4 fi 
HISTORIAE FLANTARVM 
Vngues. 
sl fu.es. 
(pina: valde adun¬ 
cae. Ravrti extremi 
di vili in alios mi¬ 
nores, qui quadam 
quali lanugine ob- 
ducutur & rubent, 
pauci habent folia, 
abundantque mul¬ 
tis floribus fimul 
cohxrentibus qui 
priulquam (e ex¬ 
pandant longa ap- 
aret capitula,mol. 
Ha &hirfuta. Aper¬ 
ta: rolx vix diem 
durant, fk medio¬ 
cris flint magnitu- 
dinis,albx, habent 
nonnunquam un- 
guesrubentes,qui 
'V lutei funt priul¬ 
quam expandun¬ 
tur , conflantes fingulx quinque foliolis : apices lu¬ 
tei foliolis decidentibus nigreflunt:relido in me¬ 
dio uno magno,hirluto, clavam aliquatenus expri- 
cdor. mente. Odor cum fuavitate inflgnis , mofchum ut 
bene ait Dodon. proxime referens ,faporamarus, 
aftridionis nonmagnx particeps, aliquam acrimo¬ 
niam in faucibus relinquens. 
Ncfrim a - Audtores funt Monachi in Mef iplum Avicen- 
%iK/inx. namcap.de Nefrin, vel Nelrin, five Neferin,loqui 
dc Rofahac parva lylveftri alba, vulgo dida Dama- 
MufcAtella feena, feu Damalchina, & a nonnullis Rofa mufea- 
,. tella. Ang.Nerfin (erapionis , M fchette Rofxlim- 
e ” n ' plices. Sytv. &Ryff Rofa moichata. Matth. Rofx 
Hetrufcorum Damalcenx, Mofthette vulgo didar, 
de quibus ut i ple'credit, non efl intelligendus Me- 
fue, quod eas illi facile incognitas fuifle exiftimet. 
Has enim veteribus cognitas fuifle(quod fciat) me- 
morix prodit nemo: ni forte efle eas credamus,qux 
Plinio Spineolxappellantur,qux exteras excellunt 
odore. Lob.Adv.& Obf Rofx Mofchatx. Eid.Ic. 
RofaMofchata flore fimplici. Dod.g.Rofefitivx 6 . 
gcnus,Plinio Rofa Coroneola, Neotericis Rofa fe¬ 
ra & Rofa Autumnalis , Belgis iTliifjfct roofjfene. 
Eid.dc flor. 8 c hift. Rofa (ativa 5. Hetmlcorum Ro¬ 
fx Mofcbene, ubi CoroneolamPlinij efle polle tra¬ 
dit, eamque Damalcenam nonnullos appellare,flo¬ 
re ut plurimum fimplici. Gef h. Rola molchum 
. fragrans: Rofa mulcata fimplex: Moichata vel Ale- 
'na**" xan drina vidgo , &ab aliquibus Damalcena appel- 
lata.Is fe audi vifle Icribit eafdcm marinas h nonnul¬ 
lis vocari, colique jam in hortis circa Verbanum la¬ 
cum , ftd forte genus diverllim elfe: Monachos in¬ 
terpretes Mefuei Nefrin vel Nerfin Arabice hunc 
fruticem vocare, alias Rofam putare. Item in app. 
ex Anguill. Rofam Molchatam, vel Damafccr.am, 
Alexandrinamve Nelrin Serapionis vocat. IdeVn ta¬ 
men lib.de Quadrup. Rofam Molchatam elfe Nef- 
D.tmaf<e- rin Avicennx negat, his verbis. Rola Damalcena 
n t - leu Mulcatella vulgo dida inter filveftres annume¬ 
rari potefhquam Avicenna Canone 2.C.514. Nefrin 
vel Nefrin, vel Neferin nominat,utBellunenlis in¬ 
terpretatur , cujus hxc funt verba: Nefrin efl Rola 
odoris acuti,que vulgo in Hifpania& Barbaria Ro¬ 
fa Mulcata dicitur. Damald efl Rola Nefrin vel Ne¬ 
frin, & efl loecies Rolx iilveftris. Simon Ianucnlis 
Ni/ri» Al- cnam Sc Pandedarius, Neferin vel Ncfrim, autori- 
tanu. tate Alhavidicuntcfle Rolam lylveflrem &albam, 
en fit rir qux in frutice fpinolo Iit lativa nafcatur. Serapio 
fsnae.i^ (SJ C1 ;, n vocat, Sc ab aliquibus Rolam lylveflrem & 
Mona.his Idola n Seni nominari Icribit. Monachi in Mefuem 
alibi etiam Nefrin Rofam parvam , fylvcftrem al¬ 
Damafce 
Sp meata 
Vlmto. 
Ne(, 
E e llst 
bam interpretantur : cui Avicenna A: Serapio ean¬ 
dem facultatem attribuant , qua prxditum eflZam -Zambotttsn 
bacum vel Iefeminum,fcd infirmiorem: utin penu- lefemntHm. 
ria OleiZambacini,oleo de NcTrin,;deft,Rolis Da- 
malcenis uti liceat. Nerlin,inquit Avicenna,calidus Nefrin A- 
& liccus efl ordine tertio. Omnis fpecies (pars)ejus 
vim habet abflergendi & attenuandi,fed flos prxei* * 
pue. Nervisfrigidisprodcft. Vermes aurium occi- Viret. 
dit:& tinnitum earum tollit. Dentium dolorem mi¬ 
tigat. Sylveftrisinhocgenerefrontiincapitis do¬ 
lore illinitur.Prodeftgutturis &tonlillarumabfcef- 
iibus.Drachmx quatuor inde potx,de fylveftri pre- 
cipue,vomitum & fingultum (iflunt.H^c Avicenna 
de Nelrin. Sed cum planta fit calida &licca in tec¬ 
tio , & eadem fere qux Zambacum efficiat, Rolis 
eam adnumerare non pofliimus: neque enim ulla Noncf 
nobis Rolarum Ipecies live lativa,live Iilveftris co-/-*Jpecie*. 
gnita efl, qux tertio gradu calfaciat, & illa prxftet, 
qux plantam Nerfin prxftareex Avicenna nunc re¬ 
citavi. Quamobrem aliam 
malcenam live mulcatam v 
jus Matthiolus etiam meminit, perquam odorife- Maeth. 
ramelfe lcribens , colore albo , & ventri movendo 
exteris efficaciorem. Ego loco Nerfin lefeminura 
vulgo didum,aut LcucoiapotiusquamullumRo-^»fo/W 
farum genus ufurparc malim. Ncfrim,id efl Z a m b a- mbacum 
cum lylveflre calidum efl &: liccum:& calidi temp e-fift.&tfi. 
ramenti, caput lxdit (& vel fanguinem e naribus a- 
liquando luo odore elicit) Ralis. Idem apud Sera¬ 
pionem, vidi,inquit,in Coralcem quidabantfolio- 
rum e jus duas aut tres ad fummum drachmas unde 
venter admodum movebatur. Nerlin cft licutNar- Nerfin e/t 
cillus, Avicenna & Aben Mefuai: ego Narciflum-/'™' Nar- 
hic falso legi video , live authorum /live interpre-* 7 ’"***’ 
tumaut librariorum hxc culpa lit: namnequefor- 
ma,ciim fit frutex Rolx fimilis,aut faltem magnitu¬ 
dine par: neque vires cum Narciflo conveniunt. 
Fieri quidem poteft ut ea vox corrupta fit pro Iefe- 
mino.Quanquamrurfus in Narciflo etiam apud Se¬ 
rapionem feribitur ,-NarcilTiim ea efficere qux Iele- N 
minum. Sed legendum efl Nerfin, non Narces (fic ^ ^ 
enimNarcifTum vocant) ea prxftare qux Iefemi- 
num,ut Avicenna,S;Mefarugiedocent.Serapio qui¬ 
dem, vel citatus ab eo author vocum affinitate faci¬ 
le falli potuit. Efl autem Zambacum fivelefemi- 
num frutex floribus odoratis , quem Galli & Itali e- 
tiamnum Iefeminumappellant, doftiquidamIaC 
minum , & Vnguentum ejufdem nominis,Diofco- 
ridi defcriptum,ex floribus ejus confici arbitrantur. 
Ego eundem fruticem Vcrgilij Cafliam elfe puto, 
apibus gratam , ut pluribus in apium hiftoria doce¬ 
bo. Quod fi Ncfrim Iefeminum filveftre eft,utRa- 
fis Icribit ,non redde Auicennahujusplantxgenus 
filveftre privatim nomi naret, fativum etiam genus 
ejus alterum elfeintelligendurnrelinquens. Cum 
deSambaco,idcft Ialinin (fic enimBelluncnlis hxc 
vocabula Icribit ) feorfim agat. Scribit autem Sam- 
bacum calidum &: ficcum elTe ordine tertio , & o- 
leum ejus prodelfe nervis frigidis , in lenibusprx- 
lertim, fed odore fuo,caputIxdere, quod Diolcori- 
des etiam dc Iafmino tradidit unguento. Sed live 
Sambacum fllveflre hxc planta efl,live limilis eiiat 
-fuerit intelligerc eandem utriulque facultatem elfe: 
Sambaci tamen efficaciorem paulb : & nullum pro 
eo Rolarum genus fubfticuendum. Rolx quidem 
nomen ( vocant enim Nerfin aliqui Rolam agre- 
ftem, & Rolam leni, ut apud Serapionem legimus) 
non fatis efl ad probandum proprie diclx Rolx 
hancfpeciem elfe:ut neque Violx proprie di<fte ge¬ 
nera funt, qux vocantur T.eucoia Diolcoridis ,' & 
Leucoion Theophrafli. Oleum de Nerfin utile cft 
adverfus pleurelin ex atra bile, & uteri dolores, .A- 
ben Mefuai. HxcGefn. cujus argiunenwm mihi Gef notae. 
non 
efle oportet Rolam Da- 
Lllrio in Italia d.ftam:cu- 
