Liber xvii- ?<-? 
acuminata redduntur, quare neutiquam binx fi-' 
gurxretinenda:, vt fecit Herbarii Lugd. author, 
alterum rotundis,alterum longioribus foliis no- 
minans,idcircb vna figura exprimere voluimus. 
Et rutius in animad. in Hift. Lugd. ait: prior fi¬ 
gura piius prodeuntia folia cxprimit,altcra vero 
h ciim & rotunda Si longa exprimat, feruanda e- 
rat, rcicdh priore. Nos huic animaduerfioniita 
refpondemus : Si Matthioli prior icon falfa erat, 
potcratreiici, vel retineri, monendo falfam eam 
elTc: verum ciim non fitfalfa, fed bene'exprimat 
nuper natam plantulam , Si iam dudum iculpta 
clfet, curTypograpus Rouillius na&us perfe¬ 
ctiorem Sc plures partes exprimentem, non cu- 
rallct etiam fculpendam , Si vtramque propo¬ 
nendam? Ea etiam quam exhibet C.Bauh.imper- 
fedta cft, non enim exprimit prima exeuntia fo¬ 
lia ,necpo(Tet per eiusiconem nouam nouella 
plantula agnofei ,'cura ille voluerit vna figura, 
Vtraque exprimere folia , eccur non fecit, &ita 
minus mancam habuilfet iconem 
In agro Lucenfi , circa Lunam & Carram di 
Malia, Si vniuerfam Hetruriam notiffimum. 
Hyemis frigora apud fios ,infit Canter.) fert.Se¬ 
men ex Italia allatum,terrxque mandatum plan¬ 
tam profert foliorum odore bituminolo, Italicx 
nihil vel parum inferiorem. Semen itidem fapo- 
re Italicum refert. Sin autem , femen in Germa¬ 
nia educat? piant? rurfus feritur, ftatim fapore 
& odore produ&a planta deficit. Et vel hinc pa¬ 
tet vcrillimum illud elte, quod Porta prodidit, 
6 variis nimirum terra: qualitatibus in quaiillis 
varia herbarum genera exoriri, natali folo , cac- 
loque familiaria. Sic tophacea terra Afphaltites 
Trifolium producit, vndemons Neapoli immi¬ 
nens tophaceus, b Galeno Trifolinus didtus eft, 
ex huius Trifolii copia. Nafcitur , Hippocrates 
is non Cous, fed Hippiatros apud Dodon. ait, lo¬ 
cis fragofiSjVtRuelliiconuerfio habet. In Bel¬ 
gio ac Germania, nufquamfua fponte, fed in 
hortis tantummodo fatum prouenit , vbi Iulio 
& Augufto demum menfc floret. In maritimis, 
Cxfalp.tefte, nafcitur gracili folo, copiofumin 
Ilua. Ego vero florentem obfcruaui menfibus 
Octobri, Aprili ,Maio ,&Iunio Monfpelii citea 
Caftelneuf.In horto prxeeptoris Fuchfii Tubin- 
gx,&Tiguri apud Gefnerum. Patauii virentem 
Decembri. Bafilex in horto D.D.Focl.Platcri, & 
Theod.Zvvingeri florentem menfe Iunio,& Se¬ 
ptembri cum femine maturo , ob loci forta/Iis 
humiditatettv.ibi non fert Hyemem,nifi repona¬ 
tur,nec primo anno caules producit: floret Au¬ 
gufto.In Creta nihil vulgatius. 
* Semen Si folia,authore Diofcor.in aqua pota, 
pleuritidi, vrinx difficultati, morbo comitiali,in 
nter . principioaqux intercutem, his, que vtero ftran- 
ulantur, auxiliantur.Ducunt etiam menfes.Ex- 
iberi vero debent feminis vhc. iii. foliorum 
l, °' vnc-iiii. Opitulantur etiam commorfis ^beftiis 
venenatis folia trita: cum aceto mulfo pota.Qui- 
*m dam narrant totum deco&umfruticis Sc radicis, 
•tum &f 0 liorum , fi commorfis Merpcntibusaffun- 
datur,dolores eximere: Verum fi eaaqua,qua 
quis curatus fuerit, dlii, qui vicus habeat, affun¬ 
datur, ipfum eadem pati , qux illi, qui commorfi 
fuere. Quidam etiam in tertiana febre, folia, aut 
na femina tria cum vino bibenda exhibent : in 
m* quartana quatuor, velut qux Circuitus febriles 
exoluant. Ammifcetur etiam antidotis Trifolii 
radix. At Veteres alii, quod Dod.teftatur, non 
radicem modo,fed Sc femen ipfis admifeuerunt 
vt ex plurimis compofitionibus.lib.i.de Antidv 
Tom. IL 
apud Gal. videre eft : Tberiacis , videlicet Aihi 
Galli,Zenonis Laodicei, Claudii Apollonii, Eu- 
demi,Hcraclidis,Dorothxi,& Herx. Serfesrtxfe 
TrifoliumPlinius fcit credi prxualere contra lliut 
ferpentium ivtus Si fcorpionum , ex vino aut 
pofca , feminis granis viginti potis : vel foliis Si 
tota herba deco&a : ferpcntefque nunquam in y eite *k 
Trifolio afpici. Prxteiea celebratis aucoribus, 
contra omnia venena pro antidoto fufficere 2,5. 
grana eius , quod Menyanthcs appellatur, tradi. 
Multa alia prxterea in remediis eius feribi. Sed 
ipfum contra fententias eorum grauiffimi viri 
autoritas mouet. Sophocles enim Poeta vene¬ 
natum id dicit. Simus quoque c Medicis, de- 
co6ti,aut contriti fuccum,infufumcorpori, eaf- ^ 
dem vredines facere , quafi percuICs a ferpente tantum con* 
tradit. Ergo non aliter vtendum eo cenfuent, tra ‘ientn* 
quikm contra venena.Fortaflis enim Sc his vene¬ 
nis inter fe contraria erit natura , ficutmuitis 
aliis. Item animaduertit femen eius, cuius mini- . « 
mafintfolia, vtileeiFcad cuftodiendammuli f c ^ t Catc 
rum cutis gratiam , in facie illitum. ItaVlinilis. nUJ ( 
Et hanc fententiam Simi Medici a Plinio addu- 
< 5 tam [ inquit Corn. ] habet etiam Galenus ift hb. 
deTher.ad Pifon. Trifolium, inquit, herba qui 
Hyacintho fimilis eft,quum Veris tempore pre- 
gnans fit, & femen agrefti Cnico fimile habet, fi 
quis tur.cipfam valde decoquat : Deinde mor- 
fum phalangii,aut etiam viperx,ea aqua perfun- 
dat,fanat ipfum,&ftatimdoloris exortem efficit. 
Si vero quis in alio non commorfo , fanumlo- 
cum eodem fomento peifundat, eundem fen- 
fum, Sc eofdemdolores, omnes commorfo fimi- 
lesinducet, vthic effectus rcuera admiratione 
dignus fit, eandem herbam Si morfum fahare,& 
fanum locum beftiarum venenatarum modo Nec 
maleafficere. h ncGalenus. Nec alia eft Diofc. 
fententia. Non enim de eadem numero aqua, 
Diofcoridis verba accipienda funt: namhxcrcs 
nihil miri exhiberet: fed dc ea, qux eadem fpe- gelent de: 
cie cft, qux contrariam vim in commorfis, quos fenfio contrA 
lxdit: non fine admiratione oftendit. Impu- 
denter itaque Qalenus damnatur , velut qui 
Diofc. fententiam non intellexerit, ab his, qui 
ipfi parum intelligcntium ftupiditatemhac £>ar- 
te declarant. Gratiam aUtcm habeo pro Gale¬ 
ni patrocinio aliis, qui librumillum interfpurios 
referre mallent, quam pati,vt Galenus hic cxcu- M*ttk. r£ 
tiuilfe dicatur. Siue autem genuinus,fiue fpu- freh, 
riusGaleni liber fit, non propterea ^ viro do- 
6to,qualis Matth.videri ambit,tam friuole ftupi- 
dicatis,autignorantix ftigmatenotandus , fed 
potius fideliter,quod equidem vereingeniofum 
virum decet, excufandus fuit, vt qui non Ampli- 
citer locum fanum dixerit, fed duntaxat I dido 
morfu liberum ,quod Galenus his verbis innuit; 
Sanum locum in non Commorfo. Nec locus Im¬ 
pliciter lanus medicamentum tale quodrequi- ^ 
rit. Mepfa 
Hippocrates [aitDodon-.] Trifolium non fo- 
ldm menfes prouotare, fed & foetus ciim fiimp- - 
tum , tumappofitum expellere tradit: Mulier, > 
inquit, fi ex partu non fuerit purgata, Triffiliuin 
in vino albo bibendam dato , hoc etiam menfes 
educit U. foetus. Et alio loco : Idem etiam (de Fg, "l 
Trifolio feribens) appofitiim menfes erumpere 
facit. Scfcetumeiicit. Garterum Trifolio , quod 
Afphaltion Galeno dicitur vis calida Si ficca,vti 
bitumini, vtrimque tertio ordine , proinde po¬ 
tum laterum dolores ab obftru&ione itfuat, Sc 
vnnam,menfefquc pLouocac. 
in 5 
