LIBER 
quas ante retuli,tum etiam patientia,quippe turbi¬ 
nes, imbresque fortifllme fu'linent,& co nmode 
fiuitt,nec deficient macro folo.frigora meli tis qui n 
humores fiifti n en t - , humores co.uno di .is quam 
( r ifuL Ar- fi c< d taccs > nec caloribus tamen contriftantur. Vifu- 
£uh mmor. ixdeinde ab his & minor Argitis terrx mediocrita¬ 
te betantur, nam in pingui nimiis viribus luxuriant, 
in macra tenues & vacua: fruflu veniunt. Anicio- 
res jugo quam arboribus, fed Argitis etiam in fub- 
limibus fertilis vaftis materiis, & uvis exuberat, hu¬ 
millimis tabulatis aptior. Vilula brevem materiam 
& latum folium exigit,cujus amplitudine frudtus 
fuos optime adverfus grandinem tuetur,qui tamen 
nifi primo quoq', tempore maturi legantur, ad ter¬ 
ram decidunt, humoribus etiam priufquam defluat 
HeKoU, fi- putrefeunt. Sunt & Helvola:,quas nonnulli Varias 
levari*, appellant,neque purpures, neque nigra:, ab helvo 
(nifi fallor)colore vocitat?, melior cft nigriorabun- 
dantiavini, fedhxcfapore pretiofior. color acino¬ 
rum in neutra confpicitur squalis, utraque candidi 
mulli alterna vice annorum plus,aut minus afferut, 
melius arborem, fed & jugum commode veftiunc, 
mediocri quoque (olo fcecunds , ficut Pretia minor 
& major, fedexgenerolitate vini magis commen¬ 
dantur, & frequentibus materiis frordent, Sccito 
Albuelis, maturclcunt. Albuelisutihor, ut ait Celfus,in colle 
qu^min campo, in arbore quam in jugo, in fumrna 
arbore quilm in ima, ferax &c materis frequentis, & 
Xh/LcuU. uve,nam qus Grccul? vites funt,ut Mareotic?,Tha- 
fis, Pfythix, Sophortis,ficut habet probabilem gu- 
ftum, ita nofiris regionibus & raritate uvaru & aci- 
, norum exiguitate minus fluunt, Inerticu'a tamen 
'Xmcthyfton n jg raj quam quidam Grsci Amethyfton appellant, 
potell in fecunda quali tribu e fle ,qubd tk. boni vini 
cft,& innoxia,unde & nomen traxic,qubdiners ha¬ 
betur in tentandis nervis, quamvis guftu no fit he¬ 
bes. Tertium gradum facit carum Celfius, quxftr- 
HeKcnati* cunditate fola commendantur , ut tres Helvena- 
tres. tis , quarum dux majores nequaquam minori bo¬ 
nitate ,& abundantia inufii pares habentur,earum 
Emarcum, altera, quam Galliarum incols Emarcum vocant, 
mediocris vini , & altera quam Longam appcl- 
leuga.. l anc } eandemque Avaram fordidi , nec tam lar- 
gi quam ex numero uvarum, quas prima (pes pro¬ 
mittit. Minima & optima e tribus facillime folio 
dignofeitur, nam rotundifiimum omnium id gerit, 
atque cft laudabilis,qubdficcitatesmaxime,perfcrt, 
quod frigora fuftin et, dum tamen fine imbribus fit, 
quod nonnullis lodsetiam vinum ejus in vetufta- 
tem diffunditur,qubd peipue fola acerrimum quoqi 
folum fertilitate fua commendat.AtSpionia dapfilis 
'futet da muflo,& amplitudine magis uvarum, quam nume- 
fjdes mujlo ro f ert ,'lis } ut Oleaginea,ut Murgentina, eadem qua 
P-ompciana, utNumifiana,ut Venucula eademque 
Scirpula,atque Sticula,ut pigra Fregellana,ut Mcri- 
ca,ut Retica,ut omnium, quas cognovimus copio- 
fiflima Arcelaca major multis Argitis falsb exilii- 
Tergulana. mata. Nam has nuper mihi cognitas , Pergulanam 
jrtsoU dico , & Irtiolam , Ferreolamque non facile afieve- 
TcrreoU. rem quo gradu habendx firt, quod £c fi fatis fce- 
cundas fcio, nondum tamen de bonitate vini,quod 
afferunt, judicare fcio,unam etiam prxcoquem Vi¬ 
tem ante hoc tempus incognitam grxea confiietu- 
Dracmtion dinc Dracontion vocitari compcrimus,qu.r. foecun- 
ditate jucunditate ve Arcelats Bafiliceque & Bithu- 
ricx comparari poffit, generofitate vini Amircs. 
Vitiumnu, Multa prxterea furr genera Vitium , quarum nec 
merus & numerum, nec appe i latior esaim cc-rta f de referre 
appcl/afio- po{fumus. Neque enim ut ait Poeta,numero com- 
nesincerta, prehendere refert. 
Quem qui fure velit Libyci velit aqm rii idem 
Dijfccn quam mu'ts Zephyro verfentur harene. 
Quippe univeife regiones,regiomimque pene fili- 
x v- . t, 
gulx partes habent propVia Vitiitmgenera , quas 
confuetudinc fua nominant, quxda.n etia n llirpcs 
cum locis vocabula mutaverunt,quasdam propter 
mutationes locorum etiam a qualitate fua difeefle¬ 
runt, ita ut dignofei non poffint. Quare prudentis 
magiftri efc , ftudiofos ejufinodi nomenclationis 
aucupio,quo potiri ncqucant,nondemorari. 
Plinium igitur confidamus naturx miraculum. Genera e* 
de Vitium natura & quibus modis ferant. Vites ju- 
re apud prifeos magnitudine quoque inter arbores 
numerabantur. Io vis fimulacrum in urbe Populo-^/J^. 
nia ex una [Eire]confpicimus,tot?vis incorruptum, tus. 
Item Maflilix pateram ; Metaponti templum Iuno- 
nis vitigineis columnis ftetit. Edam nunc fcalis te- 
«StumEphefix Diana* fcanditur [ ex] Vite una Cy¬ 
pria, utferunt,quoniam ibi ad prxeipuam amplitu¬ 
dinem exeunt. Nec eftligno ulli xternior natura 
[materia vet.] Verum ifia ex filveftribusfaclacredi-r«-ri$/? 
derim, quando hx Vites tonfura annua coercen¬ 
tur, &vis earum omnis evocatur in palmites, aut 
deprimitur in propagines ,fuccique tartum gratia 
his pluribus modis ad caeli mores , foliqueingenia. 
In Campano agro populis[fortelcgendum Opulis] Populi: nu. 
nubunt : maricafquc complcxx, atque per ramos 
earum procacibus brachiis geniculato curfu fcan- . 
dentes , cacumina xquant,in tantum fiiblimes, ut ,m * 
vindemiator autotatus rogum ac tumulum excipiat 
[dum ad put an dum vineam conducitur,pacifcitja r,fi farte 
cafu perca'f jgum acfepulchrumfibi fieri impendio auto- 
r antis .] Nullo fine crcfcu nt, di vidi que aut potius tu Amptifftmt 
velli nequeunt. Villas & domos ambiri lingularum Vtt<*» 
palmitibus,ac fequacibus loris quoque, memoria 
dignum inter prima Valerianus quoque Cornelius 
exifiimavit. Vna Vitis Romxin Livia: portibus fub- f amAn * 
dialesinambulationes umbrofispergulis [operculis] 
opacat, eadem duodenis muftiamphoris fcecunda. 
Vlmos quidem ubique cxfuperant.Miratumque a!- yi/n0! exffm 
titudinem carum Aricix ferunt legatum regis Pyr-gerant. 
rhiCitieam facete lulillein aufteriorem guftiim vi-/-*/«- 
ni, merito matrem cju*pendere in tam alta cruce. 
Rumbotinus vocatur.& alio nomine Populus[y/u/_ 
IwDalech.] arbor Italiae Padum tranfgrellis,cu|us 
tabulata in orbem patula replent, puroque produ¬ 
cto [emeritopalmite, multis annis durato. Sic vocant a 
/quam f cortice & ajpero qualis ejl Draconum cutis, vel 
a longitudine anguine a 3 Sca(. ] Dracone in palmam c- DrM 
jus,inde in fubredos ramorum digitos flagella di- r * 
fpergurt. Exdcrn modice hominis altituclinead- 
miniculaiefudibushorrent alij] vineamque 
faciunt: dealix improbo reptatu,panipinorumque 
fuperfluicate peritia [fuperfl a petulantia ] domini 
amplo difcurfa atria mediacomplentes [ ha funr tu- Atn.< eom- 
gata & c.mpluviataVites] Tot differentias vel fola plentia. 
Italia recipit. Stant provinciarum aliquarum per fe v ‘" s l ine 
Vites fine ullo pedamento,artus fuosin fc colBgen-^‘ w * ww * 
tes, & brevitate craflitudinem pafcentcs [ brevita. 
temcrafitudinepenfmtesjDalcih.] Vetant hoc aliubi 
ventijUtin Africa & in Narbonenfisprovincix par¬ 
tibus. Excrefcere ultra fuos [fenos] pollices prohibi¬ 
tae , femperque pallinatis [ putatis Dal ] fimiles [nam 
cum vinea paflinatur , fluta f is adminiculis fermenta 
vinitores humi i acere patiuntur , quoad putata fuis rur- 
fum pedamentis alligent] herbarum modo vagantur 
per arva,ac firccum terra pafTim uvis bibunt,qux ob 
i d magn i tud i n e m i n fa n ti u m p u erorum i n i n teri o re 
Africx parte exuperant. Vva non aliubi gratior rSJm*. 
[crafioreTnrn.] collo ,utinde poflitinvenifle no -gnuuthnc 
raen [a duris acinis] duracina. Namque genera ma- * n f aHtluf f*‘ 
gn i cudi ne, colore ,faporibus ,acinis,innumera,c- 
tiamnum multiplicantur vino.Hic purpureo lucent 
colore,illic fulgent,rofeo,nit&nque viridi Candi¬ 
cans enim nigerque vulgares. Tument vero mam¬ 
marum modo Bumafii. Prxlongis Dadlyli porri- Bumafii. 
guriv.ur 
