M HISTORIAE 
fanguitiisundcquaqueeruptiones fiftunt: fudores 
reprimunt: alvum nimio fluore laxam conftrin- 
gunt: antidotis omnibus utiliter admifeentur, &. a- 
liis quoque medicamentis,live foris adhibe ndis,fi- 
ve intra corpus alfumcndis, quibus ut adftringesac 
corroborans aliquod vtiliter accedit. Quod ex ipfis 
Rhodomefr fitRhodomeli,vulneribus,ulceribus,eruptionibus, 
ac in univerfum omnibus , qua: abftergi & reliccari 
oleum. poftulant, longe utiliflimutn efl. Oleum calores o- 
ronesfedat,& inflammationes prohibet,aut jam in¬ 
cipientes mitigat. Flores rofarum, lutea videlicet 
flamina & apices,rcficcant fimiliter Sc adflringunt, 
6 c potentius quidem , quam ipfarum rofarum fo¬ 
liola. Idem poflunt calyces & alabaftri : fed cum his 
omnibus odor defit, minus utilia fiint,humanxque 
spongiola natura: minus amica. Fuchiius, fpongiolas&capi- 
qmiQi&e- jul a fylveftrisRofic contra calculum & urina: difli- 
mant cal cu l caces valere aldirmat : fi in pulverem trita exhi¬ 
beantur. Prodefle autem polluntnon ut diuretica, 
aut calculum atterentia : fcd veluti alixquxdam ad- 
flringenda,debiles renes confirmantia : qux calcu- 
lofis non raro utiliora funt, quam multa, prxfertim 
potenter diuretica. Nam talium diureticorum fre- 
Rtft par¬ 
ttum *Juf 
cutofii cr 
urrnx dif¬ 
finit. 
quentiori aut nimio ufu,5c renes multum debilitari, 
& fxpe fupcrcalefieri contingit ■, & calculos non 
modS non comminui, atteri,aut expelli, fldeopio- 
fiores & duriores frequenter generari. Quod ete¬ 
nim in languine tenue , aqueum & ferofum eft, fc- 
gregant-.quod vero craflius,coeunt,acinduraridiu¬ 
retica fortiora faciunt :&fimi!iter etiam alia minus 
potentia, frequendore Ufu : ut Gal.5. fimpl. feribit. 
Contra Do • HxcDodonxus. Cur autem rofarum fyrupus,ut 
'don fyrup ipfe vult,dcbili &humido ventriculo parum fituti- 
roj lis,&laxiorem 5c debiliorem relinquat,animadver- 
tcrc non P°^ m: quandoquidem rofie prxtcr vim 
uultm. purgandi etiam adftri&iontm habent,ut Rhabarb. 
& Myrobolani: qua: occafio ut in dyfenteria & aliis 
alvi fluoribus lubentcreo utamur cum Myrobola- 
nis &Rhabarbaro ac Rhapontico vero, fi haberi 
poflit. Excipimus tamen fyrupum e rofis mofcha- 
dsjficubi prxparetur. 
fftcck/irum Saccharum rof purgans videfinquit Cam.hort.) 
purgaris apud Card.de tuenda valet.quod non contemren- 
far m. Jyjyj .interior rofie rubea: flos puPverizatus,cuma- 
qua Cydoniorum dcflillatadatur utiliter in nimio 
Menftr. nienfium fluxu.Ad dentes a corruptione (ervandos 
addentes, &gingivasroborandasfiimituraceti Scyll.&aqux 
et gingivas £ calycibus rofarum deflillatx xqua portio & eo 
fxpeos colluitur,annotante Monardo Hifpalenfi 
de rebus Indicis. In fpongiolx Cynorrhodi cavita¬ 
te interiore tinex interdum occluduntur , quibus 
pulverizatis ad expellendos vermes inteftinorum 
7trculum multi feliciter utuntur.FercuIum ut ipfe dicit fuavif- 
< 4 thcr.*um. fimum docet parare Atherxus ex rofis Iib.p. 
§x Cxfalfi, Ex Rofacarnea,autoreCcfaIpino,colligitur aqua 
perdiflilladoncm odoratiflima : Medici quoque o- 
feo infundcntesrofaceum componunt:fuccus exiifi- 
dem,&infufio ad purgationes paratur. Rubens, 
multifolia minime amara, ideo fine vi purgandi: 
conditur fiiccharo adadllringcndum,roborandum- 
que. Parvaquinquefoliis candidis amarior, maio¬ 
rem vim purgandi habet. E rofis rubeis fuccus per- 
fc&e rubens extrahitur, ubi paululum ex calefii^i 
in fartaginerosa , exprefleris fuccum leviter .^elin- 
quiturrofx fubftantia alba. Ergo fi eX- 
p.re fleris ac diligentius, color corrumpatur : atque 
Icade aliis. Profuit interdum ut .*V. exhibendis me¬ 
dicamentis etiamdelicixlocumhabeant prxfertim 
apud morofos &deIicacoa. Ad alvum igitur ducen¬ 
dam parabitur Saccharum rofcum tale. Libram u- 
nam Sacchari cuna libra una roris diiro!ve:purga,uc 
folctjcum ovi candido:inde unciam unamrolarum 
Perficarum immitte > cum jam fervet Saccharum, 
PLANT ARVM 
ubi paululum coxeris extrahe ,aliamque unciam fi- 
mili modo indito atque ita ufqiie ad duodecimam 
unciam. Prxflat autem rofis cllm rore clfe colle¬ 
ctas. demum coquito ad perfectam rationem: addi- 
toque uncias quatuor rofarum rubearum , Sc in Io¬ 
le exponito.Floc non differt ab alio Saccharo,& ju¬ 
cunde purgat & cum voluptate devoratur. In ulce¬ 
ribus penis & pudendorum in quibus alia remedia 
fruflraadhibita, Ccnto-Empiricus pilos fpongiolx 
rofx filv. in tenuiffimum pulverem reducit, infper- 
git,& probatum remedium extollit. 
Inftituti noflri ratio poflulare videtur, ut aliquas 
Rofarum compolitiones, quarum ho di e^in medici¬ 
na factitanda magnus eft ulus, in medium profera¬ 
mus. Ecquis enim ignorat vel folas has tum intus 
fumptas , tum extra admotas in maximis depelledis 
contra naturam afleCtibus ,• vim obtinere fummam ? 
Exorditur idcirco Matthiolus,robrfquedediftillan- 
di ratione opinionem fuam recludit. Ex rofis , vi 
ignis fitaqua pluribus ac diverfis i fift rumentis: ve- 
runtamen ea exteris prxftan tior, ac odore fragran- 
tior habetur,qux per balneum calentis aqux vitreis 
organis elicitur,cujufmodi & alix funt, qux eodem 
tRefom 
(lilla- 
modo ad univerfum medicinx ufiim confici folent. 
Quandoquidem inter has qux plumbeis inftru- 
mentis, lignorum, vel carbonum igne extrahuntur, 
tanta deprehendi tui differentia,quanta inter plum¬ 
bum 8 c argentum deprehendi poteft. Quippe qux Balneum 
fiunt in balneo calentis aqux vitreis roftratis orga- Mari st. 
nis ,ab herbis &: floribus, i quibus manant,nccfa- 
pore,nec odore diflentiunt,adco ut non folumpro- 
prias plantarum qualitates fecum referant,fed ne e- 
tiamtantillum quidem tumfumi,tum rei,aduftx rc- 
fipiant. Quod quidem in iis non invenias,qux vul- rlumbea 
g') plumbeis,& xreis in frumentis eliciuntur:has e- S.tfa repro* 
n i ’; nu r c u am,v cl rariffime guflavcri s, qui p. tibi ru- bamkr. 
midum virus,ridoremq, non reddant.Quires non 
modo xgris ingentem moleftiam afferunt, & nau¬ 
team plerumque movent,ted & plurimum noxe pe- 
«flori, ventriculo, jecinori , vifceribufque omnibus 
inferunt: qubd ii metallicis organis, a quibus diftil- 
lant,mdlam eorum qualitatem fibi venaicent. Qua 
re hac state pcrfpc.<fla,do<flifiimi, acperitilEmedici 
veteres fecuti, deco<flis,ac dilutis tantilm uti expe- 
runt. Qux tavnetfi viribus aquas qualefeunque fii- d^uxfubh- 
blimacas(itaerim flillatitias vocant) praecellant: ex mat *‘ 
tamen,que calentis aqux fervore (ut fupra diximus) 
fiurt,c.'i:n proprias tum odores tum tepores herba¬ 
rum ac florum, a quibus extrahutur,fecum trahant, 
jure quidem decocFis non modo ipfas xquipolLrc, 
fed etiam preftare crediderim, non tamen,q^bd vi¬ 
ribus precellere dixerim, fed qubd guftu-'iuaviorcs, 
&c vifui jucundiores habeantur :qu J d non parum 
folati j egrotantihus affert. Nos ^uidem aliis aquis 
non utimur,‘quam his, ad qu° eliciendas nobis or¬ 
ganum affabre parari fecit” tls > c ujus ope haflediflil- 
latitias,ac prcftantifl)- as a< I uas fuo tempore confi¬ 
cimus. Quarum- 112 tepore conflant amaro , alix 
vero ht; vl '-raufl:ero,alix acido, alix denique infi- 
pido pr« variis fimplicium medicamentorum q*a- 
liranrius, a quibus eliciuntur. Quapropter Sepia- Admomtdcri. 
nari j, & Medici, quos magis decet humanam chari- 
tatem colere, quam aurum &: argentum , dent ope¬ 
ram,ut jam plumbea, &xrea organa aboleantur,6c 
balnea, de quibus diximus,in eorum locum fiiccc 
dant, quippe in hoc etiam (quamvis plus laboris, 
minus vero emolumenti fufeipiant) &-Dco,& ho¬ 
minibus fimul remgratamfaccrepoterunt. Cxte- 
rum Fuchfius in lib.de compof medie, unicecaven- Tuchf.)cau. 
dumprxeipitin fuccis ftillatitiis eliciendis, neccjus * ‘ 
vafculi fundumfin quo flirpes continentur, aquam 
in cacabo bullientem attingat, fed folo vapore ab 
ca elevato mcalefcat.Quain re tecutus potids vide- 
tur fui fle 
tiB mmn 
