LIBER XV- 
in loculis rotundis ftoft tantum' nigrum , fed & al¬ 
bum,angui ofum. Guflu cfc faUb/ubamaro. 
'dana. Soldanellam aliqui etiam Soldanam vocant ,& 
eam Braflicx marina; a Diofcoride deferiptx plcri- 
ta ,0 ’ L ' que fimilem affirmant. Imo nos non fimilem , fed 
plane illam ipfam elfe cum multis aliis ex hoc maxi- 
ofc.lechio m c concludimus. Qubd Diofcorides hanc Braffi- 
rut. cam h. fativa evariare dicit, quo modo certe Solda- 
nella a Braffica penitus evariat. Qqx marina Braffi- 
ca [y.pJ.y.Cij • 3 a;,aaj/^,: male Lugd. hcf.htovuL : nec melius 
KyJJ.in Diofc. .W.o-dT»'] inquit Diofcorides,dickur,;i 
fativa in totum cvariat,habetque folia longa [ 
forte legendum yiygd autb. Mattb. 'eLuwv , prdonga 
Kuell. qui tenuia addit , qua?n ob caufam, ipfe videris ] 
Ariflolochixrotundx [qsoyyukr s/.ei$o\o%ict] fimilia, 
qux lingula de ramis fubrubris prodeunt, exuno 
jueral- pediculo velutHedera.Habetliquorem album,non 
multum, qui guflu fubialfus eit, & quodammodo 
amaruSjCompage pinguis.Ethxceflilla,qu:lmprio- 
vphanus r i a» V o Theophraftus I.7.C.4. Bra/Iicx [ pa.q>djfo\ terti» 
agreftis cognomento intellexit, cui foliumIxvc ellc 
parvum Si rotundum feribie, ac multis ramis, raul- 
tifquefoliis conflare: huicprxtcreafiiccumacrem 
incile 8c medicatum, quo Medici ad purgandas al- 
tm vos utantur. Eadem & Plinius tradit. Raphani,in- 
inutPlin. quit,genus filvcflre Grxcis,cui Ixvia quidem[jv/i/f] 
fed breviora ac rotunda,copiosaque atque fruticofai 
fapor autem afper,& medicamenti inflar ad elicien¬ 
das alvos. Cxtcrum licet Diofcorides prodiderit 
marinam Brafficara foliaferre rotund^ Ariftolochiq, 
longa, ac tenuia^ ea tamen non abs re ab omnibus 
efle cenfetur, quam vulgus officinarum Soldanel- 
lam appellat. Quippe que in maritimis nafcatur,fo- 
Iiis la£leo fucco madeat,ramulis conflet rubenti¬ 
bus, e quibus prodeunt ipfafolia,Hederxmodo, 
qux guflu falfa, Si amara, Se quadantenus acria fen- 
\extm tiuntur. QuamobreraDiofcoridis codicem hoc in 
^f"‘loco , ficut & in aliis permultis , mendi fufpicionc 
* ' ’ non vacare cum Matth.puto. Facile enim evenilfe 
crediderim librariorum incuria , ut folia /ututod, i.e. 
longa ,pro £//«ftt,i e.parva, hoc loco fucceflerint:&: 
certe facilis fuit unius literxlapfus. Siquidem Sol- 
danellavocata omnibus notis marinam Braflicam 
reprxfentat, exceptisfoliis,qux funt Ariflolochix 
rotundx minora. 
leti ioCfiJ. Cxfalpinus autem fic «aptiils legendum putat,fo- 
liis rotundis, longx Ariflolochix fimilibus , & non 
ut vulgati codices legunt, tranfpofitis dictionibus, 
foliis longis rotundx Ariflolochix. Et hinc congrue 
Dodonxus Soldanellx flve Braflicx marinx folia 
tribuit A fari ,aut Ariflolochix longx (non ut ipfe, 
rotundx)rotunda. Quo Diofcoridisloco fic emen¬ 
dato , Soldanclla omnibus plane notis Braflicam 
Zrror Ruet, marinam Diofcoridis refert. Ruellius etfiin hoc 
nobifeum cxterifque confentiat, qubd marina Brafi 
fica hxc fit herba, qux vulgo Soldana, & Soldanel- 
la dicitur, nulla etiam ( ut inquit) reclamante nota^ 
in eo tamen manifefle abcrralfc deprehenditur, 
quod Soldanx folia Ariflolochix longx , atq; etiam 
prxlonga reddiderit. Etfi recte quidem videatur 
Matthiolus exiflimaffe pro folia uav.d legendum yi- 
zp*,tamen in meis (inquitDalech.) Diofcoridis e- 
xemplaribus non legi fed ’djy:mi [pralonga ]pro 
quo lego <rs£ouYiY.ti porredla , quod eit vcriflimum. 
Hxcille.cgo etiam nolim tam manifefli erroris cum 
Matthiolo incufarc Ruellium, quod dixerit foliis 
prxlongis : fortecnimadfoliorumpediculoslon- 
'jiiattb.ref g os tcfpexit. Nec video tantum Ruellij errorem, 
quantum dicit Matthiolus,quia dixerit I.2.C.54. Sol¬ 
danam efle folio Ariflolochix longx : id quod opti¬ 
me fecit (uti 5 c Cxf.legit)melii\s enim longx quiim 
rotundx folia referre videntur: rotundx enim folia 
£inc longiora qua latiora: Soldanellx autem latiora. 
Rue 11 de¬ 
finditur. 
ut plurimum quam longiora, /scuti folia Ariftolo- 
chix longx, quorum longitudini latitudo xqtufis: 
dein quoad cotum folij ambitum Si anchorx for¬ 
mam, melius convenit Soldanclla cum Arifloloch ; a 
longa , quam rotunda : deinde quoad pediculos, 
quibus prxdita efl longa,rotunda non item. Verum £rrorM*t. 
Matthiolo non fuit cognita longa, pro qua exhibuit 
Clcmatitin dodbis multis nominatam. Cam.hift.ad- 
dit CarolumStephanum exi ftimare Soldanellam ef- 
fe di diam,quod ad lolidandasrupturasfacia . 
Videamus nunc quid Turnerum Anglum,unurr volubili» 
cx multis , qui Volubilis fpeciem facit, impellat, cur t umero. 
adhuc dubitet an Soldanclla fitBrafJica marina,iir.6 
cap.de Cochlearia neget. Etfi inquit illc,jam ab an¬ 
nis pluribus Brafficam marinam veram indagave- 
rim, unamque invenerim a vulgo dodtorum rece¬ 
ptam, alteram vero quam ego folus pro vera Braffi- 
ca marina habui: attamen cum utramque cum Dio¬ 
fcoridis deferiptione confero , neutram per omnia 
convenire comperio. Ea quam ego veram Braffi- Br.tfiic* 
cam marinam arbitratus fum, nafciiurintra primas m.tnnu^c* 
maris aquas in litore ,in ripis rivulorum prata irri-™^ 
gantium. Si lapidofisinfulis quasinterdum mare 
perluit. Vifamihi in Fri fi a Orientali circa florbcn/ 
ubi Ifuppellruyr/a cochlearis forma in folio,'dici tur. Cochlear id* 
nec non in Anglia in Ceflria occidentali , juxta 
Portlandiam & Portbecium,verum nullum nomen 
aliud audivi, quam ©airby ftjobc aut ©curbjpflwrss 
tc : pollet etiam appellari ©pountvurtc. Vbi pri¬ 
mum erumpit, folia habet quinque aut fex, modo 
pauciora,modo plura, eredlafimulomnia ad mo- 
dumPyrolxaucBetx tenerioris, caulislongus^er- 
ram verfus rfibefeit. folia pinguia, cralIa,votunda, 
Afarifimilia,minora,vircntiora,fapore non nihil fal- 
fo & amaro , guftanti fervida Si acria, Braflicx quo¬ 
dam fiipore ingrato , fervore & amaritudinis con- 
jundlx ratione, caulis fpithamam xquat fere,in 
quo qux nafcunturfolia,longiorafunt, acutioraq - , 
iis,quxflatim a radice furgunt. flos albus,femen te- 
nue,nigrum. IndigenxcontraScorbutumutuntur. 
Ego vero non contra eum folfim utilem expertus yires. 
fum, fed Si contra hydropem, quemadmodum Do- 
(flill. Reirerus Reclor Scholx Gruningenfis, Si 
Hernicus Herbartus tcftari polfunt. Non aufim ta¬ 
men pronunciare, efle veram Braflicam marinam 
Diofc. prxeipue cum magna ejus quantitas parum; 
vera autem Braffica marina vehementer n urget: 
deinde etiam qubd nullum in eo lac aut fuccum 
lacleum animadverterim. Idem nuncfiibdit. Rece¬ 
pta pa.ffim i n Italia, Gallia &r Germania Braffica ma¬ 
rina, Herbariis diciturScldana aut Soldanclla. A 
Matthiolo vero exhibita , quoad radicem faltem, 
non eadem efl cum noflra Soldanella,quxin An- 
glia Si Belgio nafeitur, neque qux venalis habetur 
FranCofiuti & Antuerpix. Qiiippe,ut reliqua om¬ 
nia totius plan tx fimilia funt Volubili aut Helxinx 
cillampelo, nifi qubdfoliarotundiorafunt,nonita 
acuta:itaradix cum ejufdem radice convenit.noflra salJ.tKell.i 
vero Soldanella procul in tuenti Malvefimilis vide- mmhU r.t. 
tur,tumfloribus,tumfoliis: propids fi accedas, tam diccdtjf.rt. 
fimiliseft Volubili,ut nihil aliud, quilm Volubilem 
quandam marinam dixeris, flores plane Volubilis 
vulgaris, campanam referunt, nifi quod majores 
liint,& excxruleo purpurafeunt. Cumque reliqua 
tota planta per fabulum ferpat, flores rcCti liant 
amceno decore litus pingunt. Semen aliorum Vo¬ 
lubilium in Ihir, nigricans, rotundum,Vicix par,aut 
etiam majus, folia rotunda Arifcolochixrotundx 
aut Afarhfapore non adeo acri, ac Cochlearis - , pur- 
gant pulverizata adg.ij. fed non adeo vehementer, 
u t Di ofc.in n uere vide t u r d e Braffica m a rina: i n qui t 
| enim yxo 'ul wtjktu tk , .S^^c-Tcw. Plinius etiam 
de Braffica marina Icribcns ait veh^mentiffime cx 
omnibus; 
