I 
fedreliquarum Quercuum folia minus, quanto 
minus etiam adflringunt. A 5 gineta quoque fimi- 
Icm quidem Ilici cum Quercu vim tribuit , fcd 
multo fortiorem quam ipiam dicit. Gal.fanein i. 
dealim. a'k-jAov Querna glande ad omnia dete- 
riorem elTe ait, ficut hanc Caftaneis , qua: om¬ 
ni uni glandium optima: funt. 
Rubentes pilula: , quas praeter glandes fert 
Ilex,trita: cum aceto vulneribus recentibus & 
crueiitisoculis vttiiter imponuntur inquit Mat- 
thip'1. 
*'• Folia eius refrigerant & reprimunt , vt reli¬ 
quarum glandiferarum • quapropter & adema- 
tofis tumoribus, &imbecillibus partibus robo¬ 
randas vtiiicer adlnbentur. Radix limis tufa,& 
ldtui Dryini impolita, plurimum prodcft. Leo 
calcatis Ilicis foliis obftupefcit, notante Cur¬ 
tio. 
Ilicis honos ad axes & currus vnica tantum ro- 
taacfiinplici iugo tracliLs etyM^ur ] & 
iuga lyrarum pfaltcriorumque autore Theo- 
phraft- 
Secatur & Ilex tradente Plinio,in laminas prq- 
oUl tenues , colore quoque non-ingrata : fed maxi¬ 
me fido iis, qux u rantur, vt rotarum axibus , ad 
quos duritia lua vtilis. Proditum terebris vagi- 
ginas ex Ilice vtdillimas fieri: ex eadem malleos 
maiores quoque. Hyginus manubria rullicis lli- 
gna Commendat. 
Liber qui dicitur Oribalii ex Heliodorg dc 
Machinamentis, organa ex ili irnea materia tan- 
quam roouftion conficiendi docet, 
s In carpentariis pro Ilice vtuntur Subere, vt vi¬ 
dere eftapud Plin.cap.de Subere. Theophra(t.& 
Terebrum ad igniaria ex Ilice facereiubet. Qui- 
bufda n Calici Ic veteris locis Ilicis rami ceduntur 
,w - cubitali longitudine, in flrues &aceruos conge¬ 
runtur , (Se luto operiuntur,deinde fubic&o igne 
in carbones vitulantur, qui Salmanticam alia 
loca deportantur. Arborum trunci, ad molarum 
fabricas & alia opera (eruantur , ob maceria: fir¬ 
mitudinem atque durabilitatem , telte Clulio. 
quantum vero prxllet Carbo Iligneus ad metalla 
& alios vilis, vbi deufo tk frugi carbone o'pus,in 
fuperioribus declaratum. Matth. fane Iligneum 
Carbonem Hctrufcis in pretio clFe tradit, non 
modo, quod ignem diu foueat, fcd etiam, quod 
[ vt aiunt ] vapore caput minime tentet. Iligncx 
glandis vfum in cibis antea diximus. Attamen 
ea luem anguftam , nitidam,ftrigolam & ponde- 
rofam facit, li credendum Plinio.Horat. 
Vmber & Iligna nutritus glande rotundas 
Cii ruet aper lances carnem vitantis 'inertem. 
p a . Colum.brobus exhibet Iligneas frondes in pabu¬ 
lum, quas Sc Querneis prxfert, modo non fit fpi- 
tiofa: nane enim propter aculeos rcfpuunt,vti di- 
i ctbamus.Virg.Georg.2. 
’ l - Nec n-n a fies examina condunt 
*' Cortuibufiiue canis : vitiofique Ilicis aluo. 
SVBER LATIFOLIVM. 
S Vberislatifolii ramos,quos habemnsad Mat- 
thiol.Suber proxime accedentes,ab Ilice Mon- 
fpeUulana diftinguut folia rotundiora, minufque 
polita, adhxc rarioribus nullis aut mitioribus (pi¬ 
nis muricata ,qux tamen tomentum prona parte 
obtegit, vnciam aut fefcunciam plus miniis lon¬ 
ga, vnciam lata:Oriuntur h^c e ramis Ilice tenuio- 
103 
ribus. Glandes Glandes; 
breui fed crafliu- 
fculo pediculo 
appenduotur,fi- 
mul plures, Ca¬ 
lyce hifpidiorc; 
PhariTKicopoeus 
Patauinus ad A- 
quilam dedit 
nobis Cerri no¬ 
mine , lljcis fpe- 
ciem, prxdidtis 
ramis valde (i- 
milem ni folia 
filent maiora 
multo, quaiuor 
fere' vnciis lon¬ 
ga , & dua¬ 
bus lata, calyces 
itidem hifpidi. 
Forte varietas 
e(l i loco aut x- 
tate. Verum praftathic hiftoriam Cludi fubiun- 
gere, cuius iconem etiam proponimus,ab inepto 
iculptorcminus feliciter paratam. 
Suberis duo genera Macthiol.obf. ruauit:ego, § u y er 
inquit Clu(. vnicum tantum , nifi forte quod in cjtutanici* 
extrema Aquitania Pyrenxis proxima nafeitur, filio dtii- 
ab eo quod per Hiipaniasfrequens eit, diucidum ti "°- 
fit. Nam Aquitanicum (quod quidem conlpexi) 
folia t\pn retinet,fcd hyeme abiicitvt menle A- 
prili obleruaui, quo foliisprorfus viduatas erant 
quatuor Suberis arbores circa Biyonam. Quare T i, C 0 Jr y r ' 
Thcophralfc. non immerito tribuit Subari deci- , -: r 
ditum folium , cum dicat arborem ;elTe Pyrrenx Suberie 
familiars.n. Quod vero in Hifpaniis nafeitur, r-' - 
perpetuo viret vt Ilex , cui adeo fm.ile eft, vtpri- ’ 
iiio afpeCLu plerumque fallat, nifi cortex crallus, 
& difrumpi (olitus, errorem detegerer. Maius 
clt Ilice plerumque , Sc caudice,vbiadolcuicjloh- 
ge craffiore,cortice itcmdenfo ,carnofo, fcabro, Cortex^ 
limofo, .qui nifi fuo temoore detrahatur , de- 
hifeie , alioque fubnafcentc expcllitur.eo detra¬ 
cto , qui fubeft noucIlus ita rubet, vt procul a- 
(picientibus arbores, rubrica aut minio pidtx 
videantur. Suberis rami Ibgnis firmiores funt, 
folia maiora, longiora, molliora, < 5 k fuperne ma¬ 
nis virentia,interdum nonnihil dentata,aliquan¬ 
do minime , vt in Ilice. Glans magna , vbi ma- cladis exi 
turuit nigricans , Ilignalongior , lk dbcufiore affar de- 
cufpide, calyce etiam maiore , magis hifpido , 8 c / cn f tl9 - 
per oras molliter echinato. Glans admodum ad- 
(hingentis & exliccantis guftus, Iligna mulco in- Sapor. 
gratior. Magna ex parte cohiundim nafeitur, vt 
Pontica nux , fed cralfo breuique petiolo , & fir¬ 
miore quam Iligna. Ramulis nonnunquam ad- Lignofa' 
nafcunturdura &lignofaquxdam cinerei coloris tubercnU. 
tubercula, adeo firmiter inhxrentia, vt nifi fraclo 
ramo eximi non poffint Matthioli Suber alteru 
oblongis anguftifque foliis , quod Pifano agro 
nafei tradit fibi nunquam vilum fatetur idem 
Clufius. 
Quinqueranus libello quem de laudibus Pro- 
uincix inlcripfit, triplicen? Suberi corticem tri¬ 
buit. Sedprxftatipfitm audire: nam quxdam in 
eius hiftoria tradit ab aliis minime obferuata. Su- 
beris, inquit,arbor vbenine m Olbicnfi ora pro- cortices 
uenit, Ilicisfpecie, glande maiore & deteriore, ttmt , ecd 
trunco ingenti.Hunc velliunt cortices cerri: pn- 
musprxcrairus,qu! in cadorum & omnium pe¬ 
ne vaforum obturamenta adicifcitur,pifcatorum- 
que retia, contra premente plumbo eleuat : ex 
LIBER VII. 
■' A. '|i' \ ^ 
x. 
