8S HISTORIAE 
eant , abftergear.tque , magis tamen quam ~ 
illa: ftomachum iuuanc. 
CxtcrAm r nas pajfas , quarum vbique vulgaris 
Sc frequens eft vfus, omnibus notiflTmas eiie ar- 
tmtltorurn kftror,inquit Matthiolus. Verumtamen non eft, 
reprobatur. meo quidem iudicio, credendum, quod cum de 
Vuispaflls mentionem faciunt Galenus, & Vete¬ 
res alii, paruulas illas tantum intelligant , qux 
hoc tempore ex quibufdam Aegxi infulis,ac Pe- 
lopennefo,Venetiasconuehuntur,& in quibuf¬ 
dam etiam Itali® locisinfolantur. Siquidem Ga¬ 
lenus nulla magnitudinis , velparuitatis habita 
ratione , omnes in vniuerfum vuas Solis calore 
ficcatas,paftas appellat. Id quodipfe Galenus li¬ 
bro fecundo de alim.fac.iis verbis declarat. Por¬ 
ro quemadmodum pallarum differentia , qu*a 
colore fumitur , nihil ad pallarum facultatem 
confert, ita nec magnitudo : fola autem qualita¬ 
tis, quxguftui ineft, differentia,poteftomnia. 
Ex his nimirum Galeni verbis fatis colligi poteft, 
ipfum omnisgenerisVuaSjquijSolisferuore flac- 
ccfcunr, nullo prorfus diferimine paffas appellaf- 
fe,nempe Damafccnas exteris grandiores [Zibi- 
bum officinx vocant] ac pariter his congeneres, 
qux e Smyrnis (vt aiunt) Cypro, & Creta com¬ 
portantur. Prxtcrea loco citato idem Galenus 
ita fcribit:Nonnulliautem, & rede fane,c dulci- 
bus,grandibufque,quales funt Scybelitides, pri- 
ufquam mandant, femina eximunt: qux &ipfx 
inueteratXjCutim duram,crallamque habent,eaf- 
que prius in aqua coguntur macerare : nam & 
femen ipfumfacilius fic eximitur. Alix quxdam 
funt his contrarix, folidx, & cralfx, qux nullum 
f irorfus femen habent. Crtfcut hxin Cilicia,co- 
orcfubflauo. In Pamphylia autem Sc> beliticx, 
& colore nigrx : qux, vtdtxi, funt maximx, hxc 
ille. CxterAm fciendum eft , non omnes Vuas 
pallas eiufdem elfe facultatis: alia namque facul¬ 
tas ineft dulcibus,alia aufteris , alia vinaceos ha¬ 
bentibus, alia non habentibus. Quatitaque vi¬ 
naceis carent, vel quod ita natura producantur, 
vel qubd ii arte fuerint exempti , fi dulces lint, 
adftringente facultate vfque adcbpriuantur, vt 
etiam mirifice leniant rquamobrem pedoris an- 
guftixTufli,exafperatis faucibus, & renum, vefi- 
exque vitiis maxime conueniunt. Id quod plane 
confirmat Galenus lib-7.&8.de comp.medic.fec. 
loc. vbi Vuaspalfas fine vinaceis leniendo pe¬ 
dori,ac iecinorofis plurimum commendat.Con- 
tra vero , facultate omnino adftringente cenfen- 
tur , qux cum fuis vinaceis manduntur. Quod 
cum non ignoraret Diofcorides, Vuam pallam 
cum nucleis in dyfenteria edendam efle tradidit. 
Medicorum ^‘ nc ‘ ta( I llc fit, vt maximo in errore verfari exi- 
errer. "* ^ imcm Medicos alioqui xtatis noftrx celebres, 
qui alui deiiciendx gratia, Vuam pallam paruam 
vulgarem, qux ex locis fupra didis in Italiam de¬ 
fertur , fimulcum vinaceis deuorandam exhi¬ 
bent, quippe cum aluum fluidam facere in ani¬ 
mo fit,eam potius cohibent,quam leniant:idque 
potiflimum, vbi Vux palfx temporis tradufucci 
partem amifennt. Qua re perfpedi in hanc fen- 
tentiam deducor, vt ad aluum emolliendam ap¬ 
tiores cenfeam Damafccnas,Cyprias,ac Creticas 
[quibus tamen prius nuclei exen^pti fine, vel ex 
fumantur,qn? fine nucleis nafcuntur] qu^m qu^ 
miautx paflirn in Officinis inueniuntur, quan¬ 
doquidem hx fucci longe minus, qu^m corticis, 
& vinaceorum continent, nili fint omnino re¬ 
centes, & dilig.nter alTeruatx. Quapropter ii 
hoc tenui Vuarum pallarum genere vti quando- 
qua cogimur ademolliandam aluum , eas eligi 
PLANTA rvm> 
prxftat, qux fine vinaceis proaeniunt: vel fi hx 
defint; fuppleanr illa:, qux a nucleis fuerint ex- 
purgatq, tametfi Damalcems , & Creticis longe 
bonitate cedant: de quibus fane intellexi ir c Ga¬ 
lenum , eafque ad pedoris vitia Iaudal!e,plane 
lufpicamur.In quorum genere hac etiam tempe- 
ftate funt, qux femine carent, quemadmodum 
qux Galeni xtate ex Cilicia conuchebantur. Il¬ 
lud porro ammaduertendum eft, quod vbi quis 
aluum bonam facere contendit,non debet pallis 
vti,qux gu flui. acerbitatem , vel aufteritatem re¬ 
linquunt : funt enim tales frigidx, ac terreftres, 
quibus vti que facultatibus cohibent , adftrin- 
gunt,& roborant, prxfercim fi cum vinaceis nu¬ 
cleis comedantur. 
Vuarum pallarum ficiendarum rationem 
h a nc trad 11 Co Ium ei 1 a. Vuas,i nq ui t ,dii lci/Iim i rum V 
laporis albas maximis acinis, nec fpilIisTuna de- 
crefcente:fereno,& ficco cado poft horam quin- lumclU 
tam legi oportct : &in tabulas paulifpcr porrigi, 
nc inter fe pondere fuo preflx collidanturidein- 
de aheno, vel in olla noua fidili ampla, pr^para- 
tamlixiuiam cineris farmenti calefieri conuenir, 
qux cum feruebit exiguum olei qu^ra optimi 
adiici,& ita permifceri :deinde Vuas pro magni¬ 
tudine binas vel ternas inter fe colligatas in ahe- 
num feruensdemirti, & exiguum pati, dum de- 
colorentur,necrurfuscommittere,vt excoquan¬ 
tur , nam quadam moderatione temperamer.to- 
que opus eft. Cum deinde exemeris, in crate dif- 
ponito rari As quam vt 'altera alteram contingat. 
Poft tres deinde horas vnamquamque Vuam 
conuertito, nec in eodem veftigio reponito , ne 
in humore,qui defluxerit, corrumpan tur: nodi- 
bus autem contegi debent quemadmodum fici, 
vt a rore, vel pluuia cutx fi nt: cAm deinde modi¬ 
ce aruerint , in vafa noua fine pice operculata 
Sc gypfita, ficco loco reponito. Quidam Vuam 
pallam foliis ficulneis fnuoluunt , &afliccant: 
ahi foliis vitigineis,nonnulIi plataninisfemiuic- 
tas Vuas contegunt , & ita in amphoras recon¬ 
dunt. . Sunt qui culmos fibe exurant, & ex co, 
quod cremauerint , cinere, lixiuiam faciant : 1 
deinde in lixiuix fcxrariosdecem falis tres cya¬ 
thos , & olei cyathum adiiciant: tum adhibito 
igne calefaciant, &cxteraeodemmodo admini- 
ftrent. Quod fi videbitur ift aheno parum inede 
olei, fubinde quantum fatis erit adiiciatur, quo 
fit pinguior & nitidior Vua palfa. 
Vuam autem pallam prxeeptore Palladio,fic 
facies. Meliores acini, & dulcis, & lucidi botryo¬ 
nes in ipfa^mbra fufpcndis, & Vuam confin¬ 
dam cum ponis in vafculis fubftcrnis pampinos 
ficco algore frigentes,& manu comprimis,& vbi 
vas impleueris , item pampinos addis nihilomi¬ 
nus non calentes, & operculabis, ac ftatues in 
leco frigido, quem nullus fumus infeftet. 
Monfpeflulani Vuam dum parant , racemos 
binos hinc illinc filo ligatos vitiofis acinis forfi¬ 
ce detradis, feruenti lixinio addito olei paululo 
immergunt, quoad flaccfcanttantum ^'corru¬ 
gentur : deinde perticis imponunt,vt ficcefcant, 
ac poft enduum quatriduumue in/olant , vt& 
Columella docet. 
Pallas Grxci vocant Tc'.T>j95/Vet< , quafi concul¬ 
catas , non quidem quod conculcentur , fed 
quod ob reficcationem calcatis fimjles videan¬ 
tur. 
M VS- 
