LIBER XV- 
Iucilndii\s hoc idem praiftat nigra Vitis: quoniam 
tina, alba pruritum affert. Eft ergo 8 c nigra, quampro- 
°nia. prie Bryoniam vocant, alij Chironiam, ali j Cyne- 
canthcn,aut Aproniam,fimilem priori,or^terquam 
colore. Hujus enim nigrum efTe diximus. Afpara- 
gos ejus Diocles praetulit veris afparagis in cibo uv 
■/, rinarciendar, lienique minuendo. In frutectis &ha- 
rundinetis maxime nafcitur. Radix foris nigra, in¬ 
tus buxeo colore olfa infra&a vel efficacius extra¬ 
hit,quam fuprk ditfta. Cseterum eidem peculiare eft, 
quod jumentorum cervicibus unice medetur. Aiunt 
fi quis villam ea cinxerit,fugere accipitres, tutafquc 
fieri villaticas alites.Eadem in jumento homineque 
phlegma, aut (anguinem, qui fe ad talos dejeeerit, 
circumligata (anat. 
onttt Vitis nigra, quam Bryoniam proprie vocari fc ri- 
■rte Ga. bit Galenus , fupra didce ad omnia fimilis eft , nifi 
quod imbecillior.Quodautem non aufimus aflere- 
rehanc Cordi Bryoniam nigram \<r^.7nKovui\cuyew, 
quam in Diofc. in quibufdam fimilem ftatuitcum 
Vite alba] eandem elfc cum Vite nigra Diofc. Plinii 
& Galeni, facit potiflimiimDiofcoridesfua diversa 
defcriptione informa foliorum ab alba. 
Bryonia Bryoniam nigram inventu rariorem tradit Mar- 
/-^/rf/--cellus,ideoque cognitu difficiliorem - inventam ta- 
101 ■ men totam veterum (criptorum hiftoriam confir¬ 
mare. Suntilli, inquit, pcrintervalla cum foliis di- 
(pofiti racemi: & qua non ultra oifto decemvc aci- 
nos oftendunt: multo minore quAm in puniris ma¬ 
gnitudine, & colore ante & poft maturitatem, quo 
ab hoedeferibuntur. Quos tamen Diofc. hic caules 
vocat: nos potius viticulas dixerimus : earum enim 
rnfns. {pedem magis, qu^m caulium habent. Maturefcunt 
acini ejus extrema arftatd: & ubi minus calet : um- 
cus. brofisque locis Autumno. Nafcitur & ha:c,utin al¬ 
ba diximus, infepibus& inter fruteta propinquas 
ftirpes afccndens & alligans. Minor harcquAm alba 
eftmec tam latt! ut illa viticulas fuas fpargit. Pares u- 
triufque vires antiqui omnes elle tradiderunt:ideo- 
que fine difcriminc uti ceu alterutra jullerunt. Li- 
fgincta cetqueid in Paulo jEginetacognofcerc, qui contra 
Brjonta n jg ras cicatrices utriufque ope his verbis utitur,Ni- 
rtt ' gras cicatrices delet Bryonia; radicisalba & nigra in 
oleodecoda &c. Dcejus appellationibus non eft 
nroma quod dicamus pr^ter quam Chironiam vitem voca- 
'*”■ ri potuiifc • aut quod Chiron Medicina: & herba¬ 
rum in Thelfalia peritiffimus ulceribus jumento¬ 
rum & hominum ex ea primus remedium invene¬ 
rit : aut quod Chironiis ulceribus ea veteres mede¬ 
rentur. Quod autem in Diofcoridelegitur Vvam 
taminiam dici & Romanis,falfiimeft. Aliaenima 
Bryonia taminiaVvaeft : quemadmodum Latini 
a n t i q u i o r c s o m n e s d o c u e r u n t. 
mpelos Ampelon mehenam, aliquos Aproniam vocare 
•eUna. autor eft Hermolaus.Hanc etiam Tannum five Ta- 
annMt ‘ mum q UO fHam putare,&vulgo Tamarum. E (Te qui 
amnus. 1 1 - ° ^ 
1 amnuin quoquelcnbant, non ramum,aut la- 
uell.not. num. Ruellius Vitem nigram vocat, recitans con¬ 
fuse Diofcoridis,Plini j & Hermolai verba, quem 
,non nominat. Cxterum credidit Fuchfius eam ftir- 
pemefle legitimam Vitem nigram, qua: Hetrurien- 
'lematit fibus vulgo Vi talha dicitur, ac a nobis Clematis la- 
‘ufhr* v/ n ^°^ ia inftribitur. Verum hxc ejus opinio nobis 
io rrpro- cum Matthiolc, pace fu A,plane reprobada videtur. 
ara. Siquidem noftra Vitalba non habet radicem foris 
nigram , intus buxeo colore: non fert folia Hedera: 
majora,fed potius minora, & per ambitum lacinia- 
tajnec femen cditin racemi modum,fed fimulcom- 
paclum, nulla cum Vvis fimilitudinc. Adde,quod 
eadem fua facultate exulcerat.Vitis verb nigra exul- 
Hxara. ceratis boum cervicibus medetur , & luxatis ob ad- 
ftringentem vim,quam habet, utiliflime imponitur. 
Vitem nigr.imDiofcoridis,tcmere nimis Matth.hcr- 
Tom. II. 
Si viUntr, S - 
»47 
bariorum <Sc officinam Sigillum B.Maria: nuncupat. 
An Corn.in DiofcBryonia nigra, herbariis nota, 
fructus & radicis colore ab alba tantum differens? 
Matth.in Diofc.cum mag. fig. Bryonia fructu nigro, 
quem ait Diolcoridem non vidifte. Is autem Vitem 
nigram legitimam non exhibet, ut fequenti hiftoria 
dicemus. Fallop. Bryoniam nigram ait Pfilothron rflothron* 
vocatam a Gixecis, eo quod uflis ipfius attenuet pi¬ 
los. Cam.h. & Hort. Lufit. Bryonia baccis nigris. 
Lugd. Vitis nigra quoad defcriptionem , non verb 
quoad iconem,qux eft Vitis nigra: quorundam , de 
qua mox. Hanc eandem iconem eodem titulo re¬ 
tinet Lacuna , Cam ep. & hift.Matth.germ. & Tab. 
Vitis nigra quoque dicitur Arnold. Gdlen. Hort. f uc hf.not. 
Luf. & Ryffio abfque icone, qui Fuchfium & alios 
falli fcribit,qui nigram Vitem aliam clfe plantam ab 
alba differente arbitrentur, cum eadem fit & colore 
in radice , qua: huic nigra, alteri alba,&fruiftu tan¬ 
tum differant, quem ^Iba Vitis rubrum, nigravero 
nigrum proferat & in Norico agro copiofilf cum 
alba proveniat, quamvis fimul nafcentes nufquam 
repererit. Dod. gall.Bryoniam nigram ^ nemine 
adhuc in Galliis cognitame!le teftatur. In hift. eam 
paucis ( ex Cordo ni fallor) deferibit. Bryonia: ni¬ 
gre radix aliquando ad noftras manus venit,ait Ca:- 
falpinus,nautis eam pro vi&u circumfercntibusivo- Pan ^ Tf(rm 
citant Panem Turcharum: eft radix brachiali crafli- e barum. 
tudine amplior, fed brevis , carnofa, colore intus 
fubrubente,ut divifain taleolas,farciminisfpeciem 
gerat. ha:cquamvis multb ante eruta, adventante 
Vere germinare carpit. Quamprimum igitur ea ter¬ 
ra: mandavi,utplanta:fpeciem addifeerem :protulit 
nutem caulem circumvolventem fe adminiculis ad 
multam altitudinem,& folia Hedera: mucronata, 
colore fiibrubente, vixit ufquein Autumnum 5 fri¬ 
gore vero adventante penitus extimfta eft. ejus ne¬ 
que florem,neque frudum videre licuit. 
Gerar. Bryonia nigra filv. qui male malam habet 
iconem Tabern. Vitis nigra: fecunda:, qux cfl Cie- Tah‘ic»n 
matidis latifolia: , pro Bryenia nigra. C.B.phyt . m * 1 *- 
Bryonia 1 . five nigra , feu Vitis nigra Diofc. Apud 
Matth. Bryonia feu Vitis alba altera nigricantibus 
baccis,frudfcu nigro Matth. Eid.pin.Bryonia 1. alba 
baccis nigris: Vitis alba baccis nigris,Caft. Differt 
a vulgari radicibus, & baccarum colore; hujus radix 
interius buxeo colore pallet: illius ex albido fublu- 
tei coloris eft: hujus baccx maturae nigricant, illius 
rubent. Siquidem autem haec colorum differentia 
icone exprimi non poflit, ejus pidturam hic ftudio 
omittimus. 
Aum?.Q-(xlhe/jvct Gra:cis,& wpa- w 
veto. $.u7n \@-,Latinis Vitis nigra, & Bryonia nigra,&: b»x»*r. 
Vitis Chironia nominatur; Arabib. Tejirefcnttnitn , 
Alfejirefmfivc Taferfim: Ger.0d;tfat'0 SticftVur^; 
lt.Vitenera:Ga\iCouleureenAre. 
VITIS NIGRA QVIBVSDAM, 
five Tamnus Plini j,folio Cyclamini. 
Cap. XXII. 
R Adixmagna,cralfa, tubcrofa,rotunda fere,fo- De/cn 
ris nigra, i n tus.alba, p r ofu n d e i n terra d e m er- 
fa, ut non nifi altiffi.me sdacfo ligone quis facile 
confequi poflit, viridis a nobis guftata,faporem a- Sa ^ or ^ 
erem linguximprimebat, non. tamen ingratum,aut 
amarum : ficcnta candiddlima fubftantia accedit 
ad Dracunculi minoris radicem nullis circulis do- 
nata quales apparent in Bryonia ,qusefacile in pol- r '* ue ’ 
linem redigi poteft, nccrara ut illa,fed compa£la,in 
co accedens adMechoacan , ab ea etiam diverfa cir¬ 
culis, fapore quoque eft non ingrato , cum aliqua 
