LIBER 
Ilii lentiunt, 
Valcrandus 
& alii , qui 
plancam hanc 
incana Pen¬ 
taphylli effi¬ 
gie , intui ei, 
Leucadem 
cenfcnt. Ta¬ 
bem. ic. Ar- 
gentina Mo- 
peliaca,tt)cifd> 
0tlbcrFraut. 
Admodum 
inuentu rari, 
nec nobis le¬ 
cti,nifi prope 
Allobrogum 
dcuexa,plani- 
tic in arida, 
glareofa. 
TORMENTILLA. 
Capvt LXX I v. 
w y® 
wU k\\' 
' ripU ° r * * T^X radice 
JC/crarsa , 
pollicem no- 
nunquam fu- 
perante, alias 
reda, aliis in 
obliquum a- 
<fta, rubente, 
fibrosa,fapo- 
re adftringen¬ 
te , vtticulas 
plures e mit¬ 
tit,humi fufas, 
nonnihil fub- 
inde eredtas, 
& cubitum in¬ 
terdum lon¬ 
gas, hirfutas, 
rubefeentes , 
tenues : in 
quibus ex in- 
tcruallis, folia 
caulem ambicntia ; Pentaphylh', hirfuta,feddiui- 
fura fcptemplici: flores parui.lutei, Quinquefo¬ 
lii. In huius coliculo obferuatur aliquando ad- 
natum tuberoium quoddam excrementum,con¬ 
cretione Pomorum quercinorum , in cuiusan- 
tris {fabulantur vermiculi, feu teredines . 
Tormentilla vero [quemadmodum Apollo pro- 
iphjllo didit) a feptenis foliorum diuifuris, neptaphyl- 
lon [vel vtHermol. SeptifoliumJ quoque vo- 
fUe *°' catur. Eadem in Quinquefolii fpecie reponitur, 
ob folia quippe duo iuniora , quae tam exigua 
funt, vt in foliorum numero k quibufdam repo¬ 
nenda non videantur. Et hinc forte fadtum, vt 
BralTauolus hanc Plinii Pentaphyllon fulpicatus 
fit, vt & Manardus, quem propterea cxcutiuilTe 
Matthiolus dixit. h acide , qui Matthiolum re¬ 
prehendit eo loco, cum tamen iplc in dolis, ac 
'ore Verfudis -^on Matthiolus, quem fuo nomi- 
nd,tnr nemetit dr, magis quam in comitate confidit, 
inquit enim Tormentillam Quinquefolia:, fiue 
Quinquepetx Theophrafti tam aperte refpon- 
dere, vt nulli magis : Nempe hunc in modum 
eum inter extera dictare^.de Hi/t.pl.c.14. Quin- 
Tom. II. ^ 
XVII- „ | ai 
quefolmm crebris internodiis conftat, vt nehy. 
Ius quidem huicddiciat, nili Scdiio 'fohaexci- 
pias> qui & certi ob eorum exiguitatem in 
numero foliorum reeenfenda , non videantur. 
Qui ppftrcma apud TlieOptiraffum repetiti, 
nunquam vel foniniatieiimus. Citerilm.quum 
ha;c abfolute pronllnciet Apollo, ei hic errandi, 
aut verius Matthiolum fuggillandi, aulam facile 
iniuria,inuidiaquc fiippedicarit. 
Germani] inquitTrag.Iib.i.cap. 171. ) hanc TorinUtiii;? 
plantam (Lormeritifl ii Latini vocederin.no no¬ 
mine nuncupant , aliiBircFwtjr^ , i Betula, P ' rch 
qudd m iis filius, qux magna copia Betulas pro- uZf 1 
ducunt, &hxc luxuriet, nonnulli BjuthnirtlcI/ 
aut KdrJ)cil rtnirijcl [ /anguinariam autrubram SxnguinA': 
radicem ] vocant, co quod Dyfcn terias , & vitia r,a r *dtx. 
iflteftinorum ciiret.Dicinir ScBifforta [Cifalp.] 
a nodis nimirum radicis quibus intorquetur , vt 
ca.qui priuatim Biftort*dicitur (nam eftprocnl Ei t ,r, * x 
dubio prima Pandectarii Biftorri fpccics) Sei 
plerifqueFerula. Ego autem puto nomine Pen- 
caphylli infigniendarn. Idem cap. fequenti ait , ■ 
Tormentillam nob.liflimu Pentaphyllon Theo- rZ 7 /h. 
phrafti Se Diofcond.elTc (latuo. Quod vero ita 
fentio, Theophrafti me mouet deferiptio. Tin- 
dem lib.z.e.37. Miror (inquit cur Alex. Bcncd. 
Spargamon nominet, hic ille. Quod autem 
Tormentilla Theophrafti Qujnquefoiium non Tr^t error 
In, lola Theophrafti automate refellitur , vti 
lam fub Pentaphyllo vulgavi docuimus. Mald 1 
igiturfentiunt Tragus, Gefn. MichaelHurael- r 2 Z'u 
berams , Valeriola, Se alii, q„i Tormentillam, ©v. u t fa 
1 entaphyllon ede exiftmiant: hic enim (epte- 
na folia habt t, raro pauciora ,pnter id , quod 
teftc Maranrh i, alii noti non relpondent. 
Quirentibus porto Lob.SePeniinAdu.se 
Obf an Tormentilla, vel heptaphyllon. Chry- 
fogonumDiolcoridisfit: frite, noftro iudicio * 
Dodon.negatiudrefpondet,dicens. Tormentil¬ 
la fruticis modo haudquaquam, vt DiolcoridfS 
Chryfogonum attollitur , nec flos eiusfrmrlis 
eft Coronarii Yerbafci floribus, vtChryfogoni: 
ergo Tormentilla Chryfogonum non eft. 
Nominatur verb Tormentilla (vt Lob.SePe- Tormenti:. 
na notant ) quia tormentum cruciatumve den- la<inelei . 
tium fiuiffimum placat , atque venenatarum 
quariindam rerum compefeit furorem crucian¬ 
tem. Meminit Se Hermo].Tormentillar, quol- 
dam elTc/cribens.qui ad Saxifragam referant. Nomina 
Grace.Septifolium, Latinevulgb lingUimn,: 
Tormctinlla nominatur, Gemi. Birfwur,-, 
Kot gjcilwfirR Se tfonnentia / Gall. Ang. Sc 
Belg .Tormenttlk, lui. Se Hilpan. Sc Hungar. 
Tormentilla, Boh. Hatrftyrf 
Obferuaui paflim Bafilcx, Monfpclii, &O e - i ocu ' 
neux in pratis , vbi folia prorumpebant Martio, mpUS ' 
florebat Maio , Iunio, & Iulio ibidem audiui 
Rhizotomum vocantem hiamor. Nemoribus(ita 
tradente Hifl.Lugd. )opacis, montofis etiam, 
ficcis macilentifque locis gaudet. Sero & ^fla¬ 
te floret. 
Tormentilla omnibus vulnerariis potioni- Vires & v- 
bus, emplaftris, & vnguentis adiungi poteff ^ us - 
nam veteta-Sc putrida ianat vulnera & abfcef- ; ' ,tlner ‘ t 
fus, vino , vel aquadecodta , collutione & in- A ^ s - 
fperfii. Eft &in omnibus medicamentis,quic ad- 
uerfus venerja & pcftem componuntur, adh i-y e nert* 
benda. Eft porro radix potenter reficcans ,& ex rtf» 
eorum qux tertii fiint ordinis, numero ; & par- Tepcram. 
tium tenuium : caliditatis qu^m minimftm te¬ 
net, adftringentis facultatis particeps. Herba Nerl ;l& 
autem Sc radix limul tufa ac impofita fanant 
Rk 4^ 
