f* in- 
ttotunt 
rum. 
aftrt/t 
'mips 
LI »EK 
' ib Eupatore rege , qui illud primus inuenit,no- 
tiepato- minatum, Hepatorium autem , & Hepatitis, 8 c 
\itit inudu ^ nuo ^ ucrurnm,1 ^ us > quodiecoripotiflimum me- 
rum maius deatiir, k Diofcoride cognominatum. Serapio 
'.sfat-.oii- autem Hepatorium filum vocat Cafat , '\clgafir, 
arda. feu gafil , Auerrh. Olibarda* 
N.ec defunt, vt & hoc artnotemus , qui cum 
iarru- Eupatorii vocem Marrubio tribuant, 
• Com- & alii quidam Conizx : verdm nec ipfi quod¬ 
nam verum eifet Eupatorium , affccuri funt. 
affus A- Proinde prxfrada quadam ac immedicabili cx- 
U> Error. c f tatc captos elle eos iudicat Fuchfius,qui banc 
'trjtnd.im 0 1 r , r 1 
verum & genuinum Eupatorium elle , cx notis, 
qux ad amullim,nulla reclamante, conueniuru, 
non animaduertunr. 
Nullus, inquit Cordus, verum Eupatorium 
cognouit, praeter eos , qui hodie Agrimoniam 
vocatam herbam , Eupatorium vocant, vt fecic 
Agricola. Nam reuera Eupatoriam eft ea , qux 
nunc falso Agrimonia vocatur , qui error Dio- 
fcoridis etiam xtatefuir. Dudum de lnc re feri- 
pferunt Leonicenus,parens meus, Se alii plures, 
quibus etiam Rucllius fubfcribit , Gtrmani, 
Qermcnig y &cHcbcrUcttcn vocant. Eupatorium 
Grscorumeffc noftraAgrimonia, inquiunt, A- 
mat. Robert.Conft. &Dodonxus. 
In vetere verfione Oribafii ,tefle Dodonxo, 
defimpl. Agrimonia, Lappa inuerfa vocatur, 
quod femina lapparum initer afpera deorlum 
dependeant. 
Eupatorium Grxcorum & Arabum F. Impe¬ 
rato quoque vulgaris cft Agrimonia jdicitque 
odoratum Drofc. Eupatorium uepenriin monte 
Matefe. Scribit etum Caft. Dur. Eupatorium 
Diofcoridis odoratum reperiri in monte Ca¬ 
praria. 
His adde C.Bauh.dicentem phyt. Eupatorium 
5.fine Veterum , Agrimonia dida, Eupatorium 
Diofc.elt aliorum Grxcorum:&: Eupatoria Plinii: 
Arge- quibufdam Argemoniain aruis nafcens. Item: 
Eupatorium flue odoratum. Quem tamen fa- 
•odo- tis mirari non polFum , cur hxc auo Eupatoria 
' feparet.Diofc.vnius tantum meminit. 
* noH . Cxtcrum , inquit Corn. Ip errore verfantur 
um. adhuc hodie officina: , vulgus Herbariorum Sc 
Medicorum,qui in Diofc.cap.de Eupatorio, Ar- 
gemones nomen ad Eupatorium tranfferunt, 
quos fequuntur,qui Eupatorium , 2 f 0 crmcng/ j 
rii aut adbua corruptius 0 bcr:neni 0 . [ Agrimo- 
niam ] appellant. Corrupte quidem eo loco, 
tvioi Tojjrhw , legitur ,cum legendum fit, 
quamuis etiam corrupte , cy 5 wxlvlw : vnde quof- 
dam errore fedudos Diofc. dixit, qui Eupato- 
lium Argemonem vocarint. Verum nobis bxc 
corrcdio fufpeda eft, quia Anguillara ait,Eupa- 
torium, fiue Agrimoniam hodie in Grxcia Arte- 
mifiam vocant. 
Quid tandem Lob.& Penx in Adu.qui Eupa- 
toriumMefue clfe idem cum noftra Agrimonia 
negant, refpondendum fit, ex hadenus in me¬ 
dium alatis , fatis funerque conftare arbitror. 
Vocatidem Obf.&Ic.Pl.Eupatorium Gracorum 
ScDiofcoridis Agrimoniam officinarum. Nec fi¬ 
ne errrore Theod.Dorft. Eupatorium, Agreftem 
Saluiam Barbarorum vocar. 
ouyma 'ElmTzJe.tov, vel ^rrt7uei*v Sc Grxcis : Lat. 
aaru Eupatorium-, fiue Hepatorium . Offic. Agrimonia, 
Gcrm. <&bcrmem£> ByncbwurtSj/leberFlcttcn 
2 f 0 nmonien Bclg.^f^rtmontc/ileuercruyt. Gall. 
Hnpatoirc, Agrimoine, Ital. Acrimonia , Hifp. La 
Agrimonia, Sc Angi- - 21 $rimomc,Boh. ^cpyccf, 
Ic 0 tvU'ccf,Hung .^Iproimytoryan. 
XVII- 
1 
In fatorum & viarum marginibus, Sc circa fe- 
pes & in pratis paffim proucnit. ALftate floret. ^ 
Bafilex quoque Septcbn Sc Odobn florere ob- 
feruatur. Geneux prorumpentem vidi Aprilis 
principio. Autumno femen maturum cft. Maio 
menfe colligenda Sc ficcanda , quai in medicos 
vfiis eligitur. 
Huius folia, antore Diofc.cum adipe fuillo ve- ^ Ircs & V** 
tere trita Sc impolita , vlcera, egre cicatricem re- y* eer 
cipientia, fanant. Herba vero ac femen, fi cum Dyjtnttrih 
vino bibantur , dyfenteiicis,hepaticis[& colicis 
Tog.] & a reptilibus beftiis comnjorfis opitula¬ 
tur.Galenus piSoAxanfaf eafdcm facultates ex- Tempera^ 
ponit.Eupatorium herba ipfa ten.uium partium, mentum 
incidendi, extergendique facultatem citra mani- 
feftam caljditatem obtinet. Quare obftrudio- 
ncsiecoris expurgat. Incft itidem ei Sc adftridio obftruflio- 
quxdam,per quam robur vifceri addit. Hodie, nts tccort^ 
atteftante Trago,Eupatorio frequentiffime, non 
fine magno ceite commodo , au reponenda lu-. 
xata membra vtuntur. Aqua diftillata potu tuf. 
lim emoUit,pituitam cralfam incidit,morbum ar- 
quatum expellit, febri laborantibus conducit, ti- 
neas ventris enecat. Exulcerationibus oris,ajiif- mer ” bra 
que vlceribus ii vulneribus, &: cx illa colluan- ^Irbus 
tur, Sc purgentur, fitccurtit. Radix exficcat& aquatus 
moderati adftnngit , quare intemperiem fere F tbns Tf- 
omnem corrigit, obftrudiones aperit. Prxtcrea ”- A . 
decodum dilutumue colote limpido vini giiui 
placet. Hinc in vino rubro ftiptico decoda pu¬ 
tredinem vulnerum Sc vlcerum abftergit, fi ea 
lauentur. Eadem contufa & vulneribus male ag¬ 
glutinatis' fiiperligata denuo aperit. Autore 
Rondelet. Agrimonia cum aceto forti emplaftii 
modo impofita verrucas tollit. Notatu digmll 
fimum,fi verum,quodlcribitTimotb. Rollelius Gan £ r *” Ai 
Agrimoniam cum veteri axungia porci applica¬ 
tam extrahere fpinas. Ioannes Schenck. Obf. 
Mcd.[ex authoritate Diol.] gangrxnam ex mor- 
fu hirudinum, Helidxum Agrimonia contrita, 
emplaftri modo impofita,curafle feribit. 
Qfcifquis tandem eft Medicus , qui poft hac ^erupde 
Eupatorio vti velit,Agrimonia vtatur confiden- £u i" t '»'rst » 
ter. Nihil itaque fapiuntii,qui inSyrupo de Eu. 
pacorio, pro hoc,Spinam Arabicam fubftituunt, 
pro noto puta ignotum. 
GARYOPHYLLATA VVLGARIS 
flore paruoluteo. 
Cap. LXXVI 1 I. 
-pRagrantif- bcrcr, > t,V 
fimus Ca- 
r/ophyllorum 
odor, quem 
radix fpirac fi- 
brofa,ruffa,to¬ 
ti planta: no¬ 
men indidit , 
caule cubitali, 
birfuto, tenui, 
in alas diuifo: 
cuiusflores lu¬ 
teoli Tormen- 
tillx , quibus 
fuccedunt e- 
chinata , gloa 
merataque ca¬ 
pitula , longis 
ariftis horrida: 
folia lurfuta, 
Hpnnullam cu 
