5 
historia 
appcllauimus, cum fit in eo fola pro arte feftina- 
tio. ProdeftftomachodilToluto, auteibos non 
perficienti,prignancibus ,defedis,paralyticis, 
tremulis,vertigini, torminibus,ifchiadicis. In 
peftilentia quoque ac peregrinationibus , vim 
. _ magnam auxiliandi habere dicitur. 
” Biajcy , vt teftatur Rhod.lib. 16. cap.8.dicitur, 
quod ad vetuftatem accelerandam affufo mari 
cogeretur. Marinam enim Veteres vinis mifce- 
bant, tum vt gratior fapor elfet, tum vt celerior 
Piparatbytv, & P rzCoc,or vctuftas contingeret. Maris expers 
vinum Gal.ii.Meth*d.vocat. Hermol. 
in Diofc.^ feftinatione nomen impofitum, quafi 
violenter fiat. Plaut.in Rud. 
Qi^afivinis Gracis Neptunus nobis affudit mare. 
Itaque aluum prodi [paratur nebis falfis poculis. 
Vini Grici faciendi rationem Cato docet. 
Vim vero dulcis & Gnco fimilis conficiendi 
modum Columella:tradens fal vino additum id 
incorruptum feruare. 
Stillatitius ex vino liquor,vulgo 
Aqua vita. 
Ayua ‘vit* 
ftue ardens 
Aqua $i/a 
cur dtfta. 
Acjutt ar¬ 
dens. 
Tempera. 
mentum. 
Vires & 
Qfus. 
C olor natu¬ 
ralis . 
Sejifus 
H emo mo¬ 
nens 
Dentes 
Elicitur ex vino liquor quem Aquam vita , & 
aquam ardentem vulgo appellant , quod veluti 
ex herbis aut aliis ftiliaticij liquores, eodem ac 
fimili modo e gencrofo vino extrahatur, per or¬ 
gana videlicet ad hoc comparata,qui Alembica 
paffim appellitant. Effc autem eiufmodi liquor 
colore & confiftemia cum ex herbis diftillatis 
aquis, tum & fimplici puri aqui, colore fimilis, 
fed facultate longe diuerfus. Vita cognomen ac¬ 
cepit, quod ad hominis vitam & conferuandam 
& prorogandam faciat. Ardens vero dicitur,quia 
facile flammam concipit. Cum enim vix aliud 
fit,qu^m gcnerofiflimaac tenuiflima vini pars, 
cito admota ignis flamma accenditur ac ardet. 
Calidiffimus hic liquor eft, &fubtiliflimarum 
ac tenuiflimarum partium, tertio ordine calidus 
ac ficcus , & quidem intenfo , prifertim qui pu- 
rior,quo enim purior, hoc & calidior, ficcior,ac 
tenuiorum partium : puriorem efficiunt aliquo¬ 
ties repetiti per organum diflillationes. 
Prodeft verb hic ex vino ftillatitia aqua om- 
nibus vel per longiorem morbum , velperita- 
tem grauiorem refrigeratis , vti fenihus ac de¬ 
crepitis. Calorem naturalem & fouet&augec: 
vires tuetur, reparat ac intendit: vitam producit, 
fenfiis omnes vegetat, memoria no modo cofcr- 
uat-, verum & redintegrat: vilurn acuit: vtilis ca¬ 
ta lepticis ac caro,fi febris abfit, occupatis, aliif- 
que frigidis cerebri ac capitis malis laboranti- 
bus:facit ad cordis debilitatem,tremorem,ac pal¬ 
pitationem : ventriculum languidum excitat ac 
excalfacit: flatus tum in hoc ,tum in hypochon¬ 
driis , vel etiam in inteftinis hxrentes difeutit: 
cibiconcodionem promouet, frigidis venenis 
potenter refiftit. Tanta in corroborando corde, 
ac (enfuum organis excitandis huius vis ac po¬ 
tentia eft, vt non modo intro exigui cochlearis, 
vel etiam medii menfura fumpta, verum & foris 
admota efficax reperiatur; naribus videlicet ap¬ 
plicata, vel temporibus, brachiorum item carpis 
illita. Subinde hoc modo vfurpata etiam mori- 
entibus atque animam agentibus vitam ad ali- 
quothoras producit, vel etiam reftituitiqui pu- 
nfUmi ac exquifitiflima eft. Dentium dolores in 
orc detenta fopit: lenit & neruofarum partium 
cx fiigido comrados.illita.Sunt qui in quartanis 
ante acceflionem , prifertim poft morbi ftatum 
exhibere audeant. Exhibenda autem hic aqua 
PLANTARVM 
\ ex vino , cum magno in morbis eft indicio ac de- 
| ledu: cum enim impense calida fit, & partium 
j tenuiffimarum, ac nec aliud , quam /pineus ipfe 
| vini,ciciffime permeat,ac cerebrum facillime pe¬ 
tit ac ferit. Apoplexia idcirco occupatis, Comi¬ 
tiali morbo obnoxiis , Hemicrania , Cephalea, 
aut vertigine cx frigida licet caufii laborantibus, ■^orbicapi- 
non tamen tuto femper dari poteft : nifienim 
materia morbi effedrix omnino fit exigua : 8c 
temperamento ipfe igrotus,perqu£mfrigido,ci 
tra periculum exhiberi nequit : fufis fiquidem hu¬ 
moribus caput amplius impletur, & morbi vis 
intenditur. Quod fi vero & calidi adfint humo¬ 
res,veluti fanguis, inflammationes quoque non 
parum augentur. 
Nocet vero hecaqua omnibus natura ac tem 
peramento calidis, fumme biliofis. Iecur etiam No * £ - 
offendit: renibus quoque haud vtilis eft, fipifls 
autcopiofius fumpta 
Chimifti quidam vini fortiffimi non adulte¬ 
rati lib.xn. ampulliindunr, Sc per vas refrigera- ^^finendo 
torium, vulgari modo deftillant,vique dum vini „Zds. ° 
efficacia imminuatur:tunc amoto vafc quod ex¬ 
cipit vinum diftillacum vitro amplo recondunt 
diligennffime > ne quid expiret, & in aquam ca¬ 
lidam ponunc, finuntque ebullire per dies odo: 
pofteain vapore balnei fpiritum vini fubtiliffi- 
inum extillant. In hoc autem opere tria notari 
debentiprimo ne vasin quo vinum digeritur al¬ 
tius aqui calidi imponatur quam vinum appa¬ 
reat : fecundo , vt commifluri luto optime cir¬ 
cumlinantur : tertio vt fpiritus inter deftillan- 
dum rede feparentur a vino, calorequc mode¬ 
rato euocentur. 
Porrb fidem Vinum Alcalizatum , vtvocant, 
parant, dum aquofam materiam ex deftillatione 
vini relidam, exhalare finut ad fuccumficulen- 
tum vfque: hunedemde probe exiccant, conte- 
runtque, &: igne vehementi nvcalcem albam re- 
digut, quam fal vini appellant:Poftea fpiritus vi¬ 
ni vncias duas , falis eius iemunciam mifccnt,in- 
duntque ampulluhanc diligenter occlufam per 
dies 24.1 n cineribus finunc. Mox exiifdcm pri¬ 
mum lento,de:nde forti/limo igne educunt: po- 
fteafalem relidum iterilm exurunt ,conterunc- 
que, & fpiritu viniimbuut, digerunt, euocant- 
que ycprifts, atque hunc laborem toties reite- 
rant.donec fal per operculum cxtillarit:fic nobf- 
liffimftm vini fpiritum alcalizatum prouenire 
^rnnt, ad rerum eoiores extrahendos. 
Vel Vini rubri valentiffimi, vt Hifpanici, aut Vinum aU 
Alfatiu, aut alterius fimifrs, libri odo pellicano, ealtZjatune 
aut ampulli vitrei fatis ampli infunduntur, & 
vafe diligenter obturato , macerantur in fimo 
equino, vel aqua moderate calida diebus trigin¬ 
ta; tunc oleofus liquor phlegmati innatare vide- 
bitur:qui igne lento in ampulla frieidiufcule tan- S * 1 ■ 
diu feparatur, donec olcofum illua tenue vel fpi- 
ritusvini vegetabilis^fummitateoperculi ema¬ 
nare defient. Hicpoftearurfusin aqua calida 
digeritur per diesviginti quatuor.-atquefiec li¬ 
bra vini emergit effentii fcrupulus, verum ad vi¬ 
tam producendam prifidium.Ex hoc vini liquo¬ 
re fubtiliffimo eljentii fiue tindurij rerum,&>a- 
quiviti parantur, dum ftirpium planti&odo¬ 
ramenta , nec non metalla, aliaque terri follilia 
priparata in illo macerantur,liquantur, extra¬ 
huntur, deftillanturque. Experientia conftaro 
fcnbit Ringelberg.fi vino exufto Linum immer¬ 
gatur concipere quidem flammam poffie , fed 
non aduri. 
