mtores cd- ( 
pms. 
Langtu 
Fuch/im. 
5l H I S T 6 R I AE 
icuntur rofis , fi in pulverem redadti aut in vino 
deco&i calidi fumantur, tribuunt. Succus e fru*- 
diu rubeo;maturo,totaq;fualubflantiatufo expref- 
fius,polteaque ficcatus, demiimque in pulverem re- 
Gtnot-rhdd. da£tus,gonorrhii,&: tam rubris qukn albis mulie¬ 
rum menfibus lingulari experimento medetur. 
Rubra illa capita , antequam maturitate mollefi- 
cant, integra confervantur & liceantur, & ad pri- 
diclas affefriones vino decoquuntur & potantur, 
JDjfenterU .quod etiam medicamenta de dyfenterii & cruentis 
excreationibus unice prodefle experientia non fe- 
Temper. mcl docuit. Oraniarofarum tam fylveflrium quam 
Tr *i°> do me ili carum genera refrigerantis fun t & adilrin- 
. gentis naturi ,prifertim veroroli fylveflres ari- 
* Vj* h v. 3i. Sylveilrium rolarum maxime carum qui 
Aaud fhl ^ cn '°r efl appellantur aquam dillillatam nonnulli 
laritid. majoris faciunt, & e dicaciorem credunt, quimdo- 
mellicarum. Ea namque quibufvis calidis afledlio- 
nibus prodell, refrigerat namque & reprimit om¬ 
nes cholericas & acres exhalationes , &cor in deli¬ 
quio animi confortat. Ad confectiones quas vo¬ 
cant ,ManusChriili, &Zulapiumrofatum, primo 
loco eas quas vocant ^afjerrofcu: fecundo quas 
sfratvcnrofcn/ tertio rubras domeilicas eligit Tra¬ 
gus. Aqua ex roiis nunc commemoraris diflillata, 
doloribus capitis in linteolis impoiita, neque non 
fronti pari ritu applicata epiphoris oculorum unice 
prodeit. Virtus, inquit Langius, rofarumlaxati¬ 
va, & odorifera, in fupernis ejus partibus confillit: 
at altridtoria&roboris altrix in internis deliteicit. 
Fuchiius ex Simcone Sethi has adferibit roiis facul¬ 
tates. Odorata calidis capitibus prodeft,humida 
verb offendit,eaque deflillationi obnoxia reddit. 
Sumpta verb febres ex flava bile procreatas juvat, 
& roborat ftomachum & jecur. Proprietate autem 
Ttfits Udit quadam tefleslaedit, prohibetque acres exhalatio- 
Tuihfu opi. nes ne in caput ferantur. Spongiolae acfrudlus Cy- 
viodejrtt- norrhodi mirifice valent contra calculum, &Vrinz 
‘tdte ' i * CUlr difficultates fi livigati in pulverem exhibeantur. 
Nos contra Fuchfium nihil facimus ad calculum & 
urini difficultatem nec femina, nec ibongiolas, ob 
eorum aflridlionem «Sc iiccitatem, ni/i forte prolint 
per accidens eo modo quo icribit Dodonius, cu¬ 
jus verba poftea ponemus. 
Succus ut placet Matthiolo , medicamentis 
componendis expetitus , priilantior e puniceis 
elicitur, item ex fiibrutilis, verum huic infirmior fa¬ 
cultas. Dilutum Gricis annGpiyMt , e quo rhodo- 
pharmacum alvum innoxie dejiciens conficiunt, 
plerumque ex fubrubeicertium maceratis aqua fo¬ 
liis paratur: ctii hac in re iis Damalcem Hetrufcis 
vocati longe priilent : quippe ex earum vicenis 
devoraris foliis facile quidem, & citra noxam fub- 
ducituralvus. Albicantes deinderofi(Damaice- 
nas tamen exceptas vultMatth.) non alium libi in 
Medicina vendicant ufiim , quam ut ex Ic aquam 
ftillent: Equidem iis dejedloria vis ,quapollentpu- 
nicei, aciiibrutili, multo in firmior inell. Quam- 
MdndrAui obrem videtur Manardus immerito id Mefiii vitio 
reptcb. vcrdfle. Nam albi,quas Damafcenas appellant, 
et fi majore dejiciendi vi citeris pnflent: creden¬ 
dum tamen elide iis nonintellexilfeMefuem, quod 
cas illi facile incognitas fui !fe exiilimet: verum de iis 
albis tantum,quibus paffim rofeta florent, cujus 
rei illud maximo argumento efle potell, quod Da- 
mafeem Hetrufcis vocati nuper in Italia florere 
cceperunt , quodque eas veteribus cognitas fuifle 
( quod lciat) memorirprodideritnemo : ni fortalfe 
^ eas credamus cTe, qui Plinio fpincolx appellantur. 
t Sylveftres.majore adflringenai facilitate funtpn- 
(iringtatu. qriam fativi, fed minori fragrantia redolent, 
atque dejiciendi alvi ne tantillum quidem faculta¬ 
tis retinent. Idem i/i bifl. Gcnn. Pueris excalfactis 
'tOeledtu 
roja pro 
compofmo' 
n/bu*. 
PLANTARVM 
& excoriatis ab urina circa pudenda afpergefidus Excoridtib 
pulvis Rofimirrt. Ex calicibus dillillatur dptimaa- infamum 
qua adverfus omnia profluvia , utilis iliaehrifnanti- ^ »nna. 
bus oculis. Vermes in fpSngiolis dicuntur poten- 
tiores e Te ad calculu m , ipfis fpongiolis. In a- Cdlculuu 
polog. adverfus Amathum, nihil, inquit, ad me at¬ 
tinet de illa , quam adducit, muliercula Amathus: 
Primum fipius ipfemet id fumpfi medicamentum 
aliifqile frequenter dedi fine ullo prorfus incom- Rofas Da* 
modo, adeo ut quandoque pueris felicifllme propi- tnafetnas 
naverim. Priterea mania hic rofa nullam peni- 
tus guflui relinquit acreJinerrt,fed tantum fe ollen- Amatum 
dit tum adflringcntem, tum etiam fubamaram. Itf 
quod manifefle indicat,ut nulla faucium,aut lingui 
erofio jinflammatiovehincdeguflantibus accede¬ 
re pofiit. Mihi enimhafce rofas fxpe mandenti ,ut 
quandoqpe adllridlam excitaremaiuum , nihilero- 
fionis,inflammatiomfque acceffit. Quo fit ut quis 
redl£ opinari poflitdelufumefle Lufitantim ,utpo- 
te qui hu jufce medicamenti facultatis penitus igna¬ 
rus, fymptomatis illius caufam in illud perperam re¬ 
jecerit. Cum potius credendum fit id ab acrium 
faUorumq, fuccorumdefluxu provenilfe ,quifort£ 
fortuna eo tempore ,quo rofaceum rllud faccharutn 
mulier illa fumpfit, \ capite in eas parces labi cipit. 
Atque magis fime demiror , quod tam acriter dam¬ 
naverit has Damafcenas rofas odore perquam fuavi 
fragrantcs,equibus clementiflimumillud paratur 
medicamentum nullo penitus incommodo alvum 
ducens. Priter id, eo ignoranti! perveniffc con- 
llat , ut cercb fibi perfuaferit Ieneliabin e Perficis Per fr*X«- 
rofis paratum, de quo pluries in febrium curatione 
& ventriculi dolore meminit Avicenna, ex Perfici j ex u r Cmte 
arboris floribus parari debere : fed qua falsa tenea- Amatut. 
tur opinione,ipfa offendit medicamenti nomencla¬ 
tio, quippe Ieneliabin Mauritanis omnium pncla- 
ri/fimoi umMcdicordconfenfu nihil aliud defignat 
quim Melrofaceum. Conflat enim per rofis Per¬ 
ficas nihil aliud voluille Avicennam , quam Puni- Perfica Re. 
ceas. Siquidem lib.5. ubiisdemedic. compofiom-/*'*'*'^”- 
nium egit, de quibus in univerfo meminit volumi- Pum ‘ 
ne,Ieneliabin ad febres.& ventriculi dolores parari j ene i,dh>t 
jubet £ rubeis rofis , non autem ex Perfici arboris e rofs ru¬ 
tioribus. Id quod manifefle indicat, nil aliud Perfi- brts. 
cas rofis Aviccnnidefignare,qu^m Puniceas,Per¬ 
ficas illi fortalfe vocatas , qubdi Perfis in fuas ve¬ 
nerint regiones. Nam & nos Damafcenas vocamus 
eas,de quibus diximus, quod e Damafco Syrii pri¬ 
mo ad nospervenerint. Et haflenus Matth. qui vi- 
defur caufam rubetlinis in rofis tribuere calori: fla- 
tucreqi e rofis rubras fubruberibus efle calidiores: 
da it enitu , ab aero vero & fubdidcem , & odjratutn fap:- 
rem affumunt: Ex bu demum , que. ignit naturam fequun- 
trr amaj orem concipiunt,ac etiam coloris rubedinem,qux 
fiiiuet n bicunda(pettantur. Quo fit, ut plusinjit calo- 
rit puniceis quamfubrubentibu!. Sed hoc Matthioli ar- Matth opt. 
gumentum infirmum efle, conflat fuperius ex Ma- n,oex pW«- 
nardo. Quhm porro utiliter lotionihus,& clylle- 
ribus, adinhibendas fluxiones'ungues , qui ab au- 
toribus nullam propriam receperunt dotem ,infe- 
rantur,judiccnt ali j. Plinius dicit ungues epiphoris 
falybres efle. 
Sunt Amato in Diofc.quidam Rofc rubri, crafi Amdtoex 
fi, flyptici, ex quibus Zuccarum rofaceum parari ro f ts 
d e b c t, n a m fl v p ti ci fu p t &: c o n ftr i n g e n tc s : p r o i n - Z *‘ cf3 *rum 
de reae quoque fyrnpus rofaceus, pro fluxu liflcn-^ ‘ eum 
do , ex ipfis i' ccis conficitur , quz quoque ficcati Syruput. 
pro lavaens fervantur. Sunt quoque alii albi, ex 
quibus citera paramur, quarum tamen loco Ferra¬ 
rii incarnatis , ideft, colorem inter album Mem¬ 
brum habentibus.utuntur: qui dubio proiAi!, Fer¬ 
rarii velut Arcon tc Neapoli,aliifvc varii Ita- 
b* c locis , folutivi fiint, & maximi purgant, 
pnei- 
