LIBER XV- 
ii 
gleba: permilUfilnt, nameademieiunamaxime 
culpantur. Eli autem [ vt mea fert opinio] vi¬ 
neis amicus etiam Silex,cui fupcrpclitum eft mo¬ 
dicum terrenum, quia (rigidus,& tenax humoris 
per ortum canicula non patitur fitire radices. 
Higinus quidem fccutus Tremellium, prxeipue 
montium ima > qua: a uerticibus defluentem hu¬ 
mum receperint, vel etiam valles, qua: fl uminum 
alluuie , Se inundationibus concreuerint, aptas 
cfle vincis afleuerat me nondiflentiente. Viti¬ 
bus contr^ inimica Cretofa humus quam argil¬ 
lam vocant. Nec minus ieiunus fabulo,St quic- 
quid , vtait lulius Atticus, retorridum furculum 
facit. Id autem folum vel vliginofum efl , vel lal¬ 
lum ,vcl amarum , vel fiticulolum, vel perari¬ 
dum. Nigrum tamen, & rutilum fabulo nem,qru 
fit humidic terra: permiftus, probauerunt Anti¬ 
qui. Grauis eft rubrica.vt idem Atticus ait, & ad 
comprehendendum radicibus iniqua. Sed alit 
eadem vicem , cum tenuit, verum ell in opere 
difticilior.qubd neque humentem fodere poliis, 
quod fit t>lutinofiflima,nec nimium ficcam, quia 
'jvl Crui- vitra modum praedura. 
ttJsdettrr* Sed ne nunc per infinitas terreni (pecicscua- 
Vnna-' 
gemur , 
tjs tmne ex- 
non incempcftiue commemorabimus 
Julii Grxcini confcriptam velut formulam ad 
quam pofita eft limitatio terrae vinealis. ideni 
enim Grxcinus fic ait. Ede aliquam terram cali¬ 
dam vel frigidam , humidam vel liceam, raram 
vel denf'm,leuem aut grauem:pinguem:autma¬ 
cram : Sed neque nimium calidum folum polle 
tolerare vicem, quia inurat, neque praegelidum 
quoniam velut ftupentes, & congelatas radices, 
nimio frigore moucri non fi nat, neque humidu, 
quoniam cilm le promunt vites, modico tem¬ 
pore euocant humorem terra: iufto maiorem qui 
putrefacit depofita femina. Rurfus nimiam fic- 
citatemdeftituere plantas dicit naturali alimen¬ 
to, aut in totum necare, aut fcabras & retorridas 
facere. Pcrdenfam humum celefteis aquas non 
forbere, nec facile perflari,facillime perrumpi,& 
prxbere rimas, qilibusfol ad radices ftirpium 
penetret.Eadcmquc velut conclaufa & coarcbata 
/emina comprimere atque ftrangularc. Ratam 
fupra modum velut per infundibulum t ranfmit- 
tere imbres , & Sole acvenfo penitus ficcari,at- 
que exarefeere. crauem terram vix vlla cultura 
vincibilem , leuem vix vlla fuftineri, pinguiffi- 
mam&lxtiffimam luxuria: macrem , ac tenuem 
ieiunio laborare. Opus eft,inquit, inter has tam 
diuerfasinxqualitates, magno temperamento, 
quod in corporibus quoque noftris defideratur, 
quorum bona valetudo calidi & frigidi ,humidi 
& aridi ,denfi Serari, certo & quafi examinato 
modo continetur. Nec tamen hoc temperamen¬ 
tum in terra qua: uineis deftinetur, pari momen¬ 
to libratum elfe debere ait,ledin alteram partem 
propefius,vt calidior terra fit quim frigidior>fic- 
cior quam humidior , rarior quam denlior, & fi 
quxlunt his fimi lia , ad qux contemplationem 
luam dirigat, qui vineas inftituet. 
Qux cunda[ficutego reor]magisprofunt,cum 
fuffragatur etiam ftatus cxli: cuius regionem, 
quam fpedare debeant vinex, vetus eft diifen- 
tio. Salerna maximi probante Solis ortum mox 
deinde meridiem, tum occafum , Tremellio 
Scropha prxeipuam pofitionem meridianam 
ccnlence,Virgilio de induftria occafum fic repu¬ 
diante 
N Sue tibi ad Solem vergant vineta cadentem . 
Democrito,' & Magone laudantibus exh plagam 
Septentrionalem : quia exuftimenc ei fubiedas 
Tom.II, 
feracilfitnas fieri vineas > qijx tamen bonitate 
vini fuperentur. Nobis in vniuerfum prxeipere 
optimum vifum eft, vt in locis frigidis meridia¬ 
no vineta fubiiciantur,tepidis orienti aduertan- 
tur, fi tamen non infeftabuntur Auftris , Eurifqj 
velut orx mari timx in Bxtica. Sin autem regio¬ 
nes prxdidis ventis fuerint obnoxix,mclius A» 
quiloni, vei Fauonio commitentur, namferuen- 
tibus prouinciis , vt vEgypto & Numidia, vni 
Septentrioni reditis opponentur , quibus om¬ 
nibus diligenter exploratis tum demum pafti- 
nationem fufeipiemus. 
Et hxc pleraque ex Columella : extera veto 
qux tum ex fua cum ex aliorum fententia de vi - 
tis P ajiinattone,Po[itione , Pampinatione, Ablaqua- 
tione '.Putatione , reliquaque eius cultura prolixe 
prolequitur,ex ipfo fonte haud geauatira petet 
Ledor. 
Natura vitis, inquit Palladius, cadum omne 
folumque fuftentat ,fi genera conuenienter ap- l*m fo- 
tc n tu r.Plano igitur loco ftatues vitem, cuius ge- l um 
nus nebulas fuftinet, & pruinas: collibus, quod 
fiecitatcm durat & ventos. Pingui agro graci- 
les,atque infeeeundas, macro feraces & folidas: 
denfo, validas atque frondolas, frigido & nebu- 
lofo,qux hyemem celeri maturitate pr$ueniunt 3 
aut qux duris acinis inter caligines fecuuiiis flo¬ 
rent: ventofo, ftabiles, & tenaces: calido grani 
tenerioris,& humidi: ficco, eas, qux pluuias fer¬ 
re non polfunt: &: ne multa dicamus, eligenda 
funt genera qux profeflione vitiorum fuorurrt 
contraria loca diligunt iis,in quibus durare non 
poterant. Placida fan£ regio,& ferena tuto ge¬ 
nus omne fufeipiet. Vitium genera numerare 
nonattinet, fed notum eft maiores Vuas pul- 
chrx fpeciei, grani callofi,&ficciori$ ad menlanr. 
feraciflimas vero,&cutis tenerioris,&faporcno- 
biles,& maxime que citiiisdefltfrefcunt, vinde- 
miiseffc feruandas. W* 
Loca naturamplerifque vitibus mutant, sola: 
Ammineivbicunqucfint,vinum pulcherrimum 
reddunt. Calidum flatum potius qua n frigidum 
fultinebunt. De macro ad pingue tranfirenon 
polfunt, nififtcrcus adiuuerit. Harumduo ge¬ 
nera lunt,maior & minor. Sed minor melius de- 
florefcit,&citius internodiis minoribus , & gra¬ 
no breuiore. Si albori applicetur , pinguem 
terram : fi colatur in ordines,mediocrem defide- 
rat. Imbres contemnit, fic ventos, nani maior ix- 
pe vitiatur in flore. Sunt fic Apiani pracipui. 
Satis eft genera ifta dixilfe. Induftrius vir proba¬ 
ta deligat , & tertis tahbusniandet,qur imitari 
eas poffint vnde fumuntur : fic merita fua quz- 
queferuabit. Sed vitem vel arborem , melius 
erit de exili ad pinguem transferre : namfi I pin¬ 
gui terra ad folum exile tranfierint, vtiles elle 
non poterunt. 
Elinenda (unt farmenta qui pangimus de E''»'»/"- 
Vite media, neque de iumma, neque de intima» 
quinque vel fex gemmaram fpatio & veteri pro- 
ccdcntia,quia non facile degenerant, qux de lo¬ 
cis talibus transferuntur. Sumamur autem de 
Vite fcecunda,neque putemus brachia effe ferti¬ 
lia,qux Vuas fingulas, aut binas producunt, fed 
qux multa vbertate curuantur : nampoteft fe- 
rax vitis feraciores in fe habere materias. Erit * 
& hoc fignumfertilitatis, fi dc duro aliquo loco 1 ' 
frudum citabit, fi fcetuimpleueritramulos ex 
ima parte furgentes. Sed hoe fignis pofitis per 
vindemias eft nutandum. Ad pangendum ,no- 
uellus palmes eligi debet,duri in fe nihil habens, 
& vetaris fexmenti , quia hoc putrelccnte Ixpe 
1 9 4 
W I 
r * 
