m 
historiae plantarvm. 
Cor e iit A 
1' r • mitis carbones Pura&planacft ex cis SSdariana : Tarentina 
dinem,in igne mrutum erem • ~ s ex _ jminus.tra&abilis. Laudatior Corellian a,& ex ea Me(erA „ 4 
ftat|mextinguuncur,prom.e trnriac duas fafta, quo docemus in inficis modo. Mcterana, Trtsngult 
quam rubens cortex profert triangulis, [rubenti PofuUru 
_1- Rr nonni arihllS nU "*£ r ?J m 
ltatimexunuuuiitui,^^.- 
i petiti. Folia gerit ampla & magna , vncias dua 
plus minus lata,quatuor aut quinque longa , te¬ 
nuia Jerrxinftarincifa, nonnihil rugofa, tranl- 
uerfis multis ivenis in dorlo eminentibus a me¬ 
dia infignicoftaextenfa,frudum praiceduntnu¬ 
camenta dependentia, infigms longitudinis, lu- 
::ut.tmtn- ceo lis apicibus coftantia. Fert calyces echinatos, 
puneentes, erinaceis fimiks, qui intus, viiloli 
feridinftar.taau molles funt. In quo conttnen- 
...... turbina: aut terna: nuces, aliisvftica, ex latabalt 
in acumen delinentes , compteill , a.timdine 
vnciali, plus minus , interdum &vna parte in 
ventrem extuberantes, cordis formam quodam- 
Cirtirri. rnodo , vt vulgo pingi folet, imuUntes: cortice 
exteritis obdutta:, non craffo fed veluti coriaceo, 
duro ac lento , civeritis fpadiceo ac liui, excepta 
barifcabriore&lnbcinetca, (quaparte adh.dtt) 
interne incana lanugine molli pubefeente, cui 
fubiacct alius tenuior cortex fiue membranarut- 
fa,crifpa&. llliris glandis fefe infirmans, fi agi 
lis, amaricans St adllrineens, nucleum fiueglan- 
dem contines albam, cailofun, folidam ac duram 
fatis, qualis glandium fere Querqus, fed dulcem 
& gratam pdatui , potiflimum fi cofta fuerit. 
Cur echino X natura muuitq videantur Lacunae, 
dicetur in viribus. 
-»••« Cidaneaplurcs obferuit.v (pecies , Vulgata 
qux modo deferipta ’■ humilis fcu raesmofa. ^ 
quina didta: & deinde quidam aiia: exotica:intra 
• - • • - ’ • ** ie vulgata luas difte- 
p- V.i 
deferibende. Sed ip!a quoqu 
UC 1 U 1 UU 1 UC Cj... ... Q ^ 
.• •.i.rentias ac varietates hibet,pot'.lfimu n in r.uctUi 
vt a vulgo difeerruntur : Magni, mediocres & 
'' tgn *' parui. Magna? caftanea: rcuera a mediocribus 
non differunt, fed pnft vindemias quarftus cauta, 
aut gratia muneris, maiores a minoribus feligun- 
tur:Maiores,vulgus Gallorum Matrms , Mar-j- 
Marrones. ;jfj . r uc i]; Marr.nes Curtius vocat: cuius nominis 
ratio adhuc incomperta nobii oft, amo 
ilicudi.oc 
'.Unares 
■- fer*. 
raiioauiiu 1 . f 
&fiporis (Inuicarecommendiridi'ne. Hx lautio- 
Commtmes. res diuicum merdas claudunt. Reliqux commu¬ 
niter caftanea: dicuntur, & pauperum (atutanc 
iciunia , quanjuis&promi(cuead vuigi menfas 
admittantur. Iilas cineribus obrutas prius tor¬ 
rent igni : has tSc torrent quoque $c frequentias 
in aqua excoquunt ad fariandam plebeiam aui- 
PtutUrcs. ditatem : vnde Populares Plinio dictx vi¬ 
dentur. Tales Lugduni & paffim apud Allo¬ 
broges videas venales adhuc ab clixatione cali¬ 
das haberi ,tkh mulierculis per plateas Sc compita 
circumferri,clamando patrio idiomate, Chattagny 
cbodi , tuttichedi. Adhuc calere , vociferantur. 
Sed habentur & minima ac veluti fers , vix vn- 
gues digitorum, ac raro pollicis arquant aut fupe- 
rant, quarum vix decem aut duodecim vnam ma¬ 
gnam pendeant. Videntur & callo effe folutio- 
re,guftuq; prediiftis longe inferiores. An id cultus 
faciat, vel locus, vel fpeciei quidam fit varietas, 
confiderandum. Ruell.faneduo agnouit genera: 
maiora ,&minora, veluti funt feri. Nullo au¬ 
tem nominis alio difcriminc hodie (eparantur, 
tametfi figura, magnitudine, doteque haud pa¬ 
rum inter fe differant. At Cordus tria facit gene¬ 
ra: vnum fylueftre.: &duo fatiuarunr.minores & 
maiores. Sed in h s ita (eres habet vti diftum. 
Matth.f :t las Se fylueftres tantilihin Hctruriaa- 
gnofti:,& duo gen era dicit. 
tU Olimplu . habebantur genera , vt legitur a- 
1 pud Plin. Tarentini faciles, nec operofo luntci- 
‘ bo, pltnx figura. Rotundior, qua? Balanitis vo- 
catur , purgabilis maxime & fponte profiliens. 
quamruoenscortexprirert uunguin,L“-‘-- * , 
cortice,quam vulgus prxfert. ] 8 c popularib^ ni- 
gris , qui co&iuac vocantur. Patria laudati (unus Dl jy ere9tll 
Tarentum, &in CampaniaNeapolis. Cxtcrx i 
fuumpabulo gignuntur,fcrupulo(a corticis,intra 
nucleos quoque ruminatione.Vcl,vtDal.legit,cv 
clarius: fcrupulofi corticis interioris circa nucleos 
quoque ferruminatione. Nimirum,tanto adhxfu, 
Sctkmardto , vt interior cortex glutinatus cum 
nucleo,folidatus ferruminatufq - , videatur,ideoq, 
ab eo feparari & diuelli ncqueat.quod vitium e(t. Ltnl \ v 
Has poltremas Lonic. Plinii differentias addu- Ltt p,j ei 
cens ,ac fi fibi vel hodie cognita: elfent , lapideas porcorum. 
porcorum inepte appellauit.Videtur autem Plin. 
oiffo genera feci ife. Necdubium , inquit Bruer. 
quin hodie multo plurainueniantur.ingenio ho¬ 
minis nihil intentatum relinquente. 
Varia porro eff: aUthorum de caftanea hiftoria, 
videnturque fibi in ipfa nominum varietate pla¬ 
cui ile, vnde hiftoria dubia magis ac ancepsnon 
rite adueitenubus apparear. 
Primum non co/uunit, an Nuces diccndx, aQ C<*ri^ 
Glandes,Pomoiumquegeneri acc. nfendx.Htpp. 
(anc lib.i.de Dixta vj.'axi-jitt d'c:t,hoc cft,Nu- 
ces latas:quo locoCornar. vc dicetur in viribus, p rc hW 
TrernirAConucrtit maturas, cum potius noftroiu- 
dicio codas vertere debuiiletiquales Virg. mol- 
lcs dixit Edog.i. 
-—Sum nj‘/u nutu P.nia, 
Caji ane* m lies ce prefli cjpta lattii. s erujl 
Quanquam Seruius exponat quoque caftaneas pj M .. 
molles, maturas,caftaneas nullas nouimus,aut ab 
authoribusdciciiptaslcgimus , qux maturitate 
mlpllcs cuadant, lapidiores quidem redduntur, 
gelu molles euadunt, fed tunc cfu inutiles. Co¬ 
ctione vero in aqua, aut fub prunis tales reddun- 
cur. ExTurner.tamcn (ententia non ab re fuerit, ‘ r t l • 
earum certum genus intelligere , quum interpres 
Nicandri caftanearum quoddam genus 
id eic molle appellet.Sicenimfcribic.r^/ '5 
To yiji r->ftfccvaVi 70 'j hOTnuaVjTo outKtLXO ’ } tc 'q VfuaMMy. 
Nec ideo ab errore vindicabitur Seruius & Frifius 
qui cunque cos fecuti funt, qui non fpcciem a- 
liquam peculiarem ,(edin genere bene maturam 
intellexerunt.Idcm Virg.Ecl.i.Nuccs dixit: 
Cajhineafque nuces, mea quas Amarjllis amabat. 
Nuces inquit Plin.vocamus caftaneas 
....— r .~.. s»»"- 3 
e|uam accommodatiores glandium generi. Calta- 
. ... i: - „ tL ..... I IX a . 2 . P .. ? 
, lu-jlre. 
I|uai II .uonuicj o ' - 
nea, noftroiudicio,Theophraft. cit&tos.GAwQ"» ThtiJ 
quod facile probauerimus vel cx illo loco, qui ha¬ 
betur lib.5-c.10- vbi ait, Oxyi fruiStum [ quam Fa- tW 
gumellePlin.& Latinorum, antea declaratum.] Wt 
lxuem cite & glandofum in echmo, (ed non fpi- 
nofo, verum miti, nec vt JkV /Ba/co^iS-leucaftane^a 1 
[ita &c Gaza vertit] (pinofo. Quomodo clarius j 
potuiffctmfinuare caftanex fruiStum , quam O- ; 
xyq cum illo conferendo fateri quidem habere c- ' 
chinum,(cd non ,vt J)tf CJ.K<u>®^ } tt.Kav5ro : Simi- . 
lem tamen illi effe dulcedine atque (ucco? Sjc& 
cap.f». eiufdcm lib.caftaneam intelligimus,vbi ait: || 
Quidam Quercum, Nucem Auellanam & J)os / 3 *- | 
Adu/o- florere exiftimant: alii non. Vbi iterum Ga¬ 
za caffaneam conuertit,&rede. Vbi pro Nuce 
auellana, Yiictv.xzvTK xafva legitur. Sed quando i- 
dem Gaza eodem cap.pro napi*, fimpliciter , repo- ^ 
nit Nux Iuglans, fallitur : nos Auellanam intelli- 
gimus : qux [quod ille ait ] ficut 6 c Jios 1 • 
caftanea, [ etiam Gazr ] mature gcrminat.Ec rur- 
fus: fructum reddit r.afvA [ Nux Iuglans,Gaza, no¬ 
bis 
