9 « 
HISTORIA 
T "" f ' r ' Sunt referendi nobis hoc loco , ficuti etiam in 
alus fecimus , quicunque ttaftationem hanc in- 
grediuntar,prxcipui Aceti in Medicina & culina 
vius. Frigidum igitur natura omnium iudicio 
Acetum ftatuitur , longe autem magisficcans: 
ptn*tr*t. Reuera namque exiccantiffimum. Cxterumin 
Aceto penetrandi, atque ad profundum fe per 
omnia indendi vis, ambashafce efficaces magis 
adiicit, vt his particula? omnes imbutx nihil pu- 
trefadionis caufis obnoxium expofitumve re¬ 
linquant, ipfx primb ficeiores fadx, ne peregri¬ 
num humorem facile excipiant , frigiditate au¬ 
tem cdm externum calorem arceant, tum inter¬ 
num inuentum prius inelufumque coerceant. 
Iam ex calidis Aceti particulis , quamuis non 
multis, acrimonia fxpe tamen multa , quod a- 
cria omnia faciunt, ipfv quoque partem luam 
excludendis putrefadionis caufis conferet, atq; 
hac conditura res no minus qu&m ex falecufto- 
diuntur. Condiendi cibaria , di opfonii prxpa- 
randi ratio,ab incidendi dififecandique facultate, 
poti (fimum illi , qua. rerum conftitutionis ple¬ 
ni nque durities, & humorum craffitics tollitur, 
attcnuaiurque glucinofitas, acrimonia abftergi- 
tur , calidx paulo magis partes frigiditatis po¬ 
tentia ad temperamentum deducuntur , ac fi 
Kdcultattt c l u ? frigidas infunt, calorificam ex quoque vim 
^, # /entient temperatiores fadx. Quapropter, qua: 
multa condire alia non poterunt: Acetum con¬ 
dierit, diuerfarum atque etiam contrariarum fa- 
Jn condi - cu l tatum viribus pollens. Quibus nominibus 
menta condimenta opfoniorum pene omnia iure 
objoniarum meritoque venire poteffi Intindus aurem pa¬ 
rantur ex eo cuiulcunque generis, modo finapi, 
modo oleo, modb faccharo additis , modo odo- 
rantnr ratarum herbarum feminibus, & aut aromate a- 
liquo gratiam intindibus addente, aut rofarum 
odoreconciliato,rnaceratione earum. Sxpiiisi- 
*i»k*"m* pfummet appofitum per (e dapibus multis Em¬ 
bamma fecit , quarum prxfertim glutinofior 
craffiorque fubftantia, humorque extenuari po- 
ftulent , tam cx quibus timetur bilis, cuius hu¬ 
moris vim reprimere Acetu aptiffimu iudicatur. 
At idem in temperamento melancholico , af- 
fe6tibufque,peculiariter damnatum, neruis ner- 
uofifquc partibus inimicum : vtcro, inteftinis, 
ventriculo, nifi biliofo ,aduerfum, mulieribus 
infuper noxium, Sc locinoris virtutes debilitare 
exiftimatum : nempe nimio fxpe vfu, «Scintem- 
peftiuo , refrigerato vifecre , quemadmodum 
neruofis quoque partibus qualitatis eiuf- 
dem efficacia , fed & penetrabilitate office¬ 
re maximi poteft, acrimonix non miniis fx¬ 
pe violentia lxfis. Ventriculum quidem,ciuf- 
que prxfertim os, qub maior in hoc fenfus , ita 
quandoque vehcmenteringrucns,afficit,vt ma- 
nifeftb vcluti pcrcuffioms eiufdem Ixfionem 
lentiat: os quidem nonnunquam ipfum , lin¬ 
guaque, ac palatum, non fatis acrimoniam fe¬ 
runt: fx pe etiam antequam admoucatur ori,per- 
r . horrefeunt. Hoc quidem acerrimum facit,quod 
^VXTre- ^ aC '^ a< l u * retun di j aut vino, aut mitioris altc- 
'wdrtur tenus alicuius fucet additione,poterit. Saccharo 
alii, alii pallulis,mitigant :ficuti e diuerfo,paul6 
magis fatuo ex aromate acrimoniam,pipere pr$- 
cipue,& gingiberc quxrunt. 
Acetum porro mulfum.quod Oxyrrel vocant 
hoc modo £ Diofconde temperatur. Aceti he¬ 
minas quinque,falis mariniminam vnam,mcllis 
minas decem,& aqux fextarios quinque,pariter 
coquit, dum decies efferbuerint: mox vbi refri- 
xennt,diffundit. Confiat porro fumptum cralfos 
PLANTARVM 
Sente. 
Inrtnftus 
* copa- 
humores extrahere, atque ifcbiadicis, arthriticis 
& comitialibus opitulari. Eli & auxilio contra Vires& v 
fus 
morfum viperx & lacertxquam Sepa vocant 
itemque contra hauftum meconium' ixiamue, "" 27 “ 
anginis denique vtiliter gargarizatur. De aceti 
natura §f vribus,plura trad. part. quem de vite 
eiufque prxeipuo frudu breui publici iuris fa- ein^ma. 
duri fumus. 
Vitis vinifera filv. fiue 
Labrufca. 
Cultiuam hxc refert caudicibus, ramis,articu- Defcripti©. 
latis farmentis,foliis,clauiculis,flofculis& frudu, 
quem tamen non perficit, fed immaturum, du- 
rum, ac aufterum relinquit. 
In farmentofam, ait Lobelius, arboreamque 
penefobolem luxuriat, prolixitate anfraduum, 
vnde fterilefeit, aut minores, minufquc lapidas 
& maturas vuas fert, cafque raras & perpaucas. 
Virg.in Bucol. 
- afpicevt antrum 
Syluejlris raris fparfit Labrufca racemis. 
Oenanthen a Labrufca feparatDiofcorides, La- Diofc.not: 
brufeam duum ftatuens generum. Nos autem 
Oenanthen non vniusLa&rufcq modo flore ellc, 
fedvtriufque allerere non dubitamus cum Mat- 
thiolo : cilm non aliud Veteribus fignificct ^nplcx. ‘ 
Oenanthe, qu^m Vitis flore, id quod ipfe Diofc. 
in proprio capite manifefte declarat: quippe qui 
tradat Oenanthen vocari Vitis filu.frudum,cum 
floret, nullius fada generis difiindionc. Quin 
& idem alibi confirmat , vbi vini Oenanthini 
meminit, e feracis fylu. Vitis floribus fieri feri- 
bens. Ex his itaque abunde confiat, non tantum 
infrudiferx, fed etiam frudiferx Labrufcx flo¬ 
rem Oenanthen vocari. His adde autoritatem 
Galeni qui lib-8.de comp.med.cap.i. Oenanthen 
appellat Vitium filu. germen vr.a cum floribus, 
ex quo fuccedencibus diebus Vuafiat. 
Plinius lib. 12 cap. 28. Oenanthen vuam,non 
florem elfe cenfet. Eodem, inquit, & Oenanthe . 
pertinet, Vit.s Labrufx vna : colligitur cum flo- 
re cflm optime olet. Sed in his Plinii verbis rede 
fufpicaturMatth.mendu fubefle,rediufq; legen¬ 
dum ellc cum Diofcoride cum floret, non cum 
flore. Qijomodo enim quis vnquam vuam cum 
flore collegit ? Cxterumad Vitis filueftrisgcmis 
pertinere feribit Dodon. quas Plinius Triferas 
& infanas vocari refert lib.1ff.cap.z7. 
Ab.hac Vitefilueftri ea eft diuerfa,quam Gly- >EquiBocs: 
cypicron , feu Amaram dulcem, pofic a vocabi- Glycypicros. 
mus. Differt & ab illa Vice filu. Dalechampii, cl ‘ m ^‘ s . 
quamCIematin alteram latifoliam hocloco in- 
feribimus. Nec eft Bryonia, qux eandem appcl-i/*. 7 
lationem apud nonnullos cum Oenanthe forti- 
ta eft. 
Noftri, quam hic tradimus, filu. Vitis Grxcis J^ om,na 
itu7nh<& Ayes ®*»Latinis Vitis fpontanea,Oenan- in S uaruni 
the,& Labrufcadicicur.GcrmtXMb raben:BeIg. 
tPilhc tPcinf?ocf:Gall.i/i^»f fauuage. Angi. tViU 
be mine. Frudus eius Grxce Hebr.Ro/ir 
& Reufcbim, Germ. 4 ^ertlm 0 trauben dicitur. Il¬ 
lud filentio haud diffimulandum eft quod etiam 
domeftiex vitis flos Oenanthe dicitur. Vcrtln» 
quia filueftrls Vitis vi multo magis adftridoria 
pollet,is per excellentiam Oenanthe appellatur. 
In fqualidis agrorum marginibus variis in lo- Locu»; 
cis occurrit ac Prouincix & Narbonx mariti¬ 
mis, altas plxrumque fcandcns arbores. Non- Tcot P U 8 * 
nullx cxhocgcnerelunio mcnfe,vtfatiua Vitis, 
florem oftendunt. 
Labrufcx folia,caules,& clauiculx,quibus re¬ 
punt , vim habent cultius viti fimilera. 
Ribc, 
