LIBER VII- 47 
afferere non audemus. Sahiican quam pro Pila- Exiisin ItaK.folio noo multtlm at» Oleis Ire 
l.Cauam dixit V/rgilius 
S&pcjtniflra cdua prtdixit ab Ilice cornix. 
®ida 8>c frbdensiOpdcdjLittoftjytremenSiVtridisyGnr- 
] i At &, vmbr .faibtr/utd, plchetfauts , [mUm, pttuU Scc. 
'Nec male quoque quis Spinifam dicat , k foliorum 
aculeis. Apud Suidam in prouerbio, quod «V.oaw 
,« trvy.uSCcm iubet , non legendum oxw 
Ted iIku^q »Acylo, vbiintelligcndus cfuWwr©- 
7 n *'X' J X J V;& J Galeno didus Ilicis frudus, quem A- 
cylon eidem & Hip. & Homero dtei paulo ante 
monuimus. Nempe ipfcmctSuidas,falubrem & 
fortem rerum vfum , quem ibi infinuat,id admo- 
nere nos dicit vt optime annotauit dodiffimus 
Cornar. 
Her,moI. Ilicem arborem de ampli/fimis dicit, 
vtRobur, materie fpifTi & robufta , fed qux 
frangatur ac diffiliat fponte fui. Ob id Pericles 
Bosotios Ilicibus dixit efTe fimile*,vteftapud A- 
riftotelem , quum ipfi ie conficerent inteftinis 
difeordiis. Ait fallitur veique Hermolaus li Ili¬ 
cem Aquifoliam putit \ Gaza didam , quamque 
Thcophraft. Ariam flue Agriam fhjcNaucam fyl- 
ucftrcm , vt dic ait, dicit, cui folia nunquam de¬ 
cidunt. Longe enim diucrfacft Aquifoliafeu A- 
grifolia. Ilex Macchiolo arbor eft in Italia nocifli- 
ma,fpedat?que proceri tatis, corticein rufum ni¬ 
gricante. Materies denfa admodum ac robufta,in 
atrumrubefeens. Folia Laurina,perpetuo viren¬ 
tia, fcd externe candicantia & lcabra : interne 
virefcentia,lxuiaque: toto ambitu ferrata, ita vt 
fpinarum fpeciemprx fo ferant. Glandes quernis 
minores, qtiar 6cin reliquis minus prxftant.Pr?- 
ter glandes pilulas qunfdam rubentes gignit. Id£ 
inCom.Cumtmgftisfig. Lat.& Ital. notat ,non 
rede fentire eos qui Plinii tantitm &c Thcophraft. 
tcftimonio freti Ilicem haud fpinofamlcgitimam 
elTe negant. Sed de differentiis mox. Amatus 
Ilicem dicit arborem fiinilematbori Grana,id cft, 
Coccum,fercmi,qu.rprocer$ crcfcat: nonnullos 
tamen Ilicem maius Suber efte credidiffe/edfal¬ 
so. Hanc vero admodum glandiferam effe. 
Lob. &Pena proceram arborem & querna ele¬ 
gantia fcuibunt, oblongo Arbuti folio , tantillum 
denticulis per ambitumafperato, perpetuo,atro- 
uirente , oblongiore, graciliore fuperne: querci¬ 
na glande propendente, nucamento mufeofoju- 
teolo, non diuerfo. Clufius Ilicem legitimam & 
maiorem dicit: itemque'florem ferre Maio race- 
mofum,tamctfi Plin.florere neget: & baecin Hift. 
Hifp. Sed hanc cenfuram omifit in poftremis 
comment. ad id forte refpiciens.qubd Iuli,'vt po- 
ftremo vocat, diucrfi fine i floribus ,vtin Quer¬ 
cu & Corylo. Nam certe Thcophraft. ambas 
florefeere dicit, tam frugiferam quim fterilcm. 
njn'®-Grxcis, quia ferra propter duritiem fuit 
fecanda,vt volunt Aduerfisfi^Ao/is-^corticisfalfu- 
gine , Curtio : qu&m rede,ipfe viderit. Btrbes 
Serap. 2c Arabuiri^armas 'iifdem. Ital .Lecino* 
Leccio: Elice : Sz Elee Pctracha:. Hifp. Adz^ina & 
AnxjinheirA & Cofcoix : GaW.leufe ScEoufe Beflon. 
C befne verd. Germani quidam, quamuis apud cos 
nonnafeatur, @tcd?eyd)Ctt vocant. Frudum i- 
Rvxur vocat Thcophraft. Hifpani Bellotd aut Abil- 
lotA. 
Circa Ilicis differentias etidm peritiores quidam 
hallucinatifunt,veleasnonagnofccntes ,vcl fa- 
ne interfe confundentes. Theophr.tamenaper¬ 
te aliam aliam tf^sT-airdixit^mbas tamen 
florefeere: Er alibi :Phellodryn Ilicem fceminam 
quibufdim didam. Ilicis,infitPlin.duo genera. 
Tom. I; 
dum. Dod.) diftant,Smilaces a quibufdam Grc- 
cis dida:, Mafculas Ilices negant ferre. Ad quem 
Plinii locum annotat Dalecb. Theophraft. lib. 3. 
cap. itf.hift. quo loco tradat de Ilice , Smilace, 
Phellodry, nufquamid feribere, vt fufpicatus vi¬ 
deatur nullam Iliceminfrudiferam efl'e. Atqui 
atque fterilcm ac fcccundam modb diximus cx 
Theophraft. lib.j. cap.5, fufpicamur tamen Thco- 
phraftum noncognouiffe aiferimen intec Iliccirt //** *rbtr. 
arborem magnam, & cam qua: coccifera eft:aut 
certe aliam cocciferam ^ noftra intellexi ile. De 
Ilice formina Plinii vide poftea in Phellodry. 
Colum Hia fpinofam non fpinofam agnouit, 
vt cla^ cx his em* verbis colligi poteft : Au- 
tumno bouesfatientar fronde : rhimxfunt Ili- 
gnca & Quernea, Ilignea tamen vel melioreft 
Quernea, fcd eius generis, quod /pinas non ha- 
bet: nam id quoq,, ci Iuniperus refpuitur i pecore 
propter aculeos. Idem & inter minorem & ma¬ 
iorem differentiam videtur fccille , quando ait: 
minor Ilex apibus quxfita: nam prolixior ab oin- Minori 
r.ibus improbamur : nifi forte per minorem quod M ****£. 
foite alicui verifimilc videbitur,iuniorem incelli- 
gat. Tamen obfcruntum,vt paulo inferiiisdtice- 
tur, humiles Sc tenellas per margines /pinis hor¬ 
rere , adultas aculeis carere. Quapropter ftudio-, 
fis indagadum relinquimus, quI 3 Colum, per mi¬ 
norem Uice,quid item ner prolixiorem intclligat. 
Curtiu* minds rede videtur Theophraft. in- • 
teliexilfe quando Ilicis duo genera facir: alterum 
Arcadibus,Thcophraft. au tore , 2 VliIacem vocari 
tradit. Duum cft generum Ilex, inquit MatthioL 
alterum foliofpinofo : fine aculeis alterum: hoc 
vbique fere fcatct Hetruria: illo vero Hilpania. 
Meminit vtriufqueColum. Nonred£ fentiunt, 
qui Plinii tantum & Theophraft. tcftimonio fre- 
ti, Ilicem haud fpinofam, legitimam elle negant. errtr ‘ 
Etpaulbpoft: Sunt qui cenftant Ilicem nonfpi- 
nofam Smilacem elle : fcd cum Smilaci materies 
fit lolutamollifquein opere (vt Theophraft.fcri- 
bic , cur eorum fcntentiam comprobem, non ha¬ 
beo. Intcrim nos haud videmus cur Matth. 
fpinofam Ilicem in poftr. fuis Com. releget in Hi- 
fpaniana, cum in prioribusfcripfesii Iralix noti.f- 
iimam. Nec mutat tamen ftiam iconem foliis Io- 
giufculis & ordine ferratis, cuifanenon refpon- 
dent folia Ilicis ex Cluf exhibita: pro Ilice folio 
maiore Hifpanica. Ita hatremus dubii, an duas 
fpecics fint, vel forte lufus foliorum, & icon Mat- 
thiol. vitiofa. Sitnt enim nobis ^Lobclio (fi be¬ 
ne recordamur) dati rami Ilicis nomine,cui mul- 
tiimllignis noftris Adonfpelicnfibos affinia funt 
folia: fi quidem vt fuperiu* virent, infcrifls canc- 
fcut,ac per ambitum muricata funt: hoc tamc no¬ 
bis differre videntur, qubd tantillo longiora, ma¬ 
gis etia fint rrtivdft*. Ad Quercus propifts, quini 
Ilicis fuperiusdeferipta:folia, accedant : viden¬ 
tur fime Caftanea: foliisfiuferratura qiiodamrao- 
do comparari po ffc. 
Sed hxc diligentius Ledoribusperitis exami¬ 
nanda relinquimus : &anapudTheophraft.Iib. 
a.cap.4. mutanda fit ledio, vt volunt Cornar. & 
Rob.Conft. Profedofi icon Ilicis Matthioli ve¬ 
ra, poteft ledio antiqua &c Plinii relinqui. Sed ita vtTbeopfr. 
lafciuiemcm in figurarum fabrica &c variatione *nti- 
paffim deprehendimus, vt malimus fidem penes 
autorem, Sc varietatem pofteris examinandam 
relinquere , quimrem nondum plane apertam 
pro certo aflerere. Certe Camcr. in hift. Germ. 
MatthioL Sc in icon, particularem habet figuram* 
\ ' . < 
