2511 
HISTORIAE PLANTARVM» 
C iltiucbini* 
% 4 tinnm, 
'T lini* diffe¬ 
rentia. 
Anetinum 
dolumbiui*. 
y ener eum. 
dicet cula. 
dolumtBa 
different. 
Punicum. 
Culent dif¬ 
ferentia, 
frumunt. 
't&fttymi 
dffcrent. 
'cffalf. er 
i »«■. 
tempore mululmanteceffic, aliter longe feiuit, 
ita fiquidem feribit. 
fipifhyQcf [Cicer] magnitudine, &/apore, &o- 
dore [>yu' Tzif teTft Ksd•mtxfdpatn : fueris & co¬ 
loribus] & forma pltrafque differentias cftcn- 
dit,vt Arietinum Sc Columbinum. Candida inter 
omnia dulcedine praedant. 
Porrb fumma illa duo genera fatiuuvh & filue- 
fire. Satiui quidem differenti* aliquot. 
Diofcoridcs fatiui alterum geniis Arietinum 
appellat. Siliicftre, foliis fatiuo fimile dicite aft o- 
dore acri [graui, Plin.] femine differens. 
Plinius differentias Ciceris plures fumpfit etia 
a magnitudine, figura, colore, fapore. Eli enim, 
inquit, arietino capiti limile,vnde ita appellatur, 
album, nigrumque: eft & Columbinum, quod 
alij Venereum vocant, candidum, rotundum, 
leue. Arietino minus, quod religio peruigillis 
adhibet. Eft & Cicercula minuti Ciceris, ino- 
<qualis, angulofi , relut Pifum. Dulciffimum au¬ 
tem id quod Eruo fimilimtim : firmiufque quod 
nigrum, & ruffum ,qu^m quod album. Patet er¬ 
go & Plinium duo hfcfecilfe Ciceri&genera, A- 
rictinum, & alterum Columbinum, quod & Ve¬ 
nereum dicitur : o&picucr id , nempe Eruinum 
Theophraftus vocat, quod his declarat: dulcifi 
fimum autem id quod Eruo fimillimum. 
Columella hoc Punicum appellauit, qui & ip- 
fe duo Cicerisgenera tradit, inquiens: Cicer A- 
rietinum vnum Vocatut * & alterum Punicum, 
quod toto menfc Martio feri poteft. Tandem 
Galenus quoque duorum generum meminit, A- 
rictihi videlicet & Etuini Ita riamque 
feribit Alim. lib. x. cap. ii. Cicera nigri exigua, 
in Bithynia maxime prouenientia , Arictinaque 
ipfa nuncupant. Item fimpl. 6 . Ercbinthus [ Ci¬ 
cer] legumen eft flatuofum. Quod ver6 Arieti¬ 
num appellatur, &c. At alterum Eruinum ap¬ 
pellatum, Erebinthus fc.agreftis,ad omnia effica- 
cior domcftico eft, hoc crt tum calidior, tum fic¬ 
tior, quanto & acrior amarior. 
Theophraftus ( autore C;efalp.) Arietinum & 
Columbinum differre feribit. Aetius & Colu¬ 
mella quoddam Orobioum cognominant, Eruo 
fimile. Diofcoridcs fatiuum & filucftrc tradir.in- 
ter fatiua, quoddam Arietinum. Silueftre genuS 
videtur fignificaffe Theoph. cum dixit quoddam 
odore diffcrre:& Aetius Orobioum hoc idem vi¬ 
detur appellaire,nam ei vim tradit,quo profetftb 
Ciceri fatiuo per fe non ineft,nifi cu Eruo admifi. 
ceatur, vt Diofc. adnimaduertir. Eft ergo Cicer 
filu. HocCofalp.fed mal<*. Nam apud Theoph. 
pro Columbino ,vt vertit Gaza, legitur o&Cteuot, 
pro odore in verfionc Theop. Gazo, legen¬ 
dum colore. Diofcoridis primum exiftimamus 
idem, cum Orobioo Theop. 
Plinius, tefte Cornario, Cicerculam contextui 
fuoinferuit, Cicerque dixit, imprudenter fan£ 
iduas diuerfas res confundendo: de Cicercula fub 
Lathyro dicetur. Cur Cicer proterca Serpillum 
quibufdam appelletur , videre eft ex Marcello 
inft.n.g.lib.z8. 
CICER ARIETIN VM. 
Defer.’ 
Comit/'. 
S Va vi furrigitur Cicer, caulibus hirfutis,du¬ 
rioribus, rair 
f dis 
, ramofis : folia pinnata, hirfuta , cla 
uicularum expertia, quorum lingularia haud ma¬ 
te foliis Ononidis comparaueris ,denticulata, fi- 
ue ferrata : ex quorum zhs flores emicant lingu¬ 
lares, colore purpurafccnte, vel albo : ftliqiw te¬ 
re !cs \ far< 5 ht 
femino , Pifo 
i quali , colore 
albo, ruffo,aut 
nigro,cuius ca¬ 
piti appofitum 
corniculum : 
fapor ad Pifa 
accedit , vt & 
radfx. 
, cWinDiof. 
Eft quoddam 
genus ruffum, 
■aSS&aJl A^Ub quoddam can- 
didum, quod 
Columbinum 
dicitur, & ter¬ 
tium nigrum, 
quod priuatim 
Arietinum ap¬ 
pellatur. Def- 
^ cribit hoc in 
Hift. cui Gefn. figuram ex Trago addit. 
Trag. Cicer , Germ. 5 ?fer lErtbeiffch. Ruffu m 
germ.Korfi 5yfcrn.Nigru,0d)Wfti't5 ^yfern.Al¬ 
bum, tvciff 5 yfcvn. Auic. lib.z. cap. 131. nigri me¬ 
minit Ciceris. Omnis Cicpris fpccies ad Pifa re¬ 
ferenda nobis videtur. Erebinthi appellatione 
(meoiudicio) i Diofc. comprehcnfa lib.z.cap.95. 
Serapio cap. 80. Cicera Cbemps \ alba, Karfentu> 
nigra vero Chubes nominat. 
!Fuchf Tria proeiptia funt Cicerum genera, al¬ 
bum, rufum, & nigrum. Nos ex iis tribus nigri 
tantumpidturamdamus* Differunt potilfiruuiu 
in floribus : hoc enim , purpureos , album vero 
candidos florcsproducit. 
Corn. Cicer alterum Columbinum, quod& 
Venereum dicitur Plinio, eft, quod [ Er¬ 
uinum] Theoph. dixit , &c Columeila Punicum 
appellauit. Noftri Tucfjcrn corrupta voce Lati¬ 
ni dicunt. At vero Cicera i Cicere Qrnnino dif- 
^ crc * Officina; etiam hodie Cicer ruffum, ac ni- 
gricahs albo proferendum fciunr. 
Matth. in Diofc. In Cicerum genere habetur 
candidum, quod & Columbinum vocatur. Eft &c 
rubeum, Venereum di&um. Habetur item& 
nigrum , coteris minus, quod Arietinum appel¬ 
lant. Eadem tradit Matth. in poft. com.Italicis, 
quo in loco &milius pingit & deferibit. 
Anguil.Ciceris fpccies tres,albi, ruffi,Arictini. 
Albi duplices , Arietini & Eruini, a fc indicem 
tantum figura diffciunt. Vnutn fimile capiti arie¬ 
tino, alterum politum, vt E-ruum ,iddemonftrat 
Gal.lib. 9. de coi»p. med. f. loc. Arietini memi¬ 
nit etiam Hippoc. Rufn duo etiam fpecies. 
Arietinum & Eruinum. Niger fimplex colore 
tantum differens. 
Dod. Gall. tpf&vhnteMfi Lat. Cicer Arietinum, 
offic. Cicer. Idem de frum.poftea deferibit, flo¬ 
ribus aut candidis, aut ex purpura rubefeenti- 
bus, feminibus colore aut candidis, aut ex fubru- 
bente purpura nigris. 
Lonicerus duas habet figuras, quamuis vru 
fu fh ceret. 
Lob. & Pena Adu. Cicer fatiuum Arietinum 
Diofcoridi Offic. Cicer rubrinn 3 color albus qui¬ 
bufdam: aha obfolete nigricant,plurima ex fufeo 
purpuralcunt. Obf. Cicer fatiuum Arietinum. 
Ic. Pl. Cicer Arietinum Diofc. 
Cofalp. Cicer femen prope tefticulis fimile, 
colore aliis ex candido pallefcit: alus ruffus: alus 
niger.Erebinthon Groci vocant. 
Camer. 
Cordi 1 
rer.tta. 
Nigrui 
rittinm 
C 0 mtv 
Columi 
Venere 
Orcl/isi 
Punicu 
Rufum 
M atth. 
fertntli 
Dod. di 
rcutia. 
