14 
HISTORIAE PLANTARVM; 
'AT Arce Hi 
opimo pe¬ 
culians. 
'Ai aruflm 
fJOt. 
JDiofc. ex. 
plm- &tl~ 
1-nJir. 
Oleomelt 
Cordi. 
Oleomeit 
duplex. 
Cordus re- 
prth. 
meli ignorare videtur, non enim nominat , fed 
n de finit e tantum cx quodam ciudicc dicit : At 
Plin.apcrte oleaseius regionis efle tefiatur. Sed 
adhoccap. Diofc. Marcellus peculiarem opinio¬ 
nem habet : Nam [ ait] DiolcOridem dicere , & 
lpontc fua fluere , & opere hu.nanc cx fumma ar¬ 
boris parte confici eundemdocerc.Imb fibi ipfi 
non convenire putat,quod primum dica; ex quo¬ 
dam trunco fluere : mox humano opere etiam 
confici ex, r$j$<L>&uY : quafi olearum furculos indi¬ 
caret, qua: apud Athenienles 7 ^ 9 *^“ fignificatio 
efl. Atque adeo difficile putat diverfiim Diolc. & 
Plin.hi floriam in haere cencordcm tacere. Qua¬ 
propter voce corticemfurculorumeiufi- 
dem arboris intelligit, quicunque tandem ca fit: 
fed pro A/V»,', legendum putat Aix«f,ixortice,idq-, 
hacratione:nam,inquit,ubi ex trunco arboris hu¬ 
mor per fe fluit,cXprefijs eiufdem corticibus flue¬ 
re etiam poterit :pcrfuasitqueid prxcipue,qubd, 
conficere veubum, eam hominis operamindicat, 
qux,quod nondum cftcfliciat. Vngucn autem 
per le propidsadolci naturam Sc habitum acce- 
dic. Nec ratione caret,ut,quod in ima arboris par¬ 
te per /e fluit, in fummo fateat, nec nifi vi 5c hu¬ 
mana opera extrahi & colligi poflit : prxferdm- 
que ex c.»rcicibus,qui copiofiore,quam interiores 
part s in pluribus humore abundant. Hxc Mar- 
cdJus,qui te tamen non adeb hoc decernere fate-» 
tur,utillud penitus damnet.Ingeniose fane atque 
modefle, Nam & imperitis rerum ita rationabili¬ 
ter uideri poflct,& rsifle ab eo fa 6 tum ut non pro 
indubitato decerneret. Certe nec etiampotuit. 
Pofleriorenim ili i pars capitis apud Diolc. de E- 
lxomeli , vel potius huius capitis appendix, qui 
docet, ex furculis olearum Sc oleum fieri, non 
cornrmlcenda neque confundenda cfl cum prio¬ 
ribus.Nam,ut dicebamuSjin generede oleaintcl- 
ligendum.quoddeoico fiirculorumfcripfit Diofi 
non de peculiari illa arbore, fivc Olea ea fit, ut e- 
quidem ccnlemus, & fpecialius mox explicabitur, 
five de alia quadam hactenus incognita. 
Plin. iuxta Elxomeli non meminit ciufmodi 
Olei. 
Hic Manna [inquit Ruell.Eliomeli : de quo 
loquitur, inteliigens ] pertinaciter iis, quibus fe 
inferic,hiret: fic,ut non nifi cum fragminibusde- 
cerpatur. Optauerimus fime dcclara(lec,ubi uide- 
rit,unde pro fluxerit,quid denique de cius paren¬ 
te fentiat, fi quidem (pedalem hanc adhxfionis 
notam cmulgareaufus fit. 
Cordus oleomel [ita vocat] quod in Syria, or¬ 
be alieno nafcatur, nec authoribus conflet e qua¬ 
nam emanet arbore, atq - , difficile fibi efle fatetur 
re peregrinam indicarc.Novifle tamen oportere 
duplex efle olcomcli, alterum quod lpontc fua 
cx caudice defluat,&alterum,quod cx eiufiiem ar¬ 
boris furculis humana arte ciiciatur. oleomeli 
fimilem cireliquorem,qui apud nos veris tempo¬ 
re c Betulli &: Quercuum caudicibus lpontc fua 
di Aillat himioidiqnido meile crallior: tk alium ab 
hoc cfle, qui laudatis Betulli 2c oflryx arborum 
caudicibus aqui modo liquidus- Venim,quod 
ante diximus, id repetimus,non videri nobis duo 
Elxomeli tradi a DioIc. ftatuimufq ue fecundum 
Elxomeli Cordi non dicendum Eliomeli , fed 
oleum. 
Cornar. aperte fatetur Elxomeli hodie penitus 
ignotum cfle, quod & Lonic. & Ryffius aiunt, 
magno errore implicari cos ailcrentes , qui Man¬ 
nam exi Annant. 
Lonic. non neccflariam dicit quod Marcell. a- 
pud Diolcor. a/5 T(9- ,id eft pinguedinem in 
rautet. Cur enim [iniit] ex frondibus vel ramis 
arboris , cuius eruncas oleo fluat, non etiam O- 
lcum expreiferit humana opera? Quanquam,cum 
Oleomcllc careamus, quid refert, live cx cortice 
vel germinibus leu ramulis oleum exprimatur? 
Quanquam verb quotidie plura , variaque 
mercimoniorum genera nobis ex Syria conve¬ 
hantur, Elxomeli tamen, inquit Matth. quod 
fciat, non modo non convehi, ficd ne ullum qui¬ 
dem audi ville,qui ipfiim viderit vel noverit.ldem 
ait & Diolc. &f>linmm communi eorum fenten- 
tia, quibufeum longam contraxerant conluctu- 
dincm,fcriberc, Elxomeli oleum cfle : «ScDioli:. 
addere non modo Elxomeli per fe ex arbore ma¬ 
nare , fed & faCtitium haberi tufis furculis. Qui¬ 
bus fianc verbis bis impingit Matth. Non enim 
fcribit Plin. quod hadtenus quidem legerimus, 
Elxomeli efle oleum : Nec etiam Diolc. dixit cx 
furculis fieri Elxomeli. Apud Diolc. fulpicamur 
iKcuov vocem fiaperfluam, quandoquidem a Plinio 
o mi fla. 
Amatus quoque Elxomeli Europx incogni¬ 
tum dicit, & quxrit in India ex Nuce uel Palma 
Indica. 
Sed huic hiflorix maximam fiicem attulerunt 
PenaS: Lob.cum Icribunt. olex Monfpelij in 
vinetis duplicem perquim nobilem fundunt la¬ 
ticem : nimirum oleum baccx callo : & mei five 
Elxomeli, quod mirum dictu, fed verilTimum, 
caudice vulnerato. Atque ex olea arbore vul¬ 
gari perquim amara tota & ingrata, cortice, cau¬ 
dice, fnnflu nondum lale condico , emanare vere 
melleum, nonfolumeoiore, fapore, fed etiam 
duratione incorruptum experti fumus. Habemus 
namque , partim iam duodecim abhinc annis 
collethim b 'Rondelctio prxeeptore , par¬ 
tim i nobis quinque ab hincannis, cum co nos 
duxiflerStephanus Barralius,Monlpe!ienfis Dio- 
fcoridcs,vocatus,atque in tenellis ramis & flipiti- 
bus olearum arborum, tam infolitas diuitias affa¬ 
tim nos latere monuiflet. Tunc enim rimofis e 
corticibus,partim fcalpello laudatis, fatis excepi¬ 
mus,non modo ad explorandum, led etiam aa a- 
micisimpartiendum. Verum,nonnifi propemo- 
dum pene matura oliva ac nigricante vel purpu- 
rafcente, quam Novembri 6c ingruente hyemis 
fxvitia decerpunt , quilquam reperiet mei i- 
ftud , ut nos plebecula monebat, qux inter¬ 
dum tantam copiam ramis aggeftam fc vidifle 
una aut altera die ante vel poft D. Catherin^ fe¬ 
lium aiebat,ut, aviditati explende, pueri & men¬ 
dici cb cercatim confluerent. In proximis vinetis 
pone fanum fune ciniflorum Francilcanorum, 
viaad Latrcalcm portam, etiam nonnihil emana¬ 
bat , & plurimum ferebatur Lunell? extillarc, 
prefertim fedtis maioribus truncis, e quibus ini¬ 
tio meile liquidiorlatcx glutinolus effluebat, po- 
fleainibi relidens aliqu?ndiu,frigore denfior e- 
vadebat,atquc,non tam mei quiim Mannam ve¬ 
ram pre le ferebat, fpecie, gu Au, fapore, concre- 
done,omnium commilitonum judicio qt»i degu- 
flarantjinter quoslac. Vtenhouius Candaucmis, 
gerrcrofiis, & multaru literarum medicus dodif- 
fimus. Quin iam,dum hxcprodeiemus,cum mul¬ 
ti ali j deguftarunt& mirati funt, tum Mediri fi fi¬ 
gularis eruditionis, vniucrfieque materix medicx 
confukilfitni D.Parifienfis Drouctus,& D.Pemus 
Anglus.Hxc illi. 
Cateuim,quidam, [ut Hermol.]fufpicati fiunt 
Aeronieli five Mannam,efle Diol. & Plin. Elxo- 
meli five Olcflmelirledmulti eam opinionem re- 
ljciunt , nec fine ratione, ut oftendemus l.S.c. 
de 
DiCj 
men 
Ma 
Me, 
Moi 
lierij 
/cori 
T em 
coUt i 
D,f, 
