Locus e^r 
terni us. 
Defer. 
I oh a. 
Flos. 
Capitula. 
Semen. 
Locus. 
Ci(h*f<c- 
nurui Peit. 
D'l«. 
Lignum. 
Cortex. 
Rumi. 
fohet. 
Matthiolm 
notatur. 
flos. 
Capitula. 
LIBER XIII- 
rof?lein. Lugd. Ciflus mus z.Clufij. C.Biuh.pin.Ci¬ 
llus -nas ’,.fiv; angullifohu s. Belg.ififttis manntFcn 
met f inatlcblabci'6. Angi. Tbc male Kofc. 
Nafliturin Hifpania,& diutius reliquis maris ge¬ 
neribus floret:il!ius icem ramuli teneriores liib Au¬ 
tumno , rorulentum quiddam pingue & odorum 
contrahunt. 
-1---.--.- 
CISTVS MAS III. FOLIIS 
diluti iis virentibus. 
Riori brevior ell,non minus tamen fruticolus, 
fed tenuioribus ramis:folia ejus jam diiTo bre¬ 
viora & dilutiore virore pnedita, magis rugofa,pin- 
guia , &: odorata : flos aliis flinilis, dilute rubens fk 
aliquartulum odoratus , qua n notam in reliquis 
Cilli maris generibus non deprehendit Clufius‘,hu- 
jus capitula fuperioribus paullo minora furt , <k 
luis involucris , qua: florum calycis funtjdiutius oc¬ 
culcantur,lemcn in capitulis aequale. 
Hunc Ciflum marem tertium (cujus autor nul¬ 
lam ponit figuram) in Lufltama folum fponte r.a- 
Icentemlupra Vlylliponemitinere Conimbricenfi, 
atque etiam in maritimis oblervabat. Nos Patavij 
vidimus Cillum , quam feminam vocabant, diver- 
lam nonnihil hMonlpeflulana ,folio multo majo¬ 
re ,ru go fi ore ,d e n fi o r e ,h i rllito ,for m x fc re e j ufdem: 
ramis nigris, & minimum tomcntolis,qualcsetiam 
funt MonlpclTulana:,fortalLs id fecitcultura.Si flo¬ 
re fuerit rubente,conflderandum,an fit eadem cum 
Cillo Clufij mare tertio.Lob.Obler.Ciflus mas ter¬ 
tius Clufij, C.Bauh.pin.Cillus mas 4/1 ve folio bre¬ 
viore. 
CISTVS MAS IV. MONSP. FOLIO 
oblongo, albido. 
F Rutexeft,quam 
femina robu- 
llior,albidior, bicu¬ 
bitalis , hirlutus, 
Cludo autorc, hu¬ 
mana altitudine, 
plerumq; fruticans, 
ligno latis fragili, & 
candicante cortice 
te tlo, frequentibus 
ramis alternatim 
femper ex adverlb 
rcfpondentib. Folia 
libi invicem oppo- 
fita, & telle Clulio, 
molliora & longio¬ 
ra in novellis plan¬ 
tis , in adultis vero, 
contrafeora,durio¬ 
ra Sc afpera,adllri n- 
gentisgullus:utrin- 
que in cana, hirfuta, 
longiora , quam latiora,inferne rugola,angulfiora, 
fpiflioraque, quhmfemimE 5 non rotunda, ut in Ci¬ 
lio a Matthiolo olim exhibito. Flos coloris rofa; in¬ 
carnata: apices luteos in medio contentos ambit, 
magn us, in folia qui n que divi fii s ,n o n ,111 i n Cy ti r, o 
6«- Campa nui a, integer, ut pingebat MatthioIus.de- 
ciduus, nec lingularis , hinc inde per ramos fparfus, 
ut ipfiusicon habebat,led confertus,agminatim fli- 
patus , rumerofiorin ramulorum extremis,ex bre- 
vibus,robulHs pediculis,non debilibus oblongis tk 
Angularibus,ut in Cillo femina, quibus decidenti¬ 
bus ,fuccedunt capitula longe etiam majora & du¬ 
ri ora,hirluta, trifari am fe 6ca,p ere n n i a,foli oli s tribus 
mucronatis , hirlutis oblcpta ■, pentadora, utrefert 
Tom.II. & ‘ ' 
Clufius, in quibus exiguum femen , ex rufi) nigri- Semen'. 
cans , feminis Hyofciami,a«t Papaveris magnitudi¬ 
ne. Ad huius radices, quaHuinmiscefpitibus dif- 
funduntllr & Cohaeret) t,Hy poci Ili dem ili e ob 1 j r va- 
vit copiose nafcentem, eleganti Hi mam omnium, 
quas unquam viderit, primo vere , cum Cillus jam 
ad florendum le parat: Etenim quando primum ex 
terra emergit,purpureum five kermelinum fericum 
efle diceres, deinde paulatim alfurgens, & fele ex¬ 
plicans, multum de priftini coloris elegantia remit¬ 
tit,cu n Cytinos luos profert,qui candicantes fiiut, 
turgidi que, Sc lento luceo pleni: qui a peritis phar- 
macopreisin Hypociltidis luccilm denfitur. 
ClufH;lp.& Hill.poll.Ciltus mas primus,ab Hi- 
IpaniSjCeu &z.& quartus Ellepa vocatus. 
Lob. Adv. Cillus mas. Obfi& Ie.Ciftus mas cum Sjnonyma. 
Hypocillide.LufitanisCergacoSjItalis Cillo. 
An Rauvvolf. Cillus flore purpureo? An Ctcfiilp. 
huncintelligit his verbis : Alterum genus Cilli, m 
arenofis maritimis nafeitur, folio majufculo & can¬ 
didiore, flores puniceos fert, latioresifru&um fimi* 
Iem,[cif?a fa-minx]Ccd conceptaculis quatuor dillin- 
dium: lub hoc nunquam Hypocillidemrepertam 
fcio;Diofc.hunc marem vocat,ut & Plinius flore ro- 
faceojfoliis Ocimi. 
Caflori, Tabern.Eicon.& FJilt. Cillus mas latifo¬ 
lius. Cam.apud Matth.Germ. relid>a Matthioli figu- 
ra,aliam pofuit fub titulo Cilli maris. Figura autem 
ea fadla e 11 ad plantam Monfpe fllilan am ,q 11 a >n Gel- 
nero mif. ram, quamque adhuc habeo. Eandem fi¬ 
guram ponit etiam in eiufdemEpit. nomine Cilli. 
An praeterea eidem in horto,dicitur Ciflus mas? 
Hill.Lugdun.Cillus mas primus Clufi j. Animad- 
vertit& hic C.Bauli.Hili. Lugdunenlem duas figu¬ 
ras ponere, quod cft falfum, utabfolutioribus Bo¬ 
tanicis notum elF.Eft enim Cillus cum Hypocillide 
Matthioli a Cillo mare primo Clufij diverlifli mus, 
& non alius , quilm Cillus mas lolio rotundiore 
Matthioli cum fallis floribus Campanubim expri¬ 
mentibus. Sed pollerior figura Clufij fufficiebat, 
inquit. Vnde miror quomodo vir integer fubticere 
potuerit figuram Matthioli elfe fallam , fi «Tam & 
imaginariam. 
Ger. Ang. (Tl)c male l;c*Cy Kofc nurh hi0. CBauh. r „ , 
apud Macth.Ciflus $.cui Hypociflis id dicitur, quod 
exipfius Cifli & Ledi radicis medio puilub-uiLimo- 
dori genus vocatDodoneus.Reperitur rubra flaua, 
pallida. Eid.in pin.Ciflus mas z.five folio oblongo 
incano. Provenit in itinere verfus Frondgnanum LoC! “ & 
interfaxa, fefquimiliari Gallico h. Monfpelio.item 
monte Setlio,florens menfe Aprili & Maio. Clufio 
frequens efl hic Ciflus c 'mir Hilpania, prxfertim 
Btetica,tum Lufltania Gallia Narbone nli. 
CISTVS MAS V. FOLIIS CRISPIS 
& quodammodo linuofis. 
H Vmilis efl: ,& lupinus utplurimum,pedalibus-‘^/"'* 
lamis, aut paulo amplioribus,multis ex eadem 
radice prodeuntibus : folia crilpa funt &: quodam¬ 
modo linuofa,candicantia & hirfuta, guftus acerbi 
ik adftnr.gentis : flores ramulorum lummitatibus 
aequali altitudine & quafl umbellatim nafcunm., r /o 
fuperioribus paulo minores,led elegantis ex rubro 
purpura Icentis coloris intentioris, quiimin quarto, 
capitula reliquis minora,fuisinvolucris pleiiiq; uy.CnpituU 
tccla,fcmc'c6tinetreliquisfimilc,fedmagisatrum. 
C.Eauh.pin.Gflus mas vfive,foliisChamedrys.Ci¬ 
llus mas v Clufij, Lob. Ic.& Lug. Cillusmas fupinus 
fimbriatis & fi nuatis foliis Lobi Ciflus mas^.Tabcr 
Ciflum marem quintum Clufius , ir Lufitani r 
tantum nafcentem videbat, Colo admodiim areno-^^' 
403 ncc u fquamirequcnuoieiTL quam apud Mona 
A z 
