3 9S . 
HISTORIAE PLANTARVM» 
» um us mucroruta membranula eleganter alatis: colicu- 
fiot lus teres,hirfutus, vno aut altero folio triparti¬ 
to fttpacus , fextantalis, flofoculum fuflinet pul- 
Cttljx chcllura, candictum,inodorum,quinque foliolis 
conflantem, ex calyculo decem mucronatis, hir- 
futis folliculis donato : m me<Jio fiamnula plu- 
Scmtn nmz: femina ex capituli» . Penuphylli aliquan¬ 
tum fimilibtis. 
Fragari* Lob.Obl.Jragarufiluejlrisminimevefcd , fiuc 
‘ ,:i - flerilis. Gefn. hort. Fragaria fpecies Jtenlis. C. 
Seenlss' 
Bauh.phyt.Fr*£dN4 (Ieritis. 
locus & Fragaria fine fnidhb»svefds:Montbe 1 gardiin 
cempus borto lIi,E.C.floret Martio & Aprili. 
PENTAPHYLLON SIVE QV 1 NQVEFO- 
lium Veteribus. 
CAf. L XX XI. 
Nr 
r On fcandit quidem Pentaphyllum.nec ceu 
t.Fragaria,trifolium cft, fcd huiusinftar fer - 
J iit.ac milia folii, nec fru&um valdcdiflimi- 
em,adeo vt nonnunquami quib.dalconfun¬ 
dantur,profert. Quintio eft.qubdhuncei dc- 
BtfvUij mus locum. 
i,n,t W<f« Quinquefolium (itaque defcribenteDiofcor.) 
,lt*flrai*r ramos ferc,(armentitios,tcnuespalmialcitudine, 
in quibus eft frudlus t<p Sr o raprne Folia habet 
Menti o/i^Vua.fimiliaqninquein fingulis pe¬ 
diculis,raro plura.per ambitumferr* modo fif- 
fa: florem cum pallore lubcntem , auri fpecie 
“XV *-*) Radicem fubrubram, & 
longam,Veratro nigro (sMi 6 'esvfu'*<u©- craflio 
rem. 
Theeffi it. utrrafi^t,zutmrntmit ( vtroque enim,inquit 
'f'Uf Pent * *fbeophraftus,appellatur nomine) radix cum 
effoditur,rubra, ficcatavero, nigrare quadran- 
gula(mr 
*~wy©-')exiftir > habetfoliumVitis]»TKct^oi') 
Pentaphylli P a *uum quidem,afl colore fimile : crcfcit &pe*- 
Srndt riteum Vite [ ( t « tlu7n\y) Folia omnia quinque, 
Theodore vnde & nomm : caules vero fuper terram ( Hi 
ranslattt q U am particulam Theod.omifit) tem 
tit,acinternodiis( y.vnuafo crebris conflat. 
Qutnejuefo. His fimilia Plinius tradidit. (Quinquefolium 
hum Phmo nulli ignotum efl, quod etiam frago gignendo 
Chama^e. commendetur. Grarci vocant Pcntapclcs. fiue 
lu* ■ Cha- Eamazelon ( vel (vt alii Chamarzclum, Hifl.Lu 
mAmelum gd un .)fiue Pentaphyllon. Quum effoditur ru¬ 
bram radicem habet,hxcinarefccns nigrefeit, & 
umiii i4uiu.il! nauci,uazLinarciccns mgrcicir, oc 
Jlumeur *ngulo(a.Theoph.legit TvrfdywQ -quadrangula 
fit. Nomen a numero foliorum habet. Et ipfa 
rlm.not. herba incipit & definit cu Vite. Hxc quidem ex 
Theophraflo mutuata clle conflat (lic«t mentio 
rlmu tertio tius non fiat) prarrer illud , qubd gignendo fra. 
non cft ri-gaetiam commendari feribit. Nec hoc obfcu 
nolnuUtfo. rurn e fl»& ambiguum, vt Heimolau$,Cornar. 
mmant Matth.in poflr.com. Ital.Sc Hifl.Lugd.fomniant. 
& ante hos Leoniccnus, qui crralTcinhoc Pii- 
nium maximi credidit,quod Quinquefolium ct- 
P lsn.net. ia m fraga ferre dixerit Pentaphyllum , atque 
Herbam fraga ferentem pro eadem accepif- 
fc,ac Pentaphylli notas , fimul ac vires, eidem 
herbx ,pr.rterPentaphylli nomen, adfcripfiffe 
cenfuit. Nam quar herba etiam fraga gignendo 
commendatur, <Sc nulli ignota efl, inquit, non 
quinis,fed trinisduntaxatconflatfoliis. Exifti 
mallem quidem in re tam nota ,efTe codicis po¬ 
tius , quam Plinii errorem, ac pro Pentaphyllo 
Lemic tri - Trifolium legi oportere , nifi alia notninafub- 
fl<M trr-or iungeret,quar funr Pentaphylli propria, uste ille. 
Verum triplici in errore verfari Leonicenum,fc- 
quentibus rationibus Collinucius perfpicuum 
: 
fecit. Primum quidcm,qubd Quinquefolium il¬ 
lam elle arbitratur, qux in hortis, & agrorum li¬ 
mitibus, tum femitis, viifque pafiim confpicitur. Pes cor. 
quar quidem vulgo , & Quinquefolium, & Pes n%! ” m * 
coruinus dicitur. Hanc enim Quinquefolium 
cfle , de qua hic loquimur, affirmalfe illum plar- 
rifque conflat: cum de noflra hac defenfione, 
deque fua accufatione fermo forte incidiflct: 
auuItumque terra ramufculum ( nam & in hor¬ 
to res agebatur ) oflendifle , dixilTcque illam 
Quinquefolium elFe,in qua Plinius tam «uiden- 
tcr errauerit. Deinde,qubd perimperitiam,her- 
bam fraga ferre nullam pofle credidit, nifi eam, 
qux trina folia habet, quamque melius Trifo¬ 
lium dici adfcuerat, & quamdo&i, vulgufque, 
Fragariam nofcunt pariter bc appellant. Tertio, 
quod folium quid fit,quove modo accipi opor¬ 
teat, in faluberrima? herba? deferiptione, parum 
intclIcxilTe vifus efl, quas rationespoflquam va¬ 
riis fulciuit aliis,concludittande veru efTe auto- Leoni 
rem Plinium,&calumniatorem Lconicenum. 
De ratione nominis Pentaphylli annotat 
Marcellus.Non Pentaphyllon (tnvrd^F.oy) tan¬ 
tum vocari fua xtate Theophraflus dixit, ve¬ 
rum [ mrtJanrnf] etiam, fa< 5 lo ab aliquibus nomi¬ 
ne a pennis auium,vt credidit Gaza : vt autem 
nos opinamur, quia in quinque foliafe pandit 
<Se extendit. Feciteadcm etiam foliorum forma, remtattru 
vt ventatomon ( in quinque partes ^ndt \ 
diuifum (diceretur. Sic a Diofcor.inter nomina, 
ventadaclilen [omnaJhlxnxoy] qu 6 d vtin hominis 
manu quinque funt digiti, ficin ea planta toti-^^J 
dem foliorum diuifiones. v[eu do felinum Qti i/bri- num - 
quoque diclum , quod Apium mentiatur, 
fitque illi in foliorum feflionibus quadantenus Qallifi 
fimile. CAlliperalon axey^ ^foliorum pul- l * n 
chritudine,(^eWmq» ) ^ foliorum duritie, vt & 
$/aox»to. Quemadmodum & in his [trraxror 
& a.Kq&xvt'/ & 7nvTOW/i'ey)Jatere ex figura,aut viri- Pen/aa 
buseius aliquam rationem verifiaiile efl. Vo¬ 
catur & Suuiav-ne, Manus Martis, nis addit wer- Manm\ 
mol. Pentaphyllon & Pentapteron inThcoph. 
Quinquefoliam &c Quinquepentiam Theodorum 
conucrciflc.j£tium hanc H ermubotuntm (Mcrcu- ( 
rii herbam) vocari tradidillc. ^gyptios etiam McrmHktt 
Difophi cognomine, Dacos Drari/a, Italos rfyl. ’i 
litrum.Solotam & Thebeorin , quanquam corrupta ] 
putet nomina.N.tm ZcThcruinbros & T I%tonr/iron 
quoque diclam idem Hermo].inuenit. />r* c.u\ 
Scxta-dccimaherba (inquit Albert.Magnus S ’[" A - 1 
de virt.herb.a Chaldteis Cnndm , a Gtatcis Quyn- n"iZi 
qurfi/ium,kLicinis Serpentina vocatur, Stfccun- D, 
dum Alexand. Impcr. herba Mercurii dicitur, a it.t.r .. 
quibufdam ventadaHylui,pentaphyllon .iquibuf- 
dum Calipcndalo.Ncc flbt pugnat Theophraflus, , ! 
ScDiofcondes, licet is de radice & folio agens, 
addiderit. Quinquefolii radicem cfFoflam, iicca- PemAdmi 
tamque nigrefccrc. Nam hoc d Diofc. idcb di- | 
dum non efl, quoniam fatisfore iibi credidit, fi 
qualis ea cljfet cum foderetur, dixi flet. Adrecit f,l„ m ,, 
etiam vitigineum Quinquefoliifolium eflc,non tifweiv» ■ 
quantitate, fed colore & forma, quodque natu¬ 
ram Vitis fequeretur. Sed illud videndum etiam 
quomodo hic Memhte, ille Vitis folio Quin¬ 
quefolium elle dicat, qua: maleinuicem compa¬ 
rari pofle videmur : quemadmodum Jc floris 
color in pallido albus, fimul & auri flauo colo¬ 
re dici. Hoc camen non adeb difficile vt illud. 
Videmus enim aliquando in pallore hominis,v- 
trumque colorem illum. 
Nafcitur, audtore Diofc. in aquolis locis, & j. atB£ 
iuxtacanales aeaqusduiflus. 
