum fab Empetri. Paulum quidem 
rhacoides Empc.n manifefte, Saxifragii autem nufquam 
C *rn. meminille. An vero Empetron idem iit cum 
Sarxiphago, vel diuerlum, non facile quis indi¬ 
cabit, inquit Cordus. Vtcumque fuerit,nullaiam 
hoc nomine extat herba. 
Empetra 
duo Herm. 
Eptpetron. 
Etyma. 
Cortiario Phr.coides in Diofc. fufpccta eft: & 
caput quod de Altero Empctro Diolc. habebat, 
de Saxifrago infcriprum,a le inter fuppolititia re¬ 
latu teftatur,ac quod Graecam inlcriptionem non 
praefcrret,illegitimu iudicarum.Habere tamen & 
S axipaages Pauium Saxiphages,idque vrinam ciere calcu¬ 
los atterere. Quare a Plinio confufa duo Empetra 
diligenter elle diftinguenda.Quin Sc Herbarii no- 
ilri multas laxifragi lpcciesoftcndunt, quas om¬ 
nes ©tcinbred? appellant,vt in ipfis diiigcnti di- 
ftin&ione Iit opus. 
E ptpetron. Arift.h4.dcparr.anim. Epipetri ab aliquibus 
Anj9. vocati meminit,quod ad prarfens Empetron per¬ 
tinere autumat Cornar. Sc nos Cufcutam cenfe- 
mus,de qua fuo loco. 
Non dcfunt,inquit Matth.qui Oedipum fe fa- 
ciant,& Diofc.oblcura quali migmata de Empe- 
tro audeant foluere. Plinius fortalle limilitudine 
deceptus, qudd Empetrum Saxifragiam exifti- 
mauerit. Vires quas vtriqtfe tribuit Diofc. pui 
vni impetro attribuitor ille. Scdfi Marth.lui 
opinionis autores cital!cr,non in eum hicfcrip- 
lillct Rob. Conft.in fuo Lex. Plinius Empetron I 
non confundit cum Saxifrago, vt criminatur 
PLANTARVM» 
Matth.fcd difertis verbis diftinxit lib.2.2.. c.zi. i#r- 
quiens.Saxifragum Adianthi genus elfe. 
EMPETRVM SARX 1 PHAGVM. 
M Eminit Sc alterius Empetri Diofc. his ver- Dele 
bis: aliis l.a.p^iopa.yyiv , aliis 
7 gp)', Romanis Sctfyppdyya. ■. Frutex eft furculofus, 
(Oapivor <ppu)*yrJ t Air) m petrofis Sc afperis locis naf- 
censjfimilis E%n 3 vu&>.MarcelL 
Vim habet in vino co&us Sc potus, vtfebrici- 
tantibus[ vt febricitantibus omittitur in vctuftilf ***' 
cod. Marcel, ] opituletur: vrim item ftillicidio 
& fingultui, Sc vt in vefica calculos atterat, Sc 
vrinas ducat. Hermol. hoc caput retinet, fed vo¬ 
cem Epithymi non habet, nec etiam cod. Balil. 
nec Parii. Rucllius Sc Cornar. addunt quidem, 
Epithymo, f*d ipfum caput, vt fubfeptitium Sc 
adulterinum rcijciunt. 
Saxifragum, inquit Hermol. Sc Saxifragis^ 
Lar. dicitur. Irem Calcifraga; fi modo hic eft, 
quain Sc Plin. Sc Diofc* alio loco Empetron ap- 
S filant. Corrofi & ambufti funthac parte Grici 
iolc.codices,nec quale fit huius herbi folium, 
auimaduerti vllo modopoteft, Sc in ipfo verbo¬ 
rum textu fpatiolum inane vacat.Porro veterem 
in Diofc. pidturam huius herbi vidilfc fe teftatut 
Herm. non plus folijs > quam cirris minutis Sc c: 
Recentioribus de hac herba parum conuenire, 
alios Tritici foliorum figuram, alios marini Ba- 
ti fimilem dixille , alios Tormcntilli vulgo di¬ 
di 
Marcellus peregrinam Gncis Sc alienam voCe Mar 
elTe recte annotauic. Idem air: li negaremus 
Diofc. elle hoc caput, contra Gncos Latinbfque 
codices omnes Sc Pofteriorum decreta rd erit i 
inclinat tamen animus non elfe Diof. legitimum 
illud caput, aut non Saxifragam Latina appella¬ 
tione a Grico homine dicendam fuillc : /cd quo 
in pl erifquc adhuc indicatur, Sarxiphagon, i mi¬ 
nuendis & erodendis carnibus i ecli appellatio¬ 
nis huius nulla fit nobis caufariut ratio. Paulus, 
vt idem notat, qui totum in fextum fui Medici¬ 
ni Diofcoridem multa breuitate exfcripfille vi¬ 
detur , Empetri manifefte meminit: Saxifragii 
autem nufquam : quod non relinquendum ab eo dem b 
luerat, li tunc in Diofc. Saxifraga legeretur , aut uilT n 
ipfeprodiuerfa eam recepilfct. Crederemus nos CcnpXi 
etiam eandem Saxifragam Sc Empetron elfe, nili 
diucrfa penitus vtriufque hiftoria Sc medicina ef- 
fct. Rucllius dicit Saxifragon a Paulo Sarxipha- 
ges nominari, fed id caput nonclle legitimum 
Diofc. facile eo perluaderi polle , quod Latina 
appellatio contra Scriptoris morem Gricipri- 
feratur. Verilm nullius id argumentum valoris 
elfe, infit Cordus: & addit, hoc Sarxiphagon 
elle, quod Gal. Ceftron etiam dici teftatur, 
quodque Paulus Pulegio flmile elle dicit,fed mi¬ 
nus. in Ceftri, id eft, Bctonici capite cum Epi- 
thymo comparare: [ non inuenimus in Diofc. 
capire de Betonica , fed in hoc cap. de Sarxipha- Cedro* 
go.] Ille vero fulpicatur non legendum elfe Epi- 
thymum, quoniam nulla fit inter Pulegium Sc 
Epithymum limilirudo. Quare Thymum pro Epi¬ 
thymo legendum elle , non fine ratione conijcit. 
Lonic.coic<ftura eft nominum ratione eundem 
elTe fruticem Sc hunc,& qui deinceps alio loco a 
Diofc. deferibitur , ni/I diuerfi vtriufque ellent 
medicini. Redle tamen elle diuerfas. 
Marth.in Diofc. retinet caput Sarxiphagia,lijs 
Empetri,dicli, AtConft. apud Amat.apertefcn- 
bt. 
