ft HISTORIAE 
Craumdixtt : quafi fua natura iueptumadhanc. 
generationem, nifiprxparatio & alceratio ven¬ 
triculi auis tanquam Coquus & portitor inter- 
ueniat. 
Sed Plinium audiamus , qui pauciflimis rem 
expedit. Quaedam, inquit, in terra gigni non 
poliunt, £cin arboribus nafcuntur. Namque 
cum Tuam fedem non habeant, in aliena viuunt. 
PLANTARVM, 
profe&a effent. Pulchram fan£ pro illis cxcogi- 
tauimus defenfionem. Quam tamen diluere beet 
hac infcitaobie&ione. Non enim nece Ile eft, di- 
uerforum excrementa diuerfa elle facieifed ratio¬ 
ne fola differre fatis eft, vt lachrymas. Itaque pro 
nobis faciet potius. Quia longe aliis viribus 
Quercinum eft Vifcum , quam Ilignum & alia, ?‘f c * < * rrt 
• • - * »i r ° \ ^ bus dtfjc- 
nr. A 1.1 Mmisai liicr. -* 
Exempla quoque valida fune. Alia Fagus a Quer- * 
ficut Vifcum. Omnino autem fatum vllo [ nullo ! cu: ab vtraque Ilex : Galla tamen omnibus. An 
M.& ch. ] modo nafeitur, nec nifi per aluum a- j fuo peculiari fatu, femini oque Galla orta eft? Sic 
..i.-__J ... ... ,m ...1 X m .. 1 a.... l.i r- . .11 r< 4 l UjgJ. 1 .... . ... m Q r . ». . ... m . ...... . I.. .. . ..._ ... . . . . 
uium redditum, maxime palumbis ac turdi. 
Ceruorum 8c Damarum cornua fiint vtraque,non 
eft natura,vt nifi maturatum in ventre auium non l ab externo compluta, aut inferta femine , fed ab 
1 internis primordiis excitata. Maximum vero ad 
proucniat.HxcPlin. 
Nunc Scahg.audiendus, qui ex profelfo hanc j lententia: noflrx confirmationem argumentum. 
Tbfofffy Theophr. Se Pii», opinionem magna fubtilicate j quod e ramis quibufdam exit Vifcum, qiioinlo- 
'p r:\-trMm conuellit, in hunc modum. Veteres omnes fine co nullis modis vel ftercus confillere , vel femen 
V w/( de controuerfiafuntarbitrati, Vifci acinis a Turdo vnquam potuerit hxrere. Nam quod aitCarda- 
f ‘l cl Vf ' comciis , quod ad pulpam pertinet , concoqui: nus : femen ex auicularum aluo* dciectum , quo- 
/L quod feminis cfl-,incodum ab aluodeiici, exire : 
r+ftoxe 
K.citur 
fi 'Uqu e in arboribus iis, in quibus ifti quiefeere 
confucuerunt.Pro nobis facit, quod ait Theophr. 
femen e fle propter generationem. Mihi tamen a- 
Iitcr videtur. Neque vlla in terra fatum proue- 
nit: neque in quauis arbore. Dices, arbores cer¬ 
tas pro folo ei & Natura deftinatas. Sicfane fu¬ 
gies. Sed tum contra, mirabor: quomodo in du¬ 
ri ffimaligna fubeatita, vt libi findat corticem, ac 
QuAut *r- f ine ra dj C e vnum cum illis fiat. Nam quamobrem 
non f«pe r Iuglande, Olea, Lauro, Cuprello, La- 
uum"* ricc? quando fuperhorum congeneribus, iifque 
xque duris,atque etiam durioribus nafeitur: Py- 
QuAms in* ro, Malo, Si>rbo,Pruno,Cerro,Quercu,Terebin 
r* 
tho, Abiete,Pinu,Ilice. Etiam fuper Caftancam 
minus ab imbribus deuolutum pereat,foliorum 
operimento in-ramis cufiodiri , id in perpetua: 
frondis arboribus fortalfe verum fuerit : at in 
Sorbo qui poteft Vifci namque frudlus neque 
maturus neque edendo eft, nifi arbore exfoliata. 
Quareintempefliuas hybernx fxuitix-iniurias i- 
pfiim perpeti ac perferre polfe, non fit verifi mile. 
Nihilo enim commodius confiftere , quim in re 
prodiui globum. Quippe in fummis furculis et¬ 
iam hodie ipfum confpicati fumus. Qua in fede «Se 
ancipitis firmamenti, Se quietis , ne tranquillo 
quidem cado flare quicquam valeat. 
AdTheoph.argumentum,quodaiebat:Omne , 
femen elfc propter generationem, neque refpon- 
dere fcio, neque animus fuadet vtei allentiar.De- 
vidimus.Ac in illis nihilofecius auiculx ftabulan- j nique omnino fi refpondere nefeiam, magis nc- 
1 - r- A r in "7 nr: ani m \rf»n rri r , 11 , c . Hir." I- . ( r i im dllr, n,Arl^ In it- nt-\ .. .i u, p-ir 
\ifum 
?*■'/* 
nuu ans- 
m-tliua*. 
Que i 
tur. At in Turdorum ventriculis, atque intcfli- 
nis,quos Vifci baccishacdecaufa nutritos fecm- 
mus, nullum vnquam granum inucntiim cll. Sc- 
mdisefl hxc fabula,Qui a me rogati: quo feminio 
in parietibusherbx nafcerentur: vento aiebant, 
in parietes feminibus delatis. At non ita eft. Sed 
quafi cornua ex ofTibtis animalium : iic ex arbori¬ 
bus educi Vifcum. 
Quamobrem Ion poeca Chius in fabula Ce- 
nco, Vifcum dixit elle fudorem Quercus. 
Yfiet‘bttttm Quam ob caufam vnicum elt lignum vtriufque, 
tifvum ch non imtcm i n fcitum, tanquam; n terram.Qu.i ra- 
tionc etiam e Thymo prodit Epithymum, non e 
femine: haud fine Rcccntiorum nugis.Nullo mo¬ 
do fieri potuit, vt in Terebinthi corticem latifli- 
mum, durifiimtimque, vitam membraque fua in¬ 
figere atque infinuare queat VifcUm. Sed a calore 
potius interno informata Vifci principia in 
fucco fibi connaturali: ab externo adiuta, atque 
euocata co ncreuille, atque in plantam hanc ado- 
JeuilTe, quafi cornua quaedam, ficuti dicebamus. 
Vbi & illud tibi a Theophr.animaduertendum 
fuit, quihb.i.de cauffcribit:perpetuati frondes 
Vifci generibus ns, qua: in arboribus xternifoliis 
oriuntur. In perdifoliisquodproueniat, ipfum 
quoque amittere folia. Non enim verum elt. In 
Malis noftrorum praediorum, non foldm vt ferib 
dicam , fed etiam , vt ioccmur ,Te/ST/£f*. 
Quibus foliis ipfie virent, fuis fpoliatx. Non ta- 
menillorum infedtamur opinionem, tanquam 
vulgi vel foboIem,vel alumnam.Subeft etiam ra¬ 
tio non inepta, neque imbecilla , qua id illis po¬ 
tuit perfuaderi. Quando in diuerfis arboribus 
eandem viderent plantam : vnum,idemque prin¬ 
cipium , e diuerfis originibus promanare polle 
minime videbatur.Sed quemadmodum Quercus 
& Pinifolia diuerfa, fic diuerfa c fle quoque de- 
cuit vtriufque Vifci folia : fi ab illorum natura 
fciam, quO modo femen , vti dicebamus , valeat 
duriflimos cortices ita penetrare , vt coalefcat. 
Noflrum fane commentum parabiliore videtur 
fi r mura ra ti o n e. The.o p h. acci p i t p r o pr o ba ti o ne, 
quod ipfum eget probatione. Ait enim e femine 
nafei. At negamus nos. Si enim e femine nafci 
poftet, e terra quoque de femine nafccretur.Plin. -phnfni 
ait, non nifi auium vcntriculisdomitum femen, t/* re/id 
elle genitale. Atqui cx earum aluo plus in ter- wr. { 
ram deiicirur, quam in ramos : neque tamen pro¬ 
ficit. Quafi vero in palumbis & turdi ventriculo 
nequeat granum concoqui: cum tamen Labru 
Icarum gigarta longe duriora & grandiora confi¬ 
ciantur. Hoc experti fumus nos. Primum La- 
bmfcxvuam dedimus Turdo : in deic&iombus 
nihil prxteripfa excrementa. Deinde etiam Vifci 
baccas dedimus: idem. Nec faciat /Eoius ediclis 
fuis , vthyemales tempefiates abflineant ^iure 
fuo deiiciendi cx ramis, complutis,agitatis,femcn - 
illud quod necefie habet feruari fub ipfum vfque 
Ver vt conformetur. Nam per hyemem qui pof- 
fit? Interca fedeat in ramo fiimmo , lxui, tereti, 
fecurus dc dilapfione dequegelu: tum fibi findat 
corticem valentiflimum, quod vixacutiffima fu- 
bula facere queat. Arguatur & aliquis ita licet: fi 
Vifcum oritur tantum ex flcrcorc auis comeden¬ 
tis Vifcum, quomodo igiturprimum ortum Vi¬ 
fcum, ex quo aues nondum comederant? 
His & multis aliis fimilibus rationibus , quas 
hic breuitariscaufaomittimus,confutatur opinio 
Veterum de generatione Vifci. Plures rationes 
habet Scalig. ex ipfo etiam Ariftotelcaccerfitas, 
quas inde petet, qui volet. Huius etiam fentejn- 
tix inter Veteres line dubio fuit Virgil. cum ait: 
Quod non fua feminat arbor. ^ i 
BLidiculaeftfententiaMonachorum exi/liinan- ' f *!„ 
oDinto r 
tium Vifcum nafci ex Itercore auium ,non quate- C ul*. ‘ 
nus fit Vifcum,fed quatenus fit auium flercus. 
Porro 
