LIBER XV- 
C nh. 
i « er 
‘Tplif. 
Schvv. fccitre nimis proruiftciat Sigillum B.Maria: 
elfc Cyclaminum alteram &: Bryoniam nigram. 
C. B. phyt. Bryonia 4. live hlveitris : Eid.apud 
Matth. Bryonia filvcftiis. Non autem convenit 
(quodfratri placet) delcriptioDiolcoridis. Velim 
etiam ab ipfo annotatum,ubi nigrefccntibus baceis, 
utipfeprodidit,repererit? Tandemqua:Theoph. 
1.9.hift.c.i4-&zz. de Vite filv.lcripfit, plantae de qua 
accipitur, non quadrant. Eid.B.pin.Bryonia 4.I.E- 
vis,five nigra racemofa:Vitis nigra Matth.Ang. Lac. 
&Caft. Tamarum vulgOjCsf Vitis fylv.Diolc.6c 
Theophr.quibuldam. Sed florem capillaceum,mu- 
Icofumque ei tribuitDiofc.qui in noftra non obler- 
vatur. AlrsCyclaminuscyilanthemos Diofc. Aliis 
Vva taminia Pii ni j: aliis c jufdem Saiicaftrum, quod 
potius Amara: dulci convenit. Bacca: matura: ali¬ 
quando rufefcunt,aliquando nigrelcunt. 
Provenit a me plantata in horto E.C. colledta ex 
vicinis locis urbi Montbeigardenfi, ut in colle ver- 
fus Arbonam eundo ad planitiem in dumetis : item 
prope laChau Vitium monte. Geneva: florentem 
oblervavi menfe Maio in colle 1 ’Abbatie. Frater C 
B.in Huningen collegit. Tiguri in fylvisfponte 
profenit, ut & Porentrui cum baccis perfectis Au- 
gufto. Radicem valde profunde agit. Vitis nigra 
MatthiolilrequentiflimainHctruria provenit,quin 
&in Goritienfi comitatu,ubiMartio Sc Aprili men- 
fibus ejus cauliculi pronafeuntur. 
Tamari viticulas, qua: Vere primum erumpunt, 
quod Afparagis fimiles fint, eorum more decoctas, 
fua etiam tepcftatemadiMatthiolus prodit quam¬ 
vis non eam, quam Afparagi, cum palato ineat gra- 
ft-.non tiam. Alt comedat Matth. fuos Alparages,ejus ego 
ipitur. authoritati non confido , neclecure lumi polTe exi- 
ftimo. Compertumcfl: (inquitLob.adv.) vel mu- 
lierculis, vehementius urinam, renumque fabulum 
&menliumfiiburram, impellere potu : verum re¬ 
neris tantopere incentivamelfe,non perinde allcn- 
tiuntur quidam Commentatori.quin potius exper¬ 
ti eidem conviciantur, conquefti lumbos enerva¬ 
re ,fan guf n e m ,re n c fq; 1 n flamm a re ,p 1 u ri fq u e e iTe 11 - 
bi unam aut alteram Cynaram, quam incertam & 
periculolam fuam Bryoniam : quam fi propter calo¬ 
rem , venerem accendere vult, haberet libi uni,aut 
Vttyrium Flammula vcfceretur, ad fui Satyrij erithroni j vires 
| ■tthroniu’. enerves fupplendas. Planta ii Matthiolo pro Bryo¬ 
nia nigra exhibita,legitima Turneri judicio non eft; 
tum quod ha:c planta manifefte cum fit frigi da,non 
eas habet facultates,qua: Bryonia: nigra: tribuunt 
Diofcorides, Galenus, 8 c Mcfuams •, afhtmant enim 
caru ndem clle virium cum Bryonia alba.at illa Mat- 
thioli tam valida non eft. Me fua:o Bryonia alba,ca¬ 
lida &ficcaefl:in tertio receflu. Nigram manifefte 
calidam ftatuit etiam , ubi ait non adeo e fle calidam 
ac albam , additcp utriufq - , radicem frigidi s conferre 
morbis &c. Iam verb utrum planta frigida, qualem 
fcio certo Matthioli illam efle,ejufmoai polFit mor¬ 
bos perfinare,do6tis dijudicandum relinquo,& an 
frigida fit recne,periculo fa£to circa Solftitium efti. 
vum, docebit fapor. Ante diximus ex Gefnero radi¬ 
cem exulcerare , quod tamen nobis non conftat, ex 
b/tbitxMt guftu fane acrem compc rimus: dubitamus etiam an 
nutatu, q, dicit Dcd. radices fintcalidx &ficctc ordine ter¬ 
tio : addit fruftus adfimiles facultate, attamen mi- 
tioretutramque abftergere & digerere: Quod Gale 
nus feribit de alparagis Bryonia: ab omnibus pro 
more per Veredi, de Vite filv. fi ve Tauno , nequa¬ 
quam de Bryonia alba veritatem habere : e fle qui 
aflerantin Hifpania Bxtica in cibaria recipi : Dici a 
porcis hu jus radices quxri, erui, ac cum voluptate 
mandi, neq; minus e fle gratas quam Cyclamini or¬ 
bi culari i»qua: inde Panis porcini nomen indeptae 
fint : Sed temerarium fore idcirco Tamum Cyda- 
Tom.II. 
149 
mini fpeciem aflererc , quod ejus radices porcino 
generi grata: fifit. 
Wfattbrr- 
Vihcndt- 
'emfertt 
tentum. 
BRYONIA L/EVIS, SIVE NIGRA 
baccifera, C.Bauhini. 
R adicem habet magnam, craflam, longam,luceo 
gluti nolo plenam - ,caules vero farmpn torum 
Vitis inftar 15 gos,ligno(os,angulolbs,quibusle,(li¬ 
cet capreolis careat) crebris circumvolutionibus vi¬ 
cinis fruticibus circumvoluif,folia hederacea,Smila¬ 
cis larvis fimilia, magis tamen (inuata, tenuia,fplcn- 
dentia,& nervo&Jongiffimis pediculis dona»: flo- 
resalbi funt,mulcofi: ad cujuflibecfolij exortum,iri 
viticulis maxime fuperioribus , pcdicellus brevis ex 
caule exurgit, qui baccam unicam ceralo minorem, 
virentem primum, at pci: maturitatem rubetem , fu- 
ftinet: cui femina fatis magna , rotunda , nigraque, 
quaterna, quinave includuntur. Provenit in iylvis 
circa pagum Huningen,Iunio florens: at baccx Se¬ 
ptembris fine matura: funt. 
Hxc a communi Bryonia fylveftrfqua: Tamus di¬ 
citur,potiflimum in his differt,quod communis flo¬ 
rem minorem habeat, racemofa fit: hxc vero flore 
fit majore & baccifera. HxcC.Bauh. 
Eft autem in prod.ipfi B ry o n i a z. fyl ve ftri s"b acci- 
fera: Eid.pin.Bryonia <j.la:vis,{ive nigra baccifera» 
MECHOACAN. Gap. XXIIL 
T Ale.x funtra- Dejcr. 
dicis brachia¬ 
lis craflitudinis p 
tranfverfum fe&e, 
cortice rugolo te- 
6 tx,exfufco cine¬ 
res, csteroqui ci¬ 
neres , per quas 
vix ulla apparet fi¬ 
bra , fubftantia 
molliufcula, fapo- Sapvrl 
re fubdulci cum 
obfcura quadam 
acrimonia , nau- 
feam movete ma- 
llicando, circulos 
habet ut Bryonia, Di f irmtn 
verum ab ea di f-* BrjomA. 
fel t, quod compa¬ 
cta fit & non fun- 
goft,nec lupare a- 
cri , amaro & viro- 
fo,qualis illa. Porentrui a Pharmacopceo nobis da¬ 
ta Mechoaca tata fu lea ne fcio unde,fapore nonni¬ 
hil acri iri qua circuli valde manifeftiialteri radia fe¬ 
cundum longitudinem fefta externe rugofacine¬ 
rea, interne albicans. 
Mechoacan Monardes dilplca tradit, & tertium Mrcha*c*a 
genus.fylveftrius. De prinwerb Mechoacan 
num i,So. primum in provincia Mechoacan didla, VJuiA*- 
radicis reperta planta hxc (aibic. Video flirpenq^ 
in magno vafe terra pleno repofitam Hi (pali in 
monafterio fcancifcanorum , multis ramis fupra 
terram expanfis luxuriantem, colore fufeo ad cine¬ 
reum tendente, qui vicinas peiticas aut pergulas (fl 
adponantur) fcandere , & multiplici nexu amplcdi 
pomflttfoliis circinate fere rotuditatis in mucronem 
camgdejjnecibus, nonunquaadmodii amplis, atro- 
vitetibus, fibrofis,perembus,adev) verb delicatis, ut 
humiditafe carere videantur ifrudlu, ut perhibent, rv„<?*Ce. 
coriandrLficci maenitadine, racenratim cohaerente,"»»*». 
N j 
