HISTORIAE 
c ■v.iVT 1 uncias duas aut eo amplius , etiam fi 
c q io i Liperfuitdecofto quantitas augeri de¬ 
be u. Lento igni imponitur: ubi fervere cceperit, 
pulveris aloes optimx q.ij. myrrhx fele Tx, Nucis 
, p 5 dcz magnitudine; Croci momentu (luntqui Li¬ 
gni aloes pufillum addant capitis roborandi caufa) 
i njiriuntur & continue agitantur,do nec a nyli cral- 
iiciem contrahant: ex ea malla catapotia formantur. 
Exhibt/idi Ex his duo lingulis decem prioribus diebus devo¬ 
ra"*- randa dantur, & lingula reliquis viginci,(ub horam 
undecimam noiftu. Si verb in veteratus iit morbus, 
& xger validus , triafingulisdcccmprioribusdie¬ 
bus,bina fublequentibus deccm,lingulareliquis fu¬ 
mi poterunt. Dimidia gallina elixain aqua (cui falis 
& croci momentum, 5 c aliquot ciceris grana injecta 
lint) meridie datur edenda, reliqua pars in ccrna. 
Potus erit aqua carex limplcxifurgant hora decima, 
cubitum eant ante tolis occafum.Iftis catapotiisgra- 
viffimosdolores,& brachiorum crurumquc paraly- 
fes curari experientiafe confecutum feribit. Zarza 
s^r/dfuc. parilia (attcftantc Benz) Venerea:contagioni &a- 
cm, liis morbis medetur. Ea nempe duabus filicibus tri- 
ta exprelfus & percolatus fficcus admilto aqux cali- 
dx modico egrotis bibendus porrigitur.Ii mox hau- 
fta cjuspotionis,quantum natura patitur,menfura, 
loco calido compofiti, quoad tollcrare poftunt cx- 
fiidant. Eo medicamento tres aut quatuor dies, ut 
vilum e It, utuntur: bisco&o tantd n interea pane & 
Herbtrx- pulli gallinacei alii paululo vcfcertes. Alij ejus 
m*jchlr. herbxramulculos duntaxat aqua incoquentes ,jus 
eliciunt quod in terdiu bibunt: & eo forbicionisge- 
nere nonnulli duos trefve continuos mentesutun- 
tur.Radicumdccocftum cxficcat,fi Lobelio creden¬ 
dum : ludores & urinas cir: cutem evacuat, & qux 
SubfiuHta cutem fubierunti educit. Pro Salia pari^lia ut & Li¬ 
gno fandto te feliciter ufum elfc jRofmarino , Sabi¬ 
na, Smilace /pinosa,Iunipcro & limilibus ,autoreft 
Bovius. 
i 
CHIN^ RADIX. Cap. XII. 
r Agnxcrafl^qi 
\ furt radices, 
apophyi;bus tubc- 
rotisin^quales len¬ 
tis fibrarufragmen- 
tis hinc inde appa¬ 
rentibus, latis pon¬ 
derose , modo effe- 
tx ror fintjcolore 
foris exfufco rube¬ 
te , intus ex modica 
rubedine albelcen- 
te , Habitantia me¬ 
diocri ter compatfa, 
nullis fibrarum pc- 
ctinumve vel velli- 
giis apparertibus, 
quo modo fere vi 
demus Ipglardium 
fungos compario¬ 
res , tapore rullo 
maniiefto , urde 
curr.U nomen apud nuperos meruit. 
Figura noftr.i eft ex ipfa radice , cui etiam partem 
addidimus ex Lobelio,ut & folium tpinoto pedicu¬ 
lo ex append.Lugd.cujus hgura ; ut ait,ex reccr t.ffi- 
ma China exprcfta etLque demonftr.it eam fub ter¬ 
ra ferpe re , ac variis cx locis teretesaclignofos pro- 
ccifiisemittere, quibus novaradicum aliarum fo- 
boles adnafetur & incrementum cape/Iit,mulcis & 
tenuibusalicqui fibris capillata, quibus nutrimen^ 
aum attrahit. 
P L A N T A R V M 
Eit autem duplex China ab autoribus deferipta*, 
alia ex India occidentali ,HiGania nimirum nova 
& Peru, qux colore intus magisruffo eft; alia ex lo¬ 
dix orientalis regione Sinaru n allata. Orientale m 
fic deferibit Garcias : Trium aut quatuor p ai noru m 
altituclineaifurgit cauliculis tenuibus,quos rara fo-ot Jan. 
lia cingunt,Mali Allyrij junioris fimil tudine: radix 
palmilongitudine ,interdii ncraiPl, nonnunquam 
tenuis , qux recens eruta ad nodu n tenella eft, 8 c 
cruda aut elixa mandi potefl : arbores Hedcrx mo¬ 
do fcandit. Lintchot.Ind.or.par. 4 .c.;- 7 . Chirx radix 
fruticismorecxcrefcit, foliis paucis, Aurantiorum 
forma. Acoftx Orientalis China planta eft multis D-Tr A,q^ 
tenuibus tpinotisque Carraentis prxdita, Smilaci a-/'*- 
fperx non abfimilibus, quorum maxima minimum 
manus digitumeraffitie non fuperant/oliisPlanta- 
ginislarifolix magnitudine : radices pugnum non- 
nunquam xquant,interdum minores funt,'folidx, 
graves, candidx, interdum etiamrubefeentes, ik 
mulrx fxpenumero fimulcohxrcntcs. Eft octidcn-Occident*: 
talis China Monardi Arundinis majoris radici fimi-^- 
lU,nodofa,intus alba,interdum rubeteens,foris ru- 
bra. Saxonix radix eft Arundinis latifolix,quam vi¬ 
rentem fe vidi ire refert Venetiis in horto Petri Bo- 
felli, ideoque deceptum ait Acoftam,u t qui arbitra¬ 
tus fit plantam ede arboribus adhxrentem, ut He¬ 
deram. Amatus quoque inter Arundines recen- 
fuit: at Cxfalpino,China orientalis potius ex gene¬ 
re Iridis , qu&m Calami videtur. Caeterumctlm 
Chinafuis farmentis Smilaci afperx abfimilisnon 
fic & fuis cauliculis Hedcrx modo arbores fcandat, 
merito in fcandcntium claflem refertur. 
Confidcrandum quinam lint ij apud Auger.Ferr.^"''’” Kon 
qui Chinam& Apion ,res&delineatione & facul-° * 
tatibus aperti diverfas confuderint. Miror, inquit 
prxdictusaucor, dodtos alfquot viros ex folaChi- 
nx figura turbinata Apion judicafte, quafi mhil fit, 
quod Pyrumreferat prxter Apion. Ego hacin par-^,,,, re . 
te Augerio non fubfcripfenm : meo"enim judicio furatur. 
non propter formam aut qubd Veterum apion c- 
xiftimarinr, Apion vocarunt; fed ex eo qubd China 
inllpida fit. 
Lob.Adv.fubAcoroaquatico,Schinx (itaenim^"'*- 
vocat) obiter meminit ,appellacque Schinam Ame¬ 
ria’ orbis. Titulo autem de Apio vera Chi nara fi ve 
officinarum Apium & <Lr-;/'o/(propter nullam ferme Apium offi* 
guftus perceptibilem qualitatem , fic enim fonat c,njtr - 
aml',: Grxcis) & non aTrwcognominat, & Occidux 
Floridx Pyriformam. Eid.hift.belg.videtur ffiecies Aciru *- 
Acori,Arundinis autCyperi. 
Monardi, Ioub. Lac.Lob.ic. Caft. Matth. (huic & 
Cina) & Tab. China , cui & Schina ,Bocfemvuri3. 
j Chinna fi ve Cinna, CxC Chinaradix,Frag.Garc. 
Acoft. & Lugd.qui in app.alteram figuram dat fub 
titulo,Radicis Chinx Acoftx. Chinea radix,Cord. 
hift. China i.C.B. Dicitur China &Chinxa radix,i 
China lndix regione, in qua copiose nafeitur: Vo¬ 
catur hocexcellens medicamentum apud Acoftnm 
in Chi narum regione Latnpat «m , vel 
Lsmpitton , in Decar Latnpaos , in Canarin Bontt, ab 
Arabibus, Perfis& Tureis Chsphchiru. 
Radix Chira primb innotefccrecofpitpoft an-^ 0f?/ f 
num 1^«?. adferentibus Chineniibus,quifunt Afi.i- 
rici Scithx, Goam lndix ubi unicam duntaxat plan¬ 
tam perpufiilam vidit Garcias. luna arbores feren¬ 
dam cflc perhibent , quoniam Hedcrx modo eas 
fcandat &: .implecftatur: nafeitur in Cninarum re¬ 
gione vaft.flirna, qux Mofcoviam ufquc extendi 
creditur: inveniturtamen etiam in Malabar , Co- 
chir,Crangr.r.or,Tanor & aliis locis. Monardcs au- 
toreft etiam ex Occidantali India Chi nam deferri, 
vulgo autem in Sina Orientalis lndix provincia, 
Scy thix atque Sericamx hsirima , maritimislocis 
nafei. 
