c «/y* 
indita. 
Semen ah 
Jurget} 
4 1 * HISTORIAE P LAN TARVM. 
gtior •: Iaqaem vfum quibuklam iucundius fit Neque immatura colliguntur vt aliqui refe- 
pulpam lata cultelli cufpide exceptamdeuoiare:l runc, emuntur vero fxoe fxpius abaduenis met 
conditam Saccharo ab Indigenis dum rcccnslit catoribus fenio confc&x, cum ingens copia fxpe 
oftendere Lufitanos & Venetos : Quam autem 
vim purgatoriam tribuit Monardus [ Syluius inv 
ponit Monardo, apud eum hxenon legimus,fed 
apud Fallopium ] femini ipfius [ maiorem (cilicet 
qu^mpulps ipfi ] non recipiendam confirmare 
Mutam fiio multiplici experimento, fe periculum 
nondum fecilfe. Corticem vero eius ad mouen. 
dos metifes , autpartum iuuanduminefficacio- 
xem elle mulcb,quam Galliam aromaticam. 
Mirum AmbrofiumParium mligncin alioqui 
Chirurgum Regium & alios plurcs adhuc prx- 
fcriberecorcicesCiffix fiftularis, vt vocant,ad 
facili tandurn partum , licet apluribasprxmoni- 
tiidpotiusobftare &obelic, quam prodelfe in ¬ 
tellexerint. 
Hallucinantur,ccu ante mfi mutum , qui Caf 
M/itth.re- 
freh. 
Referuan- 
tur ad ^c. 
nUOS. 
Inflamma. 
tumes. 
Pura fut¬ 
uis. 
Error quo- 
r undam. 
Sonum e- 
dunt. 
Delectus. 
in xdibus ad eam rem parata , annos ad vlque 
quadragintaconferuetur : colledtas enim ex «ar¬ 
bore continuo in opportuna locafic ii claudunt, 
vt nullusaer ingrediatur, cum ex minimo aeris 
conta&u Caffix corrumpantur. Hincque fxpif- 
fime ad nos vetuftate vitiata: ac etiam acida: mit- Aeris cm* 
ti folent: quamobrem monitos efle velim omnes cor- 
Medicos ac Pharmacoparos ne poftluc fe decipi r/tm P u ^ r - 
finant, & femper ex illis feligant recentes,qui- Recentes e . 
rum fubftantia fubdulcis eff,antiquafque acidum hgenia. 
pon^ciimqlieflporemtapientes effugiant. Aegy¬ 
ptii calfiis non vtuntur recentibus , fed talcem 
poff quarcu n menfem : quandoquidemiuniores 
rccentiorefqueinutiles , neque a noxa immu- r , A 
i r 1 it- ^ n . Vfue apud 
nes obleniantur. Vtuntur vero nolrri quoque Aegyptios. 
fiftularum pulpa vel' in bolis , vel in potio- 
fix fiftulx [ Grxcorum antiquorum ] loco, Sili- • ne parata. Efthxc pulpa quoad calorem tempe- r £ l J*' f( ■ 
quam Aegyptiam fiue Cafiiam folutiuam vul^b | rata , atque humida lupra primum gradum , bi- t ^ u *" u ‘ 
dictam mcdwumentis ad.micent,Miuritanos fe- ! lemque ac etiam pituitam a ito maelio , atque vc- 
cuti,'fiquidem Serapio , Auiccnnas, Meluelque, j nismefenterii educit , & tanguinem calidiorem 
fiue fitipfbrum, fiue Interpretum lapius , inquit [ contemperat atque puriorem reddit. Abyfii,na 
vocata exteris praefertur «ad morbos bihofos , ac 
melancholicos, prxeipueque in affedtibuspedfto- 
ris a dilbllatione acutorum humorum concitatis, 
quibus mire fubuenit: pulpa hac cum Saccharo $ecretum 
candido , <Sc Liquiritia pro fecreto vti folent, ad 
renum v-eliexque vitia : renum enim extinguit Renes. 
immodicutn calorem, humorefque ab his parti¬ 
bus abffergit, atque per vrinarn expellit, proin¬ 
de ipiius frequenti vfu homines fe a calculis prx- 
1 T - 1 , . r fio a [calcu* 
caucnt. La etiam vtuntur ad tullim antiquam ^ 
di(pnoeam,afthma &: orthopnxam,cum Agarico, 
pro calidis, articulorum doloribus,maximeque in 
podagra dolentibus partibus emplaftrimodo i- 
ptamadhibent, ncc non ad calidas inflammatio- Arl ^ r,t ‘ 4 . 
nes eodem modo eius vfum fequuntur: Siliquas sihyua 
vero c&lfiarum, proindeacPhafeoliparuas viri- condiiai 
des, in aqua priuspardrnebullitas, & mox in 
vmbra ab humiditateficcatas Saccharo vel meile 
condiunt, atque ad vfumferuant puerorum de- 
licatarumque mulierum, exhibent veroadfum- 
mumeas vfqueadvnciasquatuor, & ad vnciam 
inpuerisjhifque vtuntur ad eo/dem nuper didtos 
affedus. Errare eos feribit Camer. qui exiftiment 
femina Cafiix purgare, quia potius adftringant, semw.x no 
nec credendum elle cortices Siliquarum eius mo- purgant.^ 
ueremcnfes & pellere fecundinas. Quibus nau- 
feabundus eft ventriculus , iis ex lententia Ta- 
bern. non eft danda Caffia, ficuti nec iis quibus 
ventriculus imbecillis & humidus aut quos diar¬ 
rhoea tenet,adeo autem clementer purgat, vt vix 
praeterquam cx ve ntriculo aut cx paulo vlteriori- j e y r - u ar 
bus vifceribus trahat, in ardentibus febribus & dens. 
imbecillitatibus, conlultum cft, id quod multis 
familiare , ante venae fcbfcionem corpus caffia 
purgare; primas vero tenet,intercholagoga. V- 
tilitcr quinetiam daturin Thoracis morbis,quos Thorax. 
falli catarrhi concitarunt , ad calorem commi- 
ftamque bilem mitigandam,educendamque:pro- 
deftetiam hepati calidiori, aduerfiifque omnes 
febres ardentes, tempore potiffimiimcalidiore. Ar j oy - ir - 
Sunt qui ea quoque contra vrinx ardorem vtan- r , nxn3n 
tur, id quod tamen Fallopio vehementer difpli- c annexu. 
cet, plus nocere quam prodeffe afferenti, qubd 
bilem magis ad veficam ducar, efle enim diuren- 
camiextra tamen hunc morbum , redte polle in 
gyptns vituperantur opinantibus id ob aqueam calida renum velic* intemperie vfuipari. Caf- 
humidicatem intus collectam vitiata pulpa acci- fiam extractam duplo plus euacuare, & eo magis cl *J' A tr * 
euam fi in ipfaoptimccontcrantur&raifceantur 
femina 
Matth. Cafiiam nigram , Calium fiftulam voca¬ 
nere : certe crediderim dici polle in omnibus iis 
medicamentis i Mauritanis inuentis [ .quibus 
verbis excluduntur compofitioncs eorum a Grx- 
cis trenfcriptx ] qux Cafiiam fiftulam expetunt, 
folutiuam illam e Re inferendam, nifi Medici in 
cum errorem labi velint , in quem Lconicenus 
quofdam incurrilfe teftatur, qui ad comr.ouen- 
dos menfes, difficiles partus, remorantefque fe- 
cundinas,Cailiscdeied:ori«Tcorticibus , odorata: 
loco vtebanttir. Sed aimis temere Macthiolus 
Serapionem,Auiccnnam,Mefuemque erroris in- 
cufat: Mauritani loco Cafiix fiftulx Grxcorum 
nonadmifccnt Caffiam folutiuam , fedidfa&;ta- 
runt imperiti quidam, nonanimaduercentes Cata 
fiam folutiuam ab illis quoque fiftulam nuncu¬ 
pari. Ipfrnn diftinguere potius decebat ,„inter 
Grxcorum’antiquorumCafiiam fiftulam,qua?eft 
Caffiaodorata ^Diofcoride,& Galeno deferipta, 
&interCafliam fiftulam Arabum, luniortimque 
quorundam Grxcorum, [vt Atftuarn Nicoli 
Myrepfi] qux eft Caffia purgatrix. Nunquid 
f iorro Caffialixc eadem ratione, qua Caffia G«a- 
eni filtula dici meretur ? Sed exterius illita Eryfi- 
pelas extinguit,cxterafque inflammationes, qux 
cuti tenus emergunt. 
Sunt c recentioribus Medicis qui eam nun¬ 
quam fuis xgrotantibus exhibent, ni Picrxpul- 
uerem admilceant, quod confultcfaffcumexifti- 
mat Matthiolus, prxferrim fi ventriculi & mtcfti- 
norum imbecillitas adiit. Ego vetb malim fep.ua- 
tim dare alternis diebus ,mire enim ingrata Caf¬ 
fia cum Hiera.Poft illius fumptionem cibum non 
quidem ftatim: fed aliquanto exiguo pbft tem¬ 
pore exhiberi optimum efle exiftimat Mundella, 
quem fcquitur Amatus quamuis eum non nomi¬ 
net. 
QuoddeCafiiis aliqui dixere optimas cannas 
manibusconcullas fonum non edere, ibi plane 
falfum obferuatur [ tefte Alpino:] quando omnes 
recentesmotx fonum edant,atque etiam m ar- 
boribusCannas i ventis motas, feminibus intus 
motis,multumYonum edere, quotidie prope eas 
habitantes audiant. Quod etiam dulces Siliqua: 
faciunt. Quieverb ex Calfiis non fonant ab Ae- 
vituperantur opinantibus id ob aqueam 
mmiditatem intus coileclam vitiata pulpa acci¬ 
dere. 
