HISTORIAE PLANTARVMi 
Ir.Ku -.m(- phy num mulciplici folliculo, Typham inter fru- 
"? l '“ f ° Ut "mentacea Theoprafti.Thjrpham Galeni,Typhen 
inio. Plinii intelligat, & an huc referri poflic, aliis di- 
mdicandum relinquimus. 
TR 1 TICVM SPEClOSVM GRANO 
longo. 
Defcriptio Q’Pecioliffimum Tritici hoc genus, ha&enus 
no bis nondum oMeruatum ex horto Stuchar- 
dino accepimus, quod fatum in horto Montbel- 
gardenfi in fpicam exiitfpicaTritici vulgati lon¬ 
ge maiorem,fex autfeptem vnciarum ariflis do¬ 
drantalibus, pedalibus plus minus. Gluma: vn- 
ciales fere, granum oblongum dc vnciar triente & 
quam vulgati duplo fere longius continet, e glu¬ 
mis facile feparabiles ,in quo cum vulgato & ci- 
nerco conuenit. 
Tnfiafm De hoc, ni fallat inferiptionis vicinitas , apud 
i™- H.Lugdunenfem hic feribuntur. Circa Matifco- 
' nem in humidiflimis Sebufianocum tca&ibus de¬ 
terrimum & flrigofifTimu Tritici genus prouenit, 
grano longo ,e*ili, fubatro, multis glumis vefli- 
Longgran to. Ruflici vocanr Longgran, id ell , longum gra¬ 
num, fameque vel egtihte comptilli panem ex 
eo conficiunt. Alii fufbus & galliniscdendum 
obiiciunc. Ad Brizam Thraciam fruges hic vide¬ 
tur accedere. 
Cafp.Bauhinpin.Triticum <;.fiue femine ob¬ 
longo, cui congener dicit Frumentum Scourgcun 
Rucllii. 
TR 1 TICVM SYLVESTRE, AGRIO- 
flari Cretenlibus. 
LoiU’* A Grio flari qu°d Triticum fylucllre fighificat, 
_/"\ aucore Hcn. Bello. frequentiflimd in Creta 
Defcriptio inuenirUr, negligittirquc. Herba efl Tritico fi- 
milis, folia dc caules tritici ferens, fpicafque ali¬ 
quantulum afperas,nigriores,& ariftas brcuiorcs, 
eiusgrana minorafunt Tritico fatiuo, dc altera 
parte obtufa, ita vt fecalis grana potiris quim 
Tntid imulentur. Hic femina r.ulla alia caufa 
tibi mitto, nift vt ftbi compcttum fit, non in fola 
Sicilia Triticum rtriri fylucflre, quemadmodum 
Poeci tradiderunt: dc quod non abfque ratione 
Crecenfes Triticum primo $ Cerere in Cretam- I 
uentum fuifTe fibi perfuafcnnt, quemadmodum ' 
Diodorus Siculus in fui Bibliothecz l.tf.fcfiptum 
rehquit. 
Kllufit ru- FclicifUme & abundanter Cltifio nata erat h$c 
planta, fed ante quim caules proferre inciperet, 
abeo cui repurgandi horti curam dederat , pro 
inutili herba cuulfa & abiedla fuit, licet ferie qua¬ 
dam & ad normam, quemadmodum fata erat, 
nata. 
ZEA IN GENERE, EX VETERIBVS 
dc Ncotoricis* 
fe£la, minus qukn ex Tritico nutriunt. 
Elirerb Spelta Diofcoridis quidemdicocccs,(I l 
Dodonio non refragandum, qui Theophrafto fl 
Sc Galeno Zea. Hic autem Zeam vniuerfa fua fa- j 
cultate,in medio quodammodo Tritici & Hordei 
elTe,inIib.fimpl.mcd. feribit. Quare ex illis co- 
gnofei polii? mdicauitCotnarius magis alere pa- 
jies ex Zea fadlos , quim hordeaceos : dc minus 
quam triticeos, dc infuper llomacho commodam 
elTe. Nam in Gncis nonvocem iW/*ey, h. e. ori 
gratam, legendum elle pricipit, fed i.e. 
llomacho commodam: Et hanc elfc Galeni l.i. de : 
aliment. lc&ionem ait. 
Porro,antiquiflimiac prifei Latinorum, tefle : 
Dodonio, Zeam fiueSpeltam,Far nuncupaucrc,!; 
vt locupletiflimus ceflis cft Dionyfius Halicar- • 
naliius. Nominabant [inquit] prifei Romani i 
facias nuptias , vocabulo fuo pappuxi* , quia con- ■ 
iuges vclccrentur eodem Farrc , quod nos Grxci : 
djtajt dicimus: idem affirmat Alclepiades apud Ga- 
lenum,j<^lib.ci.ita feribens : o j&kkoj 
^leur , id e fl Farris , quod £teur appellant. Appe » 
latur vero Far illud Latinis quoque Ador, Adortu j 
dcfemen Adoreum, aci Poflerioribus propter fru- r 
gis priflantiam, pecuLiari nomine Semen. Hoc i 
populum Romanum tancrim , e frumento 300. 1 
annis vfum, Verrius tradit. Genera huius Co¬ 
lumella quatuorferibit : Far Clujinutn candoris * 
nitidi: Far quod vocatur Y cuniculum rutilum, at- , 
que alterum candidum , fed vtrumque maions f 
ponderis , quam Clufinum : Semen trimcflre,' 
quod dicitur Halicajlrum , idque pondere & bo- ' 
nitate pricipuum. Ex his cum Halicaflro con- . 
uenire Spelta pollet, fi trimcftris cllet,ac Vere fe- 
reretur, verum crim Autumno feratur, Vennicu- 
Io albo magis fimilis efie videtur. Nam veluti 
Venni6ulum,fic&fpelta,ponderepriflat acca- ■ 
dida efl.Et hic Dodonitis. 
Citerrim qui Zeavtuntur (Plinii verba funt 1 ,' 
iS.cap.8.] non habent far. Eft autem hic Itali*, 
in Campania maxime , fem^nque appellatur. 
Hoc habet nomen res pridara, vt mox docebi- 
munpropter quam Homerus dixit: 
non vt aliqui arbitrantur, quoniam vitam dona¬ 
ret. Amylum quoque ex ea fit, priore cra/Iius. Ite 
cap.io.apud Gncos efie Zeam fcnbic, tradique 
eam/crim fit degener, redire ad Frumentum , fi 
pifla feratur,nec protinus, fed tertio anno. C?.p. 
11. Zeam iri Africa degenerare refert. Air & alibi 
Zexgrnnum pulchrius cflc,quim Tritici. LibrtT 
21.cap.25.Zc1 medicinasprofequitur,dc quibus 
alibi didlum. 
Apud Galenum Mnefitheuspantm ex Zea ne-’ 
minem affatim comelTecitta fanitatisdifpcndium L 
pofle tradit. Quod fi quis, ait, fi pani non af-/ 4 
fueuerit, etiamfi minimrim fumpferit,xgrotabir. jj 
Eli enim grauis, &conco(flu difficilis. Quiverb M 
regionem incolunt vehementer frigidam eo fe- m. 
mine coguntur nutriri, ipsiimque lerere , quod 
frigoribus pcrflrenue refiflat. HiecZcidequa 
cx Diofcoride Plinio diximus ,conuenirc non 
C a p. II. 
Ze*duplex r >^EamDiofcor.duplicem facit. Alteram enim 
T)toJc. ^jfiraplicem : alteram Dicoccon [J>W- 
yxv ] appellat: quod in duobus putaminibus liue 
folliculis grana bina coniun&a [coniundlum fe- 
- . , . - nien, Corn. ] ferat. Hordeo autem potentius nu- 
' crK ’ uc *^ cni ^fadit, dc ori grata (£u^u®-,Corn 4 ta- 
me \ 'djrlujtxw >h.e.flomacho commodam,cx Ga¬ 
leno legendum allerit)efl: fed panificia ex ca c6- 
poflunt,neque Zci Thcophrafli, qui eandem 
quam Diofcorides Zoaminccllexille videtur : fic 
enim fcnbit. Inter ca qui Tritico hordeoque 
funt fimilia,vtZea, 01 yra,Typha, Aucna, dc Ae- 
gylops. Zea cfl firmiflima , copiofiffimcquefru- 
dlificat, multiplicem altamquc radicem effundit, 
calamo multiplici crafsoque atTurgens. Frudlus 
autem efl leuiflimus, Sc cuneis animalibus ad¬ 
modum iucundus. Deinde fubiungtt. Sunt au¬ 
tem hicdno,ZeafciIicet j^cTypha Tritico fi- 
millima* Herodotusverw, alius Ze* meminiffc 
Tideturj 
