LIBER XV- 
Fd* vini. 
i* artarum- 
; omina 
fiiguarum. 
Weledus. 
1 ires & 
rus 
ir Diofcori- 
wedetha 
f heumattf. 
: us.Pant 
l 'ires ex 
i E gtneta. 
lachexia. 
fydrops. 
'Argentum 
'Ac politur 
i ’anni tin¬ 
guntur. 
Y ritur h&e 
Vngues fca- 
brt. 
Deledus. 
Repofitto- 
Oleum t Ar¬ 
tari. 
Vires 
Ssjus. 
Qinit W- 
itum <&• fa- 
Vfu*. 
S Vpereft vtdeFxeeVinipauca dicamus. Hxc 
cruftx mftar concreta vaforum ac cadorum 
vinariorum lateribus adhxrefcens , adeb ficca & 
folida euadic,vt in puluerem atteri poflit. 
Hanc officinx Turturum appellant , Grxci 
■rtw trfJjA : Gcrm. fflcinficin. Belg. tvcinffein. 
Gall. Ia grottbe : It. Feccia , Hifp. r a fur a de Vino. 
Laudatur veroaDiofc.e vino veteri Italico : fin 
minus ab alio confimili. Noftra xtas eam com¬ 
mendat,qux e vino albo colligitur, & Tartarum 
vini albi nuncupat. 
Vius huius fecis admulta. Habet enim vim, 
iuxta Diolcoridem, fupra modum vrendi, deter¬ 
gendi, cicatricem inducendi,aftringendi,& vehe¬ 
menter exedendi, ficcandique. Et hinc oedema¬ 
ta per fe &cum Myrto cohibet : ventris ftoma- 
chique rhcumatifmos in cataplalmate adhibita 
liftit: muliebre profluuium abdomini & veren¬ 
dis impolita mitigat: panos nondum exulcera- 
tos,itemquc tubercula difcutit.Turgentes mam- 
masfuiquelatftis impatientes cum aceto perun- 
< 5 Iaextinguit. Abunde vt Aiginetaait,deficcat ac 
difcutit. Adftri&oria ei fubind$ facultas ex vini 
Ipecie,vnde colligitur, accedit. Facit adhumidas 
corporis affe6tiones,prodeft cachexix ac hydro- 
pifi, prxfertim Leucophlegmonialaborantibus. 
V tilis & Argentariis. Argentum enim hacpoltunt 
ac purificant.Scd & tindftores pannorum ad fuos 
eam conucrtunt vius. 
Vriturhxcfxx non raro, vt Alcyonium, ante 
diligenter exficcata.Sunt qui teftx noux inditam 
igni largo crement, vfquc dum tota inalbefcat,& 
linguam ta&u vrere videatur, quod fignum le¬ 
gitima ac perfetftx vftioniseft. Alii lgnitiscar- 
bonibus fxcis glebam obruunt, & fimiliter fa¬ 
ciunt. Sic vftam G.rxcis c^.v.kIjj appellari Aigine- 
taait: Officinis Tartarum vlhnn & calcinatum. 
Vehementer caufticam flue vrcntem,abftergen- 
tem,ad cicatricem perducentem,adftringentem, 
exedentem & valde reficcantem vim,Diofcoride 
autore, habet: vnguesfcabros cum relinaeiicit: 
medicamentis, qux adurunt,Pau!us ait,admifee- 
tur. Vtendumea, inquit Diofcorides , recenti 
quoniam celeritereuanelcic : vfta liquidem vini 
f<pc,cito humida fit,ac in liquorem reloluitur.ld- 
circo qui ea vti volet,vitreo aut vitreato vafe di¬ 
ligenter obftru&o, in calido ficcoque loco, re- 
politam habeat oportet. Colliquefcit verb hxc 
& in liquorem re!oluitur,fi facculo ex lino alicu¬ 
bi in cella lubterranea frigida fufpendatur. Le¬ 
pras, Icabies,impetigines,aliafque cutis & faciei 
foeditates citilllme tollit: addita xquali menfura 
exrofis ffillatitia aqua,& tanto quatoad linimen¬ 
ti confiftentiam fatis fit,quo vefperi affetfhe par¬ 
tes illinedx lunt. Fit & liquor tartari aliis modis. 
Cinere Vitium &fxcura vini, tefte Trago, e- 
xuftarum, quidam vi&urn fuum quseritant. Nam 
cum feces deftillarx fuerint, quod reliquum e(fc 
ficcatur, & poft in cinerem redigitur, quo ad co¬ 
lores, & ad laponem conficiendum vtuntur. 
Vterque cinis Chirurgicis quoque magno vfui 
elfe poteffiin fedis condylomatibus & thymis. 
Acetum. 
Ex liquoribus , quicunque potils vini vices 
exhibent, peni omnibus fit acetum, natura & 
<]ua. arte ; Natura, cum vinum aut cereuiiia in loco 
AcetumnA- nim,s calido detinentur,vel cum eade nimis diu 
turale referuantur. Arte, cum vinum aut ccrcuifia co- 
I quitur,refrigeratifque fermentum , aut panis ca- 
I lidus hordeaceus [quivmis omnium prxualet] 
aut pifa , aut hordeum toftum imponitur. Alii 
panem toftum in aceto aliquoties reiteratis vi¬ 
cibus macerant & ficcant, vinoque aut cereuifi^ 
imponunt. 
In tempore fic acetum parant aliqui. Sal, pi¬ 
per, fermentum, aut ( quod citifts & minori 
furnptu fit) lapides, lateres, aut chalybem can¬ 
dentem in vino extinguunt. Vide hac de re Co- 
lerum lib.z.fuse Oeconornix. Si vafa mellaria 
(uiKrnlfu, G.ihvocac)aut faui lauenturaqua,eaque 
decoquatur, fieri laluberrimum acetum, apud 
Plinium prxeipitur. Rondeletio probabile non 
videtur,acetum ex meile fieri,fed potilis ex pro¬ 
poli,qnx acidum oleat. Ali contra experientiam: 
j Fit liquidem ex meile co6to cum aqua. 
Acetum, quod fecum quilibet deportari va¬ 
leat, fic efficies. Accipe tartarum,maceranouem 
aut decem diebus in aceto forti, exficca in So¬ 
le, idque repete fecunda aut tertia vice, ad vfum. 
Si neceffitas adiit,puluerifa , in vitrum vini pa¬ 
rum impone de puluere, & habebis acetum. 
Dicitur il Grxcis afa , German. Belg. 
& IFccf: Gall. vinaigre : lui. Aceto .- 
Hifp.-yip^ra.Boh.iDcet. 
Cxteriim acetum, authore Dioftoride, refri¬ 
gerat & adftringit, ftomacho eft vtile , & appe¬ 
tentiam cibiexcitat: erumpentem vndecunque 
fanguinem potu infeffiive fiftit : prodeft alui 
fluxionibus, cum cibariis cottum, cruentis vul¬ 
neribus idoneum eft, ac inflammationesarcet, 
infuccidis lanis aut fpor.giis impofitum. Repri¬ 
mit & procidentiam fedis vuluxq;:kem gingmas 
abfcedetes & fanguinc manantes. EU etiam effi¬ 
cax ad nomas,eryfipel.*ta ,herpetas , lepras , li- 
chcnas & pterygia , fi cum aliquo conuenienti 
mifceatur: phagedxnas vlcerum,nomafque fotu 
continuo cohibet: podagricis calido fotu , cum 
fulphure auxiliatur : fugillata tollit , cum meile 
inundtum. Contra capitis ardores, cum rofaceo 
in fuccidis velleribus aut fpongia imponitur. Ad 
hydropem, auditum difficilem , auriumque Co¬ 
nicus ac fibilos, feruentis vApor proficit; carun- 
dem quoque vermes inftillatum necat. Fanos 
coercet tepidi fotus , aut fi imbuta eo fpongia 
admoneatur: 5 c pruritus permulcet. Contra ve¬ 
nenatorum morfiis , qux refrigerando nocent, 
calidi focus prodeft: vti frigidi, contra eorum L 
6tus qux exurens vuus ciaculantur: Calidum 
potum atque vomitionibus redditum, aduerfusi 
omnia venena efficax eft , ac prxfertim contra 
hauftqm meconium cicutamve , fanguinem in 
ventriculo conglobatum , lac ibidem coagula, 
tum,fungos,ixiam, taxumque, cum fale. Hauftu 
voratas hirudines , fi forbeatur, eiicit : tuffim 
veterem mitigat, 8 c recentem lacc/Iic.In Ortho- 
pnqsa, calidum commode forbetur. Sed & gwt- 
turis fluxiones gargarizatum inhibet: anginis Sc 
laxatx columellx conuenit: nec non & calidum 
contradentium dolorem colluitur. Aceti nequi- 
tixineft virtus magnos ad vfus, inquit Plinjus, 
fine quibus vita mitior degi non poflit. Summa 
ci vis in refrigerando . non tamen minor in dif. 
cutiendo : ita fit vtinfufum terrx fpumet. Di- 
<ftum cft fxpius , diceturque quoties cum alii$ 
profit.Per fe hauftumfaftidia difeutic, fingultus 
cohibet, fternutamenta oIfa<ftu,&c. Idem alibi 
aceto facile gummi elui, margaritas refolui, mu- 
, rxnafqueguftucius in rabiem agi fcripfit. Me¬ 
tallis viridem colorem induci, fi hume&entur a- 
i ceto falfo,ann»tatRingelbergius. 
Aceturft 
ArttfctuU 
Rondelctius 
r.ot. 
Nomina 
lingilarurri 
Aceti $ire s 
& %/us 
Diojc. 
Stomachus. 
Sanguinis 
fluxui 
Inflamma¬ 
tiones 
Podagra 
“Sugillat A 
Hydrops 
Venena 
Hirudines 
QrthopncrA 
Dentes ] 
Acctt 'virlJ 
Plinio 
Fajlidia 
Margari¬ 
tas refoluif 
