fc HISTORIAE 1 
quemadmodum & Cornario fuille videtur,ei cer¬ 
te opus non fui flet delcriptione illud explicare. 
Quod prxterca Paulus pro Omphacitidc Galla, 
glandium calycem non acceperit, hincintelligc- 
re licet, quod alio in loco de gallis , non de glan¬ 
dibus differens, duo Gallarum genera confficuit, 
alteram omphacitidem, alteram flauam , ma¬ 
gnam, viribus inferiorem, Diofe. &Gal. autho- 
resfecutus, qui non aliter diuisere , necvlqnam 
omphacitidem Gallam pro glandis calyce vfur- 
pauere , vtpote qui glandes &:earum calyces a 
gallis plane diucrlas eile fcirent. Prxterea Diofe. 
Gil. Paul, nufquam nomine ey.fit.xmf pro Galla 
vfifunt, nili vt adie&iuo iuh&o cumfubftan- 
tiuo fuo Quare in Paulo legendum lu<sa./i- 
J'©-, non 3 vt contendit Corn. glan- 
Qoruar < l ,vinic I ue calicem {wpay.i/sc a Grxcis appellari, ctfi 
siudctn. Cornar. atque An demamus', qui oy.$a.y.iJk vuam a- 
bw. cerbaminterpretatur, Grxcx lingua:pcritiffimi, 
non ita lenierint. Verum,inquit Corn.Ompha- 
citis immatura intelligi non poteft,quum vtraquc 
luo tempore i mmatura fit. AtcumDiolc. & Gal. 
Omphacitidem Gallam dicunt, hac voce imma¬ 
turam non intelligunt: ctfi multi apud eofaem ita 
fint interpretati, fed quod rpvwft !yj.var oh' 
«cy, inquit Gal. id cft,quod admodum acerbum lit 
medicamentum , cum altera Galla minilsaccrbx 
qualitatis lit particeps , quam InmyjJb. ^ rufticis 
luis appellari feripfit: Qui vero otvcy.n/.iJk legen- 
Ywo°*U*. dumcenfent vinogallam,& vinoiam dicunt,quo¬ 
niam minus adlhingens adauftcri vini lenitatem 
potius accedat. 
Galla , authoreTheophr.lib^.Hift. piant, tiim 
nigraqti^mcandida nafciturmagna exparte no- 
&u confertim, & fubito , [ vnaque die 
au< 51 a, excepta refinacea, fi ab xftu occupetur 
marcefcit, augeri que amphffs nequit: ali enim 
amplitudine maiore grandefccret : qua de caufa 
earum aliquae non maiores febis euadunt. Ni¬ 
gra vero pluribus diebus viret, Sc quxdam etiam 
Tempus, magnitudinem Mali aflequuntur. Nos xffate me¬ 
dia gallas fxpe obferuauimus: Autumno, v.magna 
cx parte cadere. Qui glandem ferunt, inquit Pli¬ 
nius omnes & gallam : altcrnifque annis glan- 
*™erls ^ dem. Sed gallam Henicrisoptimam , & coriis 
perficiendis apti/limam. Similem huic latifolia, 
fcdlcuiorem,multoque mindsprobatam. Fert& 
nigram. Duo enim genera funt. Hxc tingendis 
vtilior. Nafcitur autem galla Sole de Geminis ex- 
cuntc,erumpens no&ufempervniuerfa. Crefcit 
vno die candidior : & fi xftu excepta eft arefeit 
protinus , neque ad iuftum incrementum perue- 
nitrhoceft, vt nucleum fabx magnitudine ha¬ 
beat. 
Nigra diutius viret , crefcitque vt interdum 
C9tn*£ena* mali compleat magnitudinem. Optima Coma- 
gena: deterrima ex Robore. Signum eius quod 
cauernx tranfiucent. 
Illud obferuatione dignum , quod de gallis 
multi produnt, &in hanc vfquc diem ^ vulgb in- 
ter prxlagia non fpernenda habetur, quod qui- 
maioribus tantdm gallis perhibenr.Nem- 
pe aiunt,quotannisaut annonx fertilitatem, aut 
feerihtatem, aut peftilentem auram prxfagire, Si 
ex fracta, qua: prius integra fuerit non perforata 
euolet mufea,futuri belli: fi prorepat vermiculus, 
annonx penurix:fi currat araneus, peftilentium 
morborum prxfagium ede. Neque cuiquam mi¬ 
rum videatur, in omnibus gallisiftanafeianimal- 
cuia. Etenim, inquit Matth. huius reifxpe peri¬ 
culum feci, nullamquc vnquam fum confecutus, 
frius non pw fgjwu ro s px tribus diftis ani- 
? LAN TARV M> 
matculis vnum intrafe non contineret; narnfor 
ramine aperto,facile iuejicari poteftiam animat 
exii fle. Et paucas inucnias Gallas ablque forami¬ 
ne, nili in ipfa arbore adhuc recentes. Dicamus, i- 
gitur licet, Quercum & fruiStum &: animal gigne¬ 
re. Cuius rei haud ignari Veteres illi patres, non 
fine caufa quercum dixeru nt Ioui fummo e fle di¬ 
catam. Quercus gallam, fi per tempus in arbore 
permanferit, putrefeere Albertu* Magnus ait, Alberri 
atque in ea vermem procreari : qui, fi in gallx 4 4 - 
medio litus fu/uturam hyemem afpcriorcm pro¬ 
nuntiat: leuem vero fi circa margines. Eiufdem Aliud j 
rei in eadem arbore aliud prxlagium delumunc, er * c *- 
vt fi in altioribus ramis Erucx telas contexerint, 
leuiorem ; fi in infcrioribus,rigidiorem. 
Appofite autem carpitur a Matthiolo Corna- 
rius, quod fuis in Galenum Commentariis, tam 
primo, qu&m fextolibro de compofitione medi¬ 
camentorum fecundum locos, acriter contendat 
nihil aliud Omphacitidem Gallam e fle Diofcori- 
di <?: Galeno q ara Calycem illum quo glandes 
in arboribus continentur, quem Recentiores 
Cupulam vocant. Statulitquc nunquam a lua o- 
pinione recedere nili quis Pauli locum cap. de 
dyfenteria, vbi Omphacidem dicit elfe c.iuum il¬ 
lud ex quo glans quercinaenafeitur,plane corru¬ 
ptum clfe docuerit:autc^(tK//tt ab co lubftantivc 
pro eo quod Calycem Plinius dixit, & vulgb Cu¬ 
pula glandis vocatur, dittumoftendat. 
Galla, K»yjf Grxcis ; Arab. H*fs bc H*fus : Germ. Synony 
( 5 all< 5 pffcl/ iEycbopffchBelg- fBaluotc/iEycfen^ 
apfcl / Gal. Noix de galle : Itat. Galla. Hilp.<3alha, 
AgalUtAbigalla. Hung.Buffft#» 
Tabem, vndecim gallarum genera &varieta- ^ ^ 
tes figura exprellit, ac nobis forte non pauciora 
obferuata, yt regione, duritie, colore, ita figura x 
quam maxime differentia. Gallx Officinarum GulUC 
vulgatillimxjiotundx,leueSjforaminulispertu- (,n - 
Cx , larues, paucis interdum tuberculis alpcratx, 
interdum multis &angu!olx,magnitudine varix, 
vnciam amplq,quamuis magna ex parte infra fub- 
fiftant, luntetiam maiores ,rotundx ,interdum 
turbi natx ac pyriformes, colore ruffo, leui mallei 
i citi fragiles, intus vngue friabiles, cauernolx, 
fungolx, guftu adftringenti &: acerbo. Hx nulla 
icone indigere videbantur , quod palfimeffent 
obuix, 3 c Robori Clufil appiblx. 
2. GAL Li£ MAXIME EXOTICA. 2 
De 
V Bi vbi tandem h^ 9 aut cx qua Glandifera 
enatx, in littoremarismeditcrranebctiam- 
que Tyrrheni &Adriatici nobis obferuatx re- 
pertx, amplitudine funt oui Gallinacei,colore 
fulex, && forte afeititio tali, leues ac lxues fe¬ 
cundum longitudinem, aliquot fulcis do natx a 
Corona ad pediculum vfque feu craflum & amplii 
veffigiumouo adhxfit, fuperna parte veluti co¬ 
rona redimitx notabili ^ exteris atque vulgatis 
differentia, caquc tamen non integrum circulum 
efficiente, nullis tuberculis alperatx, nullis fora- 
minulis peruix , fubftantia alioqui 8 c fapore iara 
dibtis fimiles, intus nigrx. 
3. GALLAE PROVINCIALES ET 5 1 
ILLYRICA. 
Q Vcrcus ramum [ cuius nefeimus :] habe-Doftu 
mu* A Valet.Pour^z cu,m ealiis magnis am- 
