L3BER VI.- 
DE OLEO SPECrALIVS, EIVSQVE 
differentiis & ufu. 
/^Li varum liquor Oleum cft,cui honorem Ve- 
rerum majcflas magnum prxbuit,ob infi- 
■ifimplt- gnem ejus utilitatem. Hujus inventorem Pli- 
/rtttuf. niusdicit Arilteum Athenienfem. 
.aux. Olei flmplicis & ex Oliva exprefTI eres d;ffe- 
' renrias diximus. Primum omnium laudacifli- 
mum, nDoTfflToi-Gc^os,primi preli u ida,& quali 
fpontanea, lixivium Oleum, non rortivum:Olei 
Flos, Gl eucinum, hoceft, mullum ,-xpr.Ilum, 
j mullum enim yAcCx©- GracisJ ancrqu&m O- 
, kvx calcentur, vulgo Huilc-vterge.. Secun¬ 
dum Iterativum , quod e it fecunda: pretflirx. 
, TertiumTertiatiiium ,quod cftterdx. Hocpef- 
y fimum : Illud medio modo Ce ha bet. Oftuni vel 
Hoftum vocant Cato&Varro, quod ex utroque 
fado Olei reficitur. 
tnz Fi t au rem & Q Ipum ex acerbi ffi; na & n o nd u LT1 
icnba. matura bacca,quod Gnecis wuotc/GV, dicitur,Lat. 
acerbum , arftivum & vinde , cuius meminit 
Theoph. l.dc Odoribus:idque fieri tradit ex Oh- 
» vis Pliauliis: non #.'ivy 4 '<l\av i ut habetur aptgd 
Athen. iti enim reliitucndus ille locus Athen. 
ex Theophraft. Gra:co codice, quem ipfemet 
citat. 
. Ou.ea.K/:v,v^t Oio®,«K/voi',quod ex immaturis bac 
* c cis hcdicebatur Gr^cis [apud quos uvam 
acerbam, nec dum maturam, atque etiam omnes 
omnium plantarum, accrbos/rrudus iS c immatu¬ 
ros frudus ctTro nTaiv.hV ft/.yiiv fignificabat. ] Illud 
autein valde commendant auiores, tam Grarci 
quiim Latini. 
Acerbum auterrl Oleum facere,nifi baccai tem- 
pcftatibusin terram deciderint,&: necelle fit eas 
fublegere , patris familias rationibus non conve¬ 
nit , inquit , Gojumcll. quia exiguum fluit. 
r j Um Cibarium utique Oleum faciendum modo 
< c prsfcripto. Sanvei Olei meminit Antiphanes 
apud Athen. quod reliquorum ellet candidif- 
finmm. 
Caricum,ex Caria advedum,laudarunt alij. 
cum. Alij, id quod Thuriis[nobile cfl magna: Grx- 
m ' ci« oppidum 1 fit , ut excellens commen- 
da»*t. 
Udum J- u ^ cC hic Olei candidi parandi rationem cx 
z Diofc. adferre.Candidatur hunc in modum. Su¬ 
mito album colore, nec anniculo vetuftius, & in 
fiebde novum lati oris infundito centum hemi¬ 
narum mefura. Mox in foleexpoficum quotidie 
circa meridiemconcharefundito,cx alto detur¬ 
bans, ut frequenti volutatione aeverberatu agi¬ 
tatum alteretur & tumefiat. Oclava deinde die 
firnumgnrcum purgatum drach. tjc. pondere,a- 
quaque calida maceratum, atqueadco%remolli¬ 
tum, aqua inrcrim neu,iquamexprefia,in fiipradi- 
duni Oleum coniicito : tendam quoque Pineam 
piepinguem 1 & in tenues aflulas concifam pari 
pondere lnfupcr addito :atq; ita dies odio alios c- 
labiflniro. I iis ttanfadis concha Oleum denub 
confund to. Poftrcmo ii finem aflecutumfuerit, 
in vas novum prius vetere vino elutum, fubAra¬ 
tis antea Meliloti fiofculis ad drach. undecim, 
uim tridrspaii pondere: decapltulato atqi^e re. 
condite, Sin autem candorem nondum con- 
itaxeric , Oleum ruriiis infolandum, & opus 
ipfum repetendum , dum candidum illud eya- 
ieiit. 
Lavandi & candfe&cicnd: Olei longe fimpli- 
. Tom. L 
ciorem modum docet , Galen. Iib. i.flmpj. ca- 
pir.15. 
Rcpemur,inq.uit Cordiis.narura etiam candida 
Oieum,fed Diofc.dc eo tradat,quod arte &indu- 
ftna humana candorem contraxerit. Dealbatur 
etiam pura tantum,crebroque ,affufa ScrcFufa a- 
qua, idque duas ob caufis. Primum ut acrimo- 
niim,amurc?rcliquias,&pinguedinis rancorem, 
fi quis flt, in aquam deponat. Deinde etiam ut 
afpcdu candorcquemagis placeat, nefufeo aut 
profundiore colore candida vnguenta inficiat. 
Lavatur pnrterea &al is modis,habito diverfa- 
rum affedionum refpedu , aquis odorans, Rofa- 
rum, Lavendulie, aut fi milibus. 
HA & Sicyonium Oleum a loco ita Aucupatum: 
Item Oleum quod paratur cx Olea: furculis, de 
quib. pbflfeorflm. S. binum Oleum fici Sabinis Sabinum 
populi sdiduni, apud quos co. fic ebanlr > cuius Oleum. 
plimbus locis meminit Gal. &quod plurimum 
laudat,quod inter alia tenuium /itpartium,qu6- 
que utebatur adverfus ea, quo: difiutienda erant, 
propter redundantiam. 
Vt autem cum Galeno rem paucis compled.i* 
mur, illud quod proprie Oleum dicitur, de quo 
hoc loco agimus,differentias habet vel ab state, Differcn; 
quod aut recens flt & velut mullum, aut qcate ri J ■ 
vigente , 4111 vetus. “ Ab &t*te. 
A prarparandi modo, ut fimpIex,folum ,& im- A pr* T «- 
pe-rmifbum.autcum file preparatum. rar-dt me» 
A diverfltatefiudus , cumis aut maturus aut G 
immaturus exriterit. A e{ ‘^f T P' 
T » tat e f)u. 
iamquot gompoficorum Oleorum formulas ttus, 
tradiderint autores, hoc loco recenfere non per¬ 
mittit inftituti uoAtiratio. 
Oleum cum aqua miltuni u/ofiwoy vocant. 
Oleum vero quo ludaturi perungebantur, 
X VT *or, &/.//pauci, & TOt©- dicebatur: verum hoc 
ultimum propter cernum, pulverem aut certum 
terra: genus, quod denfandr atque roborandi 
corporis gratia ludacurispoft Olei illitioncm af¬ 
fricabatur iAeuiy tLr&hov , Oleum infulfum vocatur 
apua Galen. lib. 1. 
Oleum, clivum vocat Horat. frauy Gr xci. Sy^on? 
Gcrm. 25 aiim 6 I. Be!g. 23 oornche: CItetvan b’®h> Li n S uar * 
re/Gal. Uutle d'Ohve. It. Oglio d’Oliva. Hiip. A- 
Zjeyre de Az^qtumu. 
Olei vires nemo fac le, quamvis difertus,quod Olei vire» 
fatis flt explicabit. Plinius fanc paucifllmis ver- & uius - 
bis Olei & vini ufum prardicavic,quando aft:Duo 
funtlTqnores corporibus humanis gratiffimi, in¬ 
tus vim , foris ole*, arborum c genere ambo prx- 
cipui. Sed olei neceflarius. 
Videtur autem alludere ad Pollionis Romuli Pollioni 
feftivum fefponfum, cuius afibi meminit: eum R,swul > 
centefimum annum excedentem,cumJD. Augu- re ir on i Mn ^ 
flus hofpesinccrrogarct,quanam maxime ratione 
vigorem illum animi cqrponfquc cuftodiffet: re- 
fpondi'fle:intus nuilfo,foris oleo. 
Eadem propemodum fi-ntentia,Democritus Derrocr _ ,c * 
interrogatus, qua ratione hominesinoffenfa va- }e lf en J ,tmm 
letudine degcren:,ac vigorem illuni animi cullo- 
direntjrefppndiffe fertur: Si corporis externa o- 
lcoRnternamelle linirentur. 
Plato im Menexeno Oleum toW a.ynybjjAdi cft, Oleum U- 
laborum fubfldium a-diumentum hominibus 
elled-atum ait. Oleo enim natura tepefacere cor- y ,u ' n - 
pus,&contraalgores munire: eiden^quefervo¬ 
res capitis refrigerare. 
Vfum ciuSjinquitPlin. adluxuric vertere Greci Crttci G- 
vitiorum omnium genitores, in gymjiaflispubli' tiorum ge. 
cando. Ideo & Anacharfis infani? pharmacum 
dixit, quod eo undi Athleta invicem ferve ntius - 
B 3 
