\U&tu. 
istlte- 
m. 
r es. 
es %cne. 
rpera- 
t/smo- 
fi/pid/o- 
«» r <£‘°- 
U4 rndt- 
qu.tnn- 
augen- 
■rtgetia 
murbi 
tura. 
LIBER 
fiafd,Amndiftis,autVlvxfnodo. Optimamcilere- 
cc n t e m, (ap o r e i n (i p id ,xm, p i ngu e m, p o n d ero fam, 
folidam, qux neqtte teredinem , neque cariem fen-, 
ierit. Mercatores autem foramina a teredinum ero- 
fione, aut carie fada obturant bolo Armenia aqua 
diluta, vclut ccemento quodam,obducuntque ex- 
trinfccus pari fraude totam radicis molem,quefraus 
& nativum illius colorem ementitur & ei pondus 
addit. Melior candida quim rubcfcens,Garcix.Lin- 
icotano tamen quo nigrior radix,et) melior. 
Lobet.quoniam omnis faporis expers eft China, 
gratiftima eft faciendo cotra luem vencream deco¬ 
do^ Ri.rad.Chin^in orbiculos concife z.ij.aq.fon- 
tanx fex aut feptem libras, macerentur limul diem 
&nodem in fictili novo',poftealento igne coquan¬ 
tur, fidili ben£ operculato , aut in balneo marix. ut 
fit decoctum Sal(x,aut Guayaci, quoad fatis videbi¬ 
tur. Hujus decodi bibat quotidie bis, quantum x- 
groto & Medico fitiselfc videbitur.Piodefthocde- 
coftum non tantum in lue venerea,verum etiam o- 
mnibusmorbis (udores poftulatibus. Tamctfipor¬ 
ro non defintex receptioribus,qui Cbinx radicem 
acriter,fedimmerito damnent,tamen non finecau- 
fa magnis effertur a Garcia laudibus , quoniam vel 
lue venerea infecti utcutemur, extrema illa vidus 
ratione non egeant, qualis non citra moleftiam in 
Guajaci ufu obfervanda , fcd tantum abftinendum 
illis fit i bubulis & fiiiliis carnibus ,pifce & crudis 
hudibus. In magnis autem doloribus & in vetera¬ 
tis hujus radicis unciainfeptemaquxfextariisco- 
quitur ,ad dimidi j ufque humorisconfumptionem. 
Servatur id decodum ufui,vafe aliquo vitreo,autfi- 
gulino vitrato. Spuma vero interbulliendumcolli- 
gitur, <$: utiliter idccribus tumoribufq*,imponitur. 
Salutaris eft etiam aenfiis ille vapor inter coquen¬ 
dum exhalans ipfis doloribus. Interdum calido de- 
codo tumores fovemus: nonnunquam lineos pan¬ 
nos decodo madidos ulceribus imponimus, eaque 
mundamus.SolentSincnfes majori quatitatein fua 
regione allumcre,quod frigida admodum fit. Quos 
cum fciatica laboras imitari velle,ait Garcias,radicis 
duas uncias, addita interdum femiflein prxcedenti 
aqux quantitate decoquens , & calide hauriens, 
provocandi (udoriscaufa ,ob nimium medicamen¬ 
ti calorem ,in tantos hepatis ardores incidi, ut uni- 
verfum corpus eryfipelate &phlegmone laborare 
coeperit. Itaque meo periculo fadi fapientiores re¬ 
liqui , calido decodi potu , & tanta radicis copia in 
pofterumuti deflerunt. Quare hujus unciam in fe- 
prem aqufcfcxtlrm decoquimus ad medias, aut ad 
tertiam partem , p;o morbi Sc xgri natura, fiibir.de 
ea medicamenta injicientes,quc hujus radicis facul¬ 
tates corrigant. E.g. Si dolor capitis, aut nervorum 
adiit,rore marinun,autrofasinjicio :fi obftrudio- 
nibus hepar laborer,apiurmfi ardoradfit cu obftru- 
dione, intubum:£ ulcus veficx aut renum infeftet, 
addo glycyrrhizx fuccum -.interdum radici admifeeo 
x quale pondus hordei. Soleo autem hujus radicis 
decodum fumpiuros , prius fyrupis convenienti¬ 
bus purgare,& nonnunquam fyrupos Chir xdeco¬ 
do diluere. Bene autem pCirgaro corpore , radicis 
decodum propilare incipio', poft i5.diem,minora- 
tivo,fi opus fit^xhibitoritem alio interdum poft 30. 
diem. Toto ho: tepore, natura, vel arte alvus libera 
iit. Quod fi niviiui-nincalefcatxger,radiccm minus 
decoquo, aut tecodo aquam intybi, vel fumiterrx, 
aut bugloiTi injicio. Quod fi nec hoc fufticit, deco¬ 
dum fubtraha,curationemque in aliud tempus ma- 
gis opportunim differo. In fingulas verb curas, ra¬ 
dicis uiiis eifefolet ad ~xxx. unciis totidem dierum 
numero, quilus cura perficitur ,'refpondentibus. 
R.aro calidum decodum exhibeo, nifi in vehemen¬ 
tibus tSc inveteratis doloribus , quando fuderibus 
Tom.H, 
X V* m 
materiam evacuari oportet,bisin dieman<* fc.& ve- 
iperi. Efticacior eft hxc radix in inveteratis, ubi vi¬ 
delicet magni tumores, & ulcera maligna adfunt, q 
in recetibus morbis. Quidam in Balagate calido ra- 
dicis decodo , cjufHemradicis tritxg.j. fi. injiciunt, tcni i, 
quotiefeunque mane &z vcfperifumunt. Suntquiw^. 
mane laminam confervx ex hujus radicis pulvere &c Co *ferta. 
mellcffive faccharo„fi magnus adfit calor) paratx e- 
dant,deinde radicis decodum bibant. Augetur au- 
tcm,aut minuitur pulveris quantitas in hac coferva, R/U ^ x - n 
& quandoque corrigitur,pro Medici arbitrio. Radi- cl ± H 
ce adhuc tenera Sinenfes cum carne elixa vefcutur. 
Vtile demum etiam eft hujus radicis decodu preter 
eos morbos, qui cu contagio luis venerex comma¬ 
ne quid habent,ad paralyfes,tremores,articulorurn 
dolores,fciaticam,podagL-am,tumores fchirrodcs & 
aidematodes',tuin etiam ftrumas extirpat. Succurrit 
vctriculi imbecillitati, inveterato capitis dolori, cal¬ 
culo & vefiec ulceribus.Intelligo illos qui hoc deco¬ 
do utuntur, mulicru confpedu vehemeter ad libi¬ 
dine accendi.Quare confultum videtur,ut per curat 
tempus nullx ad xgros mulieres admittatur. Et hxc 
Garrias.Hec radix adeo innoxia apud Acoftamcen. 
feturutea fumcntibus,tametfi nullam vidds ratio¬ 
ne obfervet, fcd libere carnibus & pifeibus vcfcan- 
tur, nihil i neo modi adferre credatur. Vulgaris in S\- In /ne *iis 
nan> A: tndix provinciis fumedi hujus decodi 
lucrudo eft,ut radicis 3^. j.additis radicu api j g.ij. de-,^_ 
coquatur lento igne , fine fumo, in aqux ffe.xvj. ad 
Ib.vj confumptionc reliquas x.in fidili vitreato ad- 
ferva.t,fumuntq', xgri lingulis diebus recentis deco¬ 
di (na facile corrupitur, nec ultra die adfervatur)te¬ 
pidi mane plenum hauftu,diiabusque horis in ledo 
remanent,poftea furgunt',duabus autem horis ante 
ccenam totide hauriunt,interdiu de eode frigido bi¬ 
bentes. Plerique came etiam dum fua negotia exer- Raduie 
cent & navigant, lingulis diebus mane & vcfperi 
duas ejus radicis in ptilvere redadx drachmas ex vi¬ 
no,aut ipfius radicis decodo felici fiiccellu bibere 
folcnt.Ab iis magna quantitas radicis abfumitur,qtai 
Garcix plurimu fidunt, non modo in curandis mor¬ 
bis ab eo enumeratis,fedetiaip hemicrania, in her¬ 
niis humoralibus & vcntofis,in colli veficx i?<r penis 
callis,corumqj ulceribus: venere etiam admodu ex¬ 
citare creditur.Ex hac etiam radice recenti aqua ftil- JltUaji- 
latitia elicitur, delicatioribus admodu familiaris:de- ria. 
codu ipsa aqua prxftnntius eft. Optime cfifervatur 
radix, fi pipereconfrado involvatur. Hadenus A- 
cofta. Solius radicis eft ufus apud Indos,inquit Mo- 
nardes: 'propinatur ejus aqua in diuturnis & acutis 
morbis/ebribus prxfertim •, etenim fudores provo- 
cat,cujus rei gratia multi Canatur. Lufitani eam prx- 
dica n t ad ver fu s o m n i s generi s mo rbo s,fed maxi m ^ 
iuem veneream. Ejus autemparandx hxc eft ratio. 
Radicis Chinxniinutim concifx uncia fidili novo ‘rano.'”* 
imponitur, huic adfundu.nturaqux fex fextarij, ma¬ 
ceratur quatuor & viginti horarumfpatio:fidiliob¬ 
turato , coquitur lento igne ex prunis incenfis ad 
dimidias, quodc.i ratione deprehendetur quam in 
Guayaco edocui', frige Icit, colatur, atquein fidi¬ 
li novo affcrvaturloco aprico, aut juxta ignem, ut 
diutius maneatincorrupta. Purgato,utdecet,cor -^ 
pore , collocatus xgerloco aiflico & conveniente j um ,n- 
jejunus didx aqux calidx decem uncias hauriet*, d* rattt. 
duas horas aut paulb diutius fudabit: fudorede- 
inde abfterfo, indufium & linteamina mundis & 
calefadis mutabit; deinde in ledulo duas aut tres 
horas perdurabit *, poftea veftitus , calide fe ira 
cubiculofcontinebit , qub nequeaer , neque fri¬ 
gus permeabit , genio indulgens , & lepidis col¬ 
loquiis fe obledans. Circiter undecimam ht> 
ram dimidium pullum codum , aut gallinx quar¬ 
tam partem cum pautjg fale edet , initio prandif 
