. liber 
aus eft, fecunda radicis. Idem fm&us ja m abfolu- 
CUS, II maturitate pallelcat, viridifqiae cire defient, 
& amaritudine Iit eximia, fucciimquc remittat al- 
bum «dubpinguem, eft calidior. Impcrfe<ftiis au- 
tem taln eft noxius ut fanguinem educat. Succus 
autem exaincc illate excipitur, radix fine Veris 
colligitur. Eadem in medicamenta multum effica- 
cu d: celebria recipitur. Calidus eft & liccus ordine 
m ' tertio: iubftantia ignea, 5 c terrea ulla conflat. Pur¬ 
gat potenter pituitam vomitu & dejedtione , & in- 
' crd / um bilcm >vacuari parata eft: ferofum f & non 
- )eorJum,utSilv.legit.] excrementum,etiam & evulfti 
contumax, atqueadeo A junfturis mirifice trahit, 
prxlercim fucco & radice, ob id earum dolores fa- 
nat , tfchiadcm etiam juvataperti cataplaimate im- 
politus, vel clyftere injAfhis. Vim namquepurga- 
,i. «icem Scammonio proximam ei tribuit Ioannitius. 
& enim vacuet immodice etiam fanguinem trahit' 
Pvadiccs item ejus cum ablinthio in aqua fcoLco 
pcrcofta:, hemicraniam moleftam & curatu diffici- 
lem fanant, (i ipfo decofio tempora foveantur ,& 
iifdem radices czdcm, & herba: trita: catapUfmate 
appurcntur.Sucais quoque ipfius,naribusinjedtus 
V. LLlnl pauco.lacte idem efticit. Excremcnuenimce- 
t- rt oti evocat, Sc nahfoicorem ab horum putredine 
oxtum perl.in.it : cephalalgiam quoque veterem , & 
c epilepnam. Idem cataplalma, pnefertim fi ftercus 
caprinum addatur,tumores magnos, duros, & ftru- 
inas refolvit. Succus quoque,& decoaum tum fru- 
ctus,cuin radicis hydropem juvat potu (valenter e- 
nim aquas ferofas vacuat).&iiterum,&obllruaio- 
1. nem hepatis & lienis. Pulvis radicis cum inellc cica¬ 
tricem fmdam tenuat .ecehymomata contufionibus 
u fuccedanea diffipat.Succus radicis cum farina Faba- 
rum,fordemafaciei&fmditatcm cutis illitus terget. 
Radix ex aceto forti alphis .iffnaa,eos delet & len¬ 
tigines. Refolvit cnim,tcnuat,tergct,ficcat, lolvit 
molefte, Sc.carde aperit obftrudta, & ora venarum. 
'• Ne ora venarum aperiat & ulceret hic fucctls,& cum 
torminibus, de-anxiamoleftia vacuet; datur cum 
Bdellio , vel Tragacantho , vel laede dulci recenter 
mullo, aut mul(a,&fale: promptius autem purgat 
cum pauco lale gemma: & aromatibus. Succus au¬ 
tem ex (rudibus per maturitatem pallentibus cle¬ 
menter fine compreflionc multa extratftusficcacur, 
ut Scammonium & Aloe. Nonnulliinterficcan- I 
dum ci immergunt aromata nodulo ligata , quem I 
extrahunt, dum ficcando cogi incipit: alijaliaim- 
mittuntprolcopisvariis. Triennio fervatur,poft 
lex menfesutendus. Noxam autem ab eo corpori 
impreftam delent aqua hordei, mulla, vinum, o- 
Icum. Datur fuccus a granis io. ad drachmi unius 
partem tertiam : Pulvis radicis a granis quindecim 
ad drachmse femiiTem. Radice hujus multum utun¬ 
tur podici Monfpelienfcs , cujus efficacitatem de¬ 
prehendas ex unguento Agrippa:, Ciclaminis, &a- 
liis etiamincerniSjUt Anafarca & Afcite. 
Rondeletio primum & poft Lobeliocx Plinio 
conjedura fuit Elaterium verum ex medulla femi¬ 
nis candida plurima ( qua: minus quam frudus , aut 
folia ingrata eft , quteque prafertim Sole ficcata, 
flammifque admota,tota urendo deflagrat) ex pau¬ 
ca ei hirente muccagine inedullola , & non exipfis 
Cucumcrulis parandum effe. Perquanlautert cele¬ 
bre fuit antiquis cathardicum, ut de Hippocrate de 
Thcophrafto liquet, Elaterium ,quafi dicas exagi¬ 
tans , turbafve ciens medicamentum: vehementer 
namque fuperne,inferneque alvum citabat, pufilia 
doli, nempe oboli, vel fcriipulo femiffe,per fe, vel 
adjeftq falis altero, tanto, & Scibij quod colorando 
facis effer. ProbatiUlmum fuit,la:vc, non alperum, 
nec ponderofum, fed album, nec aridum, vel exn- 
<ftum , vehementer amarum, & lucerna: objeduni 
XVI. $ 
ficili.flagrans. Qua: nota ledon plantarum con- 
lulto , non rixandi, fed cognofecr.di cunido , r rcile 
reteguntplandperviamhiijus locimTheophrafto 
& Diofcoridc falebrofi inteUedtionem : cum nam. Di/c.,nr 1 
tjue ex Cucumcrulis iftis fuccus effluat admodum d**"*'- 
tcnuis,vindis,aqueus,igneque denlatus,ina:quaiis, 
nigricans, ac objedus lumini neutiquam flammam 
alens,pauci fque annis mucidus, putnfquc futurus, 
verminile Lobelio quidem fuit, vel Theophrafti, 
vel Diofcondis Elaterium dici non poffc, tum pro- 
pter illas omnes, jam quas dixit, reprobi notas,tum 
quia nec durae,nec flagrat. Quareipfe fiiperioribus 
anmscumin Gallia Narboncnfiparallet Diofcori- 
dis Sc Theophrafti inftituto, curaffctquc parandum 
multis modis : tandem maximam CucumeruMm 
copiam colligendam curavit, £ quibus fiiper cribro 
incifis, feminis cufi , & crebro inar.ibus prcffl , me¬ 
dullam five muccaginem Pfilhj fimilem fubter cri¬ 
brum rranfmiUam excepit , Cucumerulorum eo¬ 
rundem fucco affiifo, & aqux fontanae nonnihil, 
quo facili iis gluten remitterent trai-.s cribrum: illud 
partirn Soli fub dio expofitum nigricans habuit, 
partim verA igne aut fub cineribus exficcatum.albi- 
dum A: pullum. Vtrumquetamen Incerni admo¬ 
tum aduram flammam dabat,& alebat ftri pingue 
dineiqtun etiam quale ipli adhuc mmufeolo Ion v- 
aridumfupereft,facilius urct.cujnfinodi nunquam 
potent parari ex folaCucumciulorumaqua, muc- 
cosave carne, ut probe norunt, qui fiepids pericu- 
umfecerundEaproptcrPlinius videtur c?teris me- pliuhitni 
ms .V- verius cx Thcophrafto , aut quopiam alio oijarMit 
f*' 1 lc0 auchore,ad Diolcoridisfenccnti-macce/Iift^ w< '”'‘ , '*«s 
ic; quum cx frudu,& femine faciendum ceniec: ni - tKeedn ' 
nurum ut objecbum flamma; flagret, quale opti- 
mum tradit Diofcotides: quem fimm ducem ignave 
ucdeientScnenfis commentator ,&infulse fugil-f"*' 
lare videtur, dumcontentiofas texitambagesau- 
thoritatum firtagine. Sane par cft,quo di dirum mo¬ 
do, commodnis , tutiiifquepurgare .adeoqne diu¬ 
tius non putre durare, quia acris vmilcntiifquelfuc- 
ius medulla pingui (eminis retunditur &raitefdt, 
nec perinde (quaoleaginoftimpingue) putrefeit- 
mitior etiam vis in femine & par ratio, qua: in Co¬ 
locynthide. 1 a 
,\’unca 1 hcophrr.fto maxime difientire vidcturaC Tbefitlr 1 
Diofcorides: quippe qui Elaterium dixerit A bimatu ’ 
ad decennium dejeiftlonibus utile elle. Theophra- D "f’- 
phraftus vero idem ducentis annis virtute mirabili 
fervatum effe fcripftrit. Cordus tandem Aginetx A, t bmn 
.ententiam magis laudaverit,quiiili:d probat.quod/ov enn* 
ad viridem colorem inclinat, Diofcorides vero can-f 
diduni. Impoflibilefiquidem contenderitviridem 
per fc filccum, eiim exiiccatur, candidum fieri. Sed D ‘^ c 
effe & alia quredam in hoc capite abfurdaferibit. 
BALSAMINA CVCVMERARIA 
Cap. XII. 
E X radice parva, fibrata, lemeftri p r onafcuptut Dofcr. 
, viriculi unius aut diiorum cubitorum, tenues, 
ftnatx , angulofic ,quas clavicularum ope, quas ad 
folia lingula emittit, perticis fc circumvolvit: folia 
Biyoni v,vel potius Vitis foliis limilia,minora,con¬ 
cinnius divifa, hilari virore nitent,penitus glabra, 
pediculo unciam aut fefcunciam circiter longo , a- 
marorequodam & acrimonialevi phedita. efolio- 
rum alis flores prodeunt, cx quinque foliolis acu¬ 
minatis compoiiti, coloreex albido lutei, flamini¬ 
bus etiam luteis, quos.excipiuntfruaus fublongi, 
qui maturi rubent; vel ut ait Lobelius, fuperfiae, 
carneque nitentis purpura: phcenicea:, turbinati. 
Cucumeris forma, eodemqi medo tuberculis hor¬ 
ridis 
