T radux 
Opulus. 
Fedamtn* 
tum, 
UBtR XV 
poffint fieri Vitium J vt Mediolanenfcs faciunt 
fosdicui Pa¬ 
lus. 
r Arund'tJte - 1 
Iftm. 
V mo* for- 
tr*a. 
Locus Viti. 
k*f AptUS. 
Ix Colu 
an arboribus /quas Opulos vocant : Canufini 
in harundulatione in Ficis, 
Pedamentum item feri quatuorgenerum. 
Vnum robuftum.quod optimum, folet afferri in 
vineam e Quercuacfunipero, & vocaturRidi- 
c3 \ Alterum Palus e pertica, meliorque e dura, 
quod diuturnior. Tertium quod in horumino- 
piafubfidio lit,Arundinetum. Quartum peda¬ 
mentum eft, vbi ex arboribus in arbores tradu- 
dfisvidbus vineafit , quos traduces , quidam 
Rumpos appellant. 
Vinea; altitudinis modus,longitudo hominis. 
Tnterualla pedamcntorum,quaboucsiundli ara¬ 
te pofltnt. 
De loco Vitibus apto ita Virg. in Geor. ca¬ 
nit, 
Stipa tutem tellus,&qua perbibetur anum 
F rngiim infelix,et nec mttifuejcje arando. 
Nec Baccho genus, aut fornis fua nomina [er¬ 
uat. 
Aptum,ait Florentinus, Vitibus folum,eft omr is 
tetrra nigra, non valde denfa, neque glutinoia, 
humiditatem habens. 
Vitem (inquit Colum.) nos exteris ftipiti- 
busiure prxponimus, non tantum frudils dul¬ 
cedine, fed etiam faci lita te, perquam omni pine 
regione & omni declinatione Mundi,nifi tamen 
f laeiali, vel prifemida, curi mortalium refpon- 
et. Tamque felis campis, quam collibus proue- 
nit,&in denfa non minus, quimin tefoluta, fi- 
pe etiam gracili, atquepmgui terta, ficcaque ,Sc 
vhginofa. Tum foia maximi vtramque patitur 
intemperiem cmli, vel fub axe frigido , aiftiuo, 
piocellofoque. Refert tamen cuius generis, aut 
quo habitu vitem pro regionis ftatu colere cen- 
feas,neque enim omni calo, foloue cultus idein, 
neque eft idem ftirpis eius genus , quodque 
prxcipuum edes omnibus non facili didu eft, 
cilmfuum cuiqueregionimagis, autminilsap- 
tum effe doceat vfus.Esplorarum tamen habebit 
prudens agricola genus Vitis habile campo, 
quod nebulas pruinamque fine noxa perfert, 
exlique ficcitatcm,ventofque patitur : pingui,& 
vbcri dabit agro gracilem Vitem , ncc natura n i 
mis facundam, macro feracem , rerrx denfa ve¬ 
hementem,multaque materia frondentcm,re(o- 
luto Sc lato folo rari farmenti, humido loco fciei 
fion redte mandari fruflus teneri, & amplioris 
acini, fed callofi, icangufti, frequencifque vina 
ceij ficco redte contribui diuerfa: quoque natu 
ri femina. Sed & poft hic non ignorabit do- 
minus loci pluspeitc qualitatemcceli frigidam 
vel calidam, ficcam vel rofeidam : grandinofam, 
ventofamque, vel placidam : (crenam,vel nebu- 
Jofam. Frigidxque aut ncbulofxduorumgene- 
rum Vices aptabit.feu prxcoques,quarum matu- 
utas frugum prxeurrit Hiemam , feu firmi, duri- 
que acini, quarum inter caligines vux defloref- 
cunt,&mox gelicidiis,ac pruinis, vt alii, calori¬ 
bus mitefeunt, ventofo quoque, & tumultuofo 
flatu exhfidentes eafdem tenaces, ac duri acini 
icomittct: rurfus calido vberiores atque tenerio¬ 
res concredet : ficco deftinabic eas , quxplu- 
Uiis , aut continuis roribusputrefeunt: rofei- 
do, qui ficcitatibus laborant igrandinofo, qui 
folus duris, latifque fune, quo mcliils protegam 
frudtuimnam placida,& ferena regio nullam nor, 
recipit , commodi/Eme tamen eam, cuius vel 
vui, vel acini celeriter decidunt. 
Atii voto eft eligendus vineis locus, Sc ftatus 
«rli.ficutcen et vetiffimiCelfus, opt.mumeft 
lom.II, • 
Solumjnecdenfum nimis,necrefolutum, folato 
tamen propius : nec exile , nec laetiflimur^pro- 
ximum tamen vberi: nec preceps, fimile tamen 
cfdito campo : nec liccum, nec.vliginofum , mo¬ 
dice tamen rofcidnm , quod fontibus non in 
profundo terra: fcaturiat , fed vt vicinum radici™ 
cibus humorem fubminiftret, eumque nec ama- 
rum,necfalfum,neiaporemvini corrumpat, 6c 
incrementa virentium veluti quadam fcabraru- 
bigine coerceat. C&lutn porro neque glaciale 
vinea,necprorfus arfluofuindeliderar, calido ta- 
me podus,qu^m frigido Utatur, imbribus magis 
quiim fereniutibus offenditur , & folo ficco, 
quam nimis pluuio eft amicior , perflatu modico 
lenique gaudet, procellis obnoxia eft. Atque 
hxc fecundum Colum, maxime probabiles eft 
cceli foli qualitas, 
Cxlo porro calido , aitDod. Vitis lactatur: $- 
ftuofi/Iimum tamen non defiderat: frigidum ve. Dedor.: 
rb ac glaciale non fuftinet; In calidis idcircb re¬ 
gionibus vber eft potentis vini prouentus, vtin 
Hungaria,Auftria, Italia, Hifpama, GaIIia,&r aliis 
locis calidioribus : in frigidioribus tenuius eft, 5 c 
oligophorum, ac exiguam aquam admittens, vel 
etiam omnino ay.tQvroy, quale eft quod Louanii 
* alibi apudBrabantos, tura quod & apud Bo- 
lemss ac Saxones.ac circa horum fines,nafcirur, 
Valubores fiquidem & potenciores vuas Sol 
efficit, fed & dulciores, fi multdm calefeceris • vt 
in Geopomcis Quintilii affirmant,qui & Lunam 
ad maturitatem, ad dulcedinem vetA nofteseb- 
ferre aiunt. Monfpelii Vites abundant: verum 
longe aliter coluntur, quimniolrx tilipites e- 
mm vix excedunt cubitum; quoannisomnes fe¬ 
re rami abfeinduntur, reli&is paruis ftolonibus, 
iiec vtuntur pedamentis. Venlm qmbufdam lo¬ 
cis Narbonenfis Gallii permittunt vt confcen- 
dant arbores ordine cotifitas , inter Vites creC 
cente gramine. In Italia vulgare eft, vtagri tria 
erant,triticum,ligna & vinum : folent enim Ita¬ 
li ordine m agris conferere Salices, Populos, Iu- 
glandes, quas confeendunt Vites, inter arbores 
Ierunt: triticum.Geneui aliquas ita colunt &vo- 
eant des H utins. 
lam [ne quid omittatur] cui vincta facere cor- _, r 
di eft , pncipue caueat, ne alieni potilis curi, f 
quhmfuicredere velit, neuemercetur viuiradi- flnmnin 
cem.Sed gcnusfurculi prcbatiifimumdomi con- < meii, 
(erat, faciatque vitiarium , ex quo poffit agrum 
vineis veftire : nam qui peregrina cxdiuerfaxe- 
gionelemina transferuntur, minus funt familia- 
na nollrofolo, quam vernacula , cbquevelut 
alienigena reformidant.mutatam cili, iocique 
politionem. Sed neccertam generofitatis fidem 
pollicentur,ctim fit incertum an is.qui conferue- 
rit ea, diligenter exploratum, probatumque ge¬ 
nus urculi depofuerit, qqamobrem biennii fpa. 
tiumlongum efte minime exiftimandum eft, in¬ 
tra quod vtique tempeftiuitas feminum refpon- 
det, cumfcmperprurimtlmretulerit, exquifitt 
genens llirpem depofuilfc. Pofthic deinde me- 
minent accurati locum vineis eligere, de quo' 
ci m ludicaucrit, maximam diligentiam fciatad- 
t endam paftinationi , quam ciim peregerit, 
non minore cura Vitem conferat , & cdm 
eruent, fummafedulitateculturaferuiat , id 
enim quah caput & columen eft unpenfa- 
rum. 1 
Vt autem ea qua: propofita fuere fuo qusque 
ordine profequamur. Vitiarium neque ieiu- 
naterra ; nequevliginofafaciendumeft , fuC- 
G 3 
