Xi 1 J 
i:UKirx l'LANTm\ 
Tria gene rum genera , qu&m tria , prxfettim Sencnfis ager. 
raitaU*. Primum genus carum ed, qua: licet )l minoribus 
Olearum plantis proferantur,funt tamen fpetlata 
forma & magnitudine, Bononicnfibus quidem 
non inferiores.His tantum muria affervatis utun¬ 
tur in cibis, quandoquidem Oleo minus apta: 
funt, quod multo plus amurca: quam Olei fun- 
dant.Proximx tum colore, tum magnitudine pa¬ 
llantes, quamvis prxdidtis longe minores fint, 
funt tamen omnium aptiflimx ad Olei conficien¬ 
di ufum,quippe quod Oleum ex eis expreflum fit 
non modo flavum,dulce, pellucidum , ac exteris 
Oletfroce- proflans,fed etiam copiofum.Gignuntur hq a pro- 
*cr*. admt- cctiflimis Oleis, prxgrandibus, Iuglandium Nu- 
dum. " cum indar, ramos in altum latumque ampliflime 
olitrfru p lin( j cnt; ib us< p as rura Olivadrie vulgo vocant. 
Terti j generis ex funt , qu^ pallim in Italia na- 
3 fcutur,&omnium vulgatifllmxhabentur. Lauda- 
tiflimx Olivx Bononienfibus Sc Hetrufcis craf 
fiores , muria aflervatx Romam , Vcnctias & ad 
alias complures Italix clariflimas urbes , ubi opi- 
parx&magnificx parantur menfx, ex Hifpania 
importantur. 
Differentia Olearum differentix,inquit,C./£S ALP. ex fru&u 
Cajalp. magis , qu^m arbore (pc«dantur,fcilicec pro ma¬ 
gnitudine, pinguedine & probitate. Idem vete 
rum & Plini j differentias quafdam illuftrat, fuis 
applicat, & legendi tempus addit. Paufias primo 
purpureas, deinde in nigrum tranfeuntes , pluri¬ 
mum carnis habentes, Autumno colligendas di¬ 
cit, ficut &c Orchites. Radios tenerrimas,unde ci- 
tiflimc eas occupat xdas,& amurca cogit decidere. 
Liciniam in agro Venafrano callofam in Martium 
tam*. mcn f cm d urare t probatiflimum Oleum fundere: 
eius baccas aves non tangcre.Cominiam fimiliter 
Paufta. 
Orehitei. 
Radij. 
Regia. 
Sergia, 
Superba 
callofam. Regiam, qux & Phaulia, & Maiorana 
grandiflima, non nigrefeere ante Februarium, eo- 
demque tempore & Scrgiam.Hodie grandi (limas 
ex Hifpania Nucis magnitudine adferri (olitas, 
meritb Superbarum titulo decorandas. Italicas, 
qux minores rotundiorefque plurimum Olei ha¬ 
bentes, Olivolas vocari: qux majufculx & oblon- 
gx dulciffimum Oleum reddcnces, fed parcius, 
Raggian,t R a §8’ ar ‘ as ara£ liis nominedeflexo : Et Regias 
Regie. qux majores adhuc pulpofiorefque ad conditu¬ 
ras tantum quxfitx. 
Sunt&quxdam,quarum caro abfcedit ab offe 
cflmfranguntur virides, quxconditx gratiflimx 
r/ b*- fiunt, quas Colymbades putat idem. 
. i t r r\ mn pt rum nmrplrfrpinri 
Olfiolie. 
dei. 
JDrupa. 
Olivas omnes,cum nigrefeere incipiunt, /jvW- 
GrxcijDrupas Latini vocant: qux optima xtas 
ad decerpendum : nam maturiores pinguiori qui¬ 
dem fucco condant, fed minus grato, immaturio¬ 
res Oleum reddunt prxflantiflimum, quod Om- 
phacinum vocant,fed exiguum. 
oli$* aqua Meminit Serapio Olivaru aquaticarum,fed qua- 
titta. les illx fint, incertum adhuc.Item Olivarum novi- 
ol&a noti* rum,colore Smaragdino:hx recentes videntur,& 
Smarag. i mmatura> & virides : dicit enim Smaragdinas 
fubdit mox. Et Olivx nigrx maturx funtpararx 
corruptioni: &c.in viribus.Ita ut hic non fpecies, 
fi aquaticam eximas,fed maturitatis gradus & per- 
fedio intelligenda fit.Scribit enim Bellon.in Grx- 
dx monte Athos Monachos ve fu Olivis nigris 
con ' conditis,quas vocant Demarties : fed eas non pe¬ 
culiari quandam (pedem ,& ^ fupraferiptis diflin 
< 5 tam cenfemus , ciim iam olim in ufii fuerint, & 
eas condiendi modus tradatur h Columella: ait- 
que ex Paufeis vel Orchitis , nonnullis etiam Nx- 
viis didis,parari folitas. Ad nos rarius importan¬ 
tur,aut certe vix,nifi forte magnatibus. Sed & in 
Italia infolentiores etfc putamus. 
dmo colore. 
Nigra ma- 
Paufea. 
Orchita. 
Na\-ia. 
JtftmmA. 
In Galliam, notanteBRVYF.RO comportan¬ 
tur Capparumamplitudinem vix exi edentes: in 
cibis autoritatis non obfcurx. Hifpanicas illas 
grandifCmas prx exteris ideo expeti cenfet,qui* 
ex longinquis cerris quxfitx. Medix mago ictidi, 
nis e fle Narboncnfes. Italis tamen tranfmannas 
prxferri in cibis,Oleo abiifdem vine. 
Illx Olearum differentix a forma & fapnre po- Nomm* 
tiflimum defumptx funt: reliquas prxtcrimus: rt ^°" 
nam, qu$ h locis 8 c inventoribus petuntur ex- 
plic ire, infiniti clfcc laboris. 
Nominis origine quod attinef.Olea Ik&i*. Grecis Nomia 
dida,& Oleum «A.eyo:-,ab ut quidam volunt 
d ell, mifericordia. Nam (upplicantium fymbo- gUit> 
lum elle Oleam,fupradidum. i 1 a*/* Diofc. 
Gal. Olea fati va,tive domedica. Dicitur & yj.\- 
M«xcuct,quam nos facivam,utab Oleadro differat, 
quem vocant iyzcwcuv/ . OUva Virg.Palladia ar¬ 
bor: iK&ct Platoni de Rcpub. frudus Olexcd:;- 
Act.'oc vero arbor, iheuij >iuion Herod. Aridoph. 
Latini etiam quandoque Termitem, quanquam Ter mu 
etiam Termes vocentur vermiculi qui carnibus Sc Tka/el 
lignis ingenerantur. Vc Cradx Fico , itaThalex 
tribuuntur huic arbori , utique apud nos[Icalos] 
inquit Hermol. AtGrxci, ut feribit Pollux, Tha- 
los non Oleagineos folum, (ed vitigineos quo¬ 
que ramos nominantinterdum. 
Eredonem porro Athenis five Irefionem voca- Erc q 9 
bant plantam Oleagineam, velleribus & corollis 
involutam: unde & nomen, contra pedilentiam 
foribus imponi (blitum , ut ed apud Aridoph. 
quam etiam Corythalion dicebant, & qua (ritu 
[cede Hermol.jRomanis non incognito) in Lu- 
dracion.bus utebantur. 
Grxci etiam Oleam,ut dicebamus>in Academia 
(atam,Moriam vocabant. Ali j notante Curcio, (ic 
diftinguunt, ut Oleas publicas,Morias vocitent. M»ri, 
CxceriMorix dipitem odnoydici volunc. 
Caper Grammaticus Olivam arborem clTc di 
cit, 0 !eam vero frudum.Oleumliquorem.Sede; ^ 
differentia parum obferuationis in duobus pri- oli 
mis apud cla/Iicos aucores habet: quodVirg.tedi- 
monio demondrarefacile ed.Ait enim,Georg.z. 
Sed rruncu olect melius propagine vires 
Refpondenr. - 
Vc& Varronis, apud quem Oleam conditaneam Epith 
pro conditiva Olivalegas: frequentior autem & 
ufitatifliiiws modus ed, ut Oleam pro arbore. 
Olivam pro fruclu ponamus. 
A« 3 ttA«V, diida quod perpetub niteat. Hinc 
Ouid—Rara s femper frondentis Olive.Poctx 
Paciferam, Pacalem, Pacatam, Infontcm , Pacifi¬ 
cam,Liciniam, Pifxam, Picenam, Atticam dicunt, 
& quamplurimis aliis Epithetis ornant. Arab.Za*- 
tron,vdCairon t ve 1 Zaicron ed Oliva, &Q*/r,vel rub. 
C<«r,Oleu, iit^quibufH. (criptu invenitur. Germ. 
0 cIbaum/ 0 liucnbauHi/ 0 lbecibaum/Bclg. 0 lif* 
ucnboom/ GA.olivier , Ic. Olivo domsjticj. Hid 
pan. Az.eyruno, Cadil. oliva : Catal .Olivera, Port. 
Oleyvera, Angi. 0 lit>e trcc. Bohem. 0 liira / Hun- 
gar. 0 htyfa. Nucleum vocant veteresSanfa , vel 
Samfa,ut videre edap.CoIum.Quidam Naucum, 
unde proverbium nauci facere. Nodos Oleq ru- 
dici Itali Ova Olearum vocant, de quib.in morbis. 
01 ex,ucfcribitTheoph.apprim£ competit fef- Locu 
lumCampedre,ita ucmeridiem prxeipue fpedet, Sena 
argilaceum, atque edam magis candidum,in quo 
fertiliores evadunt: id enim multum vaporis,fla- 
tufque continet, quod natura Olearum aefiderat. 
Nuila ex iis generibus, qux ex Colum, diximus, 
ut ipfemet prodidit, aut perfervidum, aut geli¬ 
dum datumCceli patitur. Itaque xduofislods, 
Septen- 
obSa- 
Ole a 
