Vma Couf- 
fi. 
Vma Bur- 
gundtc a 
Bcaunenfia 
Vi »a ex 
Bat Jur- 
ylube. 
Vma Gaf- 
remea. 
ce fi at 
tjuAndo t & 
cur. 
A etAt $/»* 
5 >AD.it na¬ 
turam. 
Vma 5}ttu- 
fla , Senfui* 
m/frumen- 
1 41 adurit. 
K cuM in¬ 
flant. 
Vrtn&. 
-detatt me¬ 
dium, opti¬ 
mum. 
Color 
Album. 
£? fgrnm- 
HISTORIA PLANTARVM 
tnria vita vtuntur : vaporibus acribus non re¬ 
plent caput vt Aurcliaca , interna non vrunt vt 
Gafcomca, Hilpanica, & aliarum regionum val¬ 
de calidarum non replent corpus ftercoris ex¬ 
crementis,vt vina cruda & acerba : noncoaccr- 
uanchumores melancholicos qui pariunt ob- 
ftru&iones, vt vina cralba & nigra. Inter omnia 
Francis vina prsftanti/IIma cxiftimantur vina ex 
Couf : ideo dicata & referuata Regio pctuhplz- 
rumque funt rubra aut rubella generofa, confi- 
fler.tia mediocri, grati faporis depotui iucunda: 
optima fumme imbecillibus a Venere, & iis qui 
magnam paffi euacuationem. Inter Campanis 
vina primum obtinent locum bomeatis &c per¬ 
fectionis qusin aiyproucniunc: rubella , fubti- 
lia, delicata, palatui admodum grata, ad Rubum 
Id sum accedentia, expetita Magnatibus:prouo- 
cant tamen defluxiones Sc caputlsdunt iis qui 
raram corporis texturam habent, bibenda ante 
dies caniculares, poftea enim minuitur eorum 
bonitas. Inter vina Bungundicapriir.um locum 
obtinent Beaimenjia, connftentia mediocri, co¬ 
loris oculorum perdicum, faporis grati: genero¬ 
fa , minus vaporofa Aurelianenfibjis , vnde vul¬ 
gare prouerbium, 
Vinum Belnenftfuper t mnia recenfe. 
Vina Aureli ana magni fiunt in Francia ob gene- 
rofitatem & bonitatem : plsrumque rubra funt, 
mediocri fubftantia , boni faporis, ad Rubi Idsi 
faporem accedentis, generola, ventriculo com¬ 
moda: magis calfaciunt & nutriunt quam Fran- 
cica : yeritra prs esceris caput grauant & cere¬ 
brum Isdunt: nocua funt obnoxiis Hemicranis 
N defluxionibus,&:iis quibvifceracalida&i!cca: 
meliora funt fec.anno. Diu coferuantur vina ex 
Anjou. Vina ex Bar-fur-Aube, accedunt proxi¬ 
me colore,fapore,& bonitate ad vina ex Anjou. 
Vma Gafconica licet calidiora 8 c ficciora vinis 
Aurelianis, nihilominus non funt ita vaporofa, 
nec ita cito offendunt caput, vt experientia co- 
gnoui, quiacrafIiora,nec ita fubtilia. 
De vino Unguente 3 vapefcente 3 afpero , turbiio,a- 
ccftentcCrc. vt cv de mnarum adulteriis peculians 
infutuetur tractatio. Omne autem vinum vtplu- 
ri mu mace frit , &: in vappam ttanfit circa Pleia¬ 
dum occ.:fum,& circa Solfbtium hybernum , aut 
efflorefcenteiam Vite,& circa Solfticium ? ftiuu 
luo Caniculs sflum , &in fummacircao- 
mnes acceffiones & frigoris & caloris,aut largd- 
rumimbrium. Idem contingit & propter vio¬ 
lentos ventos, aut vehemens tonitru, aut etiam 
inxta tempus quo Rofsflorent, auc a fulgure 
violento. Plura qui volet, videat Conftanunum 
Mizaldum, & Colerum. 
De vini natura & facultate. 
Vini naturam pro statis ratione differre ne¬ 
mo fanus dubitat. Vina vetufta neruos reliqua¬ 
que fenfuum inftrumenta,Isdunt, attamen gu- 
ftu fuauiofc,iucundioreque funt: quare vitanda 
i 1 s qrhit terne alicuius paitis imbecillitatem fen- 
tmnt. Nihilominus in fecunda valetudine vi¬ 
num eiufinodi paucum & aqua dilutum innoxie 
lumitur. At nuuum inflationes parit,sgrc coqui- 
tur,grau:a faci'.infomnia, vrinafquc ciet. Quod 
vero state medium eft, vtroque illo vitio caret, 
proindeque ad vfum fanorum , sgrorumque de- 
hgenaum. Infuperalbum [ variat enim vinum 
pro ratione coloris] eft tenue ac ftomachov- 
ujc, facileque in membra diuiditur. Nigrum ve¬ 
ro cralfumcft, & ad concoquendum difficile, 
temulentiam facit corpus augee. Fuiuum, VuJuum. 
vtpotc quod medium eft, medias etiam inter v- 
trunque vires obtinet. Aibum tamen tum in fe¬ 
cunda, tum & in aduerfa valetudine laudabilius. 
Sed & vin a fapore diftant. 1 
Sapor enim atque qus vino admifcentur,ca sapor. 
differre faciunt. Siquidem dulce craflife parti- Dulce, 
busconftac&sgrede corpore exoirat , ftonn-"#®- 
chum inflat, aiuum & i iteftina , \ ti & mullum, 
turbat : /ed minus inebriat, vefics ac renibus a- 
ptum. Aufterum vrinas magis expellit,fcd capi- A ufterum 
cis dolorem facit, ac temulentiam gignit. A ccx- c ' , f” ti ttn ‘ 
bum ad ciborum per membra digeftionem ac- tMt 
commodatiffimum : aiuum cstcrafque fluxi o-^ cer ^ um 
nes cohibet. At vinum molle & f.ipore Izngai-fluxiones 
dum neruos minus teneat, minufquc vrinas pel- cohibet. 
Iit. P illum & hepfema nigra quidem li fuerint, dtolle 
cralfa funt & corpora multum alunt.- at candida, 
tenuiora: qus verb medio inter hsc colore funt, ^ 
medias quoque vires fortiuntur. Omnia tamen 
aftringunt, languidos pulfus excitant,Sc faciunt 
aduerfus venena quscunque exulcerando ne- ,, 
eant, cx oleo pota Sc vomitionibus reddita, i- 
temque contra mceonium, pharicum, toxicum, 
cicutam, & Iaftis in ventriculo coagulationem: L^ffis toa- 
necnon & contra renum ac velici rofiones 
exulcerationes: nihilominus inflationes patiunt. rx-Utr— 
Sc ftomacho aduerfantur. Priuatirri confert Me--!"”"' 
lampfitbium iis qui alui fluxione laborant, Al- 
hum magis ciceris emollit alnum. CypCo condr- 
tum neruos cflendrt, capitis gtauitatcnt infert, 
nlccca calore accendit, K vefiei aduerfatut: fed OjtJucmA, 
contra venena citeris aptius. Picata aut tefinata 
excalfaciunt, dc concodtior.em admuanc,Iaru n- 
nem excreantibus inimica. Quivero aparaeb 
ta,hoc f it,matis expertia dicuntur, iciapamta- , 
men admiflamrecipiunt, caput impient, remu- 
ieutiam gignunt,de corpore .(iflr.cltct expiranc, . 
dc rtomachu n male habent. 
In vfiiurrhim vinum omne mericum & fyn- r,nl 
ccrum.ac (ira naaira auflerum excalfacit/acrlc in 
membradiilribuicur, flomacho conuenic,appe- fitr-cum. 
tenciamciboruminuitat,corpus alit, fomnum pneerum' 
conciliac, robur auget, & colorem commendat. *• 
Potum hbetalids, auxilio efl:contraalrumptam'‘”f ? "'"” , 
Cicutam, Coriandrum, Pharicum, Ixiam, Meco- 
nium , argenti (pumam , Taxum, Aconita , Furr- 
gofve: necminflscontraferpentium morfus,& 
omnium ictusmorfrifvc, qui refrigerando ne¬ 
cant , aut ftomachuinin vomitiones effundunt. 
Facit & ad diuturnam hypochondrii inflatio- deto¬ 
nem, rofionem, atque dillentionem , itemque 
iingultum, ac ftomachi, inteftinotum,& ventris 
rheumatiimos. Vrnaconueniuntiudatoribus,& 
quibus corpus immodico (udoredigeritur, ma- 
xrmd qui funt alba, vetera,S: odorata. At que''""/' 
funt vetufta ftmul 5 c dulcia, renum ac veiici vi- 
tirs iunt accommodatiora: nec non vulneribus 
rnflammationibiifquein fuccida lanacommodi 
imponuntur. Quin & lifdemfcra.phagedini- 
ca,&affluentibus humoribus irrigua vlcera vti- 
literfouentur. Porro vina quibus aqui marin^ Aufler* tf. 
nihil additum eft .auftera, & alba, ad fanorum •‘ lb * 
viilus commodd vlurpancur. In his priftantl- 
talica : vti Falernum (quod inter Italica princi¬ 
pem locum obtinet,, ocrrentinum, Cicubum, 
& permulta alia e Campano agro ,itemque Prx- 
tutianum, Adrianum dt Siculum , quod Mamer- 
tinuinappellacur. Ex Gricis.Chium,Lesbium, 
&Phygihtes, quodm Ephefogignitur , Craila 
vero dc nigra Itomacho aliena Iunt,flatufque pa¬ 
riunt 
