A Umerum 
optimum. 
Tempera- 
tnenciim. 
etlie* Ety¬ 
mon- 
Chondri 
Spires ex 
Z)ioJ( eruit, 
/iltc *. 
t 4 tb.tr* 
1 W& 
*i' HISTORIAE PLANTARVM. 
sam. Qujdam vero ex Alica: Ptifanx [ ! 
«*W]xgrum nutritum elfe dicunt. Aliqui vero Ve¬ 
terum ,vclut Diocles & Philotimus, ptilanam tri¬ 
ticeam ( rn/elrir/J ita priparatam Alicam 
-[Chondrum hoc modo apparatum] appellant.Et 
vno quidem horum modorum ,eo videlicet qui 
prior eft, Halicam etiam coqui ac edi apudRo- 
man-folitam Martialis in xeniis hoc dift. oftedit. 
Nos Halicam , nuilfum poterit tibi mittere diuesy 
St tibi voluerit mittere diucs , eme. 
At idem Galen.S.fimp.phar. Alica,tnquit ,eftc- 
tiam alimentum optimum 3 qnemadmodum etiam 
Triticum,fed non eft huius loci de alimento di- 
ftinguere.Vcrumvtmedicamentum meatus ob¬ 
ducendi vim habet. In temperamento verb ii- 
milis eft Tritico, plus vifeofi quimillud habens, 
quo etiam magis quim illud alit. Et eft vclut ma¬ 
teria quxdam idonea ad fufcipiendum acetum, 
& aquam marinam ,& muriam, & aliahuiufmo- 
di qua: vehementer liceant. Quapropter quidam 
ex his qua: multdm ficcant, ipfam elle putaueriit. 
Eft autem ex his qua: magis concoquere poliunt, 
quemadmodum &Triticum,qux minime liceant. 
Verum ob liccancium pharmacorum mixturam, 
idquodexipfiscompolicum eft ficeandi vi pra:- 
ditum, multos medicos fallit, vtad iplam Alicam 
referant liccandi caulam,omilIis his qux lunt ara- 
mixta. Et battenuj quidem Caffii,Plinu & Galeni 
verba,cx quibus manifeftum eft, Halicam a Cho- 
dro differre , & Chondrum cum fecunda Plinii 
Halica conuenirc, vtramque item rem fadhtiam 
effe, & non peculiaria frumentorum genera,Do- 
donxo atccftante. Sed cx iis quoque clarum fit, 
monente Cornario, etiam ex Tritico Alicam fie¬ 
ri: & tum res eiufmodi fadtiuas , nomina inter fe 
commutare,tum pro iplis naturalibus nomina fa¬ 
cticiorum vfurpaci & viciflim. 
Videtur porro Alica Latinis ab aleftdo appel¬ 
lata elle,ficut Grtecis # >:c'/</»(9- ob excellentiam, id 
eft ,granum dicitur. Vtuntur tamen etiam Grxd 
medici iuniores Latina voce otx/', pro Alica. Et 
aliquando ybifpii 0: A//c©-'Coniundtim dicunt. 
Carccrum authore Diofconde, poten¬ 
tius quam Oryfca & alit & aluum cohibet,led fto- 
macho longe vtilior. Decoctus maceto illituf- 
que, lepras collic, & vngues /cabros pellitae in¬ 
cipientibus aigilopiis medetur. Eius decodtum 
dyfentericisdolorc vexatis infufum idoneum eft. 
Chondrus, uti Paulus litui, tradit, egregie nutrit, 
&g!utinofosparichumores : verum puls ex eo 
confe&a nocet, quoniam quamprimum crallefces 
incoCta permanet. Probatur magis lpfius 
cx integro Chondro bene dc<fc< 5 to , expreffus 
Ptifanx fimilis: etx/^in exteris Chondro quidem 
refpondet, led aluum magis adftringit. 
DE ATHERA,ET ko'aaa SIVE GLVTINE. 
C A P. IV. 
A Thera lorbitio eft, inquit Diofcorides , «am? 
TtoK-Atm 'oyt?/, i.e.veluti pulticula liquida in- 
fatibus conueniens: comoda etiam ad cataplal- 
mata. Fit autem ex Zea tenuiffime molita. A- 
pud Belgas vero non ex Zea tantum, fedex qua- 
uis etiam priore farina coquitur: vcluti. Secalis. 
Hordei,frequentiflirr.c autem Tritici , cum tenui 
ceruifia ve) alio liquore permixta, Plinius etiam 
ex Olyrafacit. Elt autemedulium,quod citbco- 
coquitur ,facileque nutrit, infantibus idcirco & 
Ienibusconueniens:intcriora tamen «ilccra non¬ 
nihil obftruens. Datur capite dolantibus,ex te- 
nuiflnuaSecalis, vel Hordei farina: dolorem e- 
nim lopit,& fomn um clementer conciliat. 
Atheracraffius & folidius eft gluten, Gricis 
xoMs*, ex Similagine & farina Tritici, quochart* 
glutinantur. Quod propter eam,quam habet ob- 
ftruendi vim, fanguinis excreationibus prodeft. 
In vtriufque medio , fiue puls,eft foli- 
dior quidem ac fpiflior Athera : liquidior vero 
Glutine, A: minus Glutine, plus autem qu^m A- 
thera vifccra obftruens. Atherx,aut potius pultis 
genus eft , edulium,quod Galenus ex mulcaTri- 
tici farina latti permixta fieri feribit, quo hac arta¬ 
te Belgium,‘ac vmuerfa inferior Germania fre- 
quentiflime vtitur. Cibus boni fucci & multi ali¬ 
menti,fcd cos qui ipfo affidu8 vtuntur offendes. 
Nam in hepate obftru6lioncsparit,& calculos in 
renibus gignit autorc Galeno. 
ZEA SIVE SPELTA. 
C Vlmo foliif- j 
qne Triticeis 
refpondet , fpica 
palmaris aut fef- 
quipalmans, ali¬ 
quando mutica, 
interdum anftis 
circumuallata, 16- 
gioribus breuio- 
ribulve, gemino 
granorum verfu, 
vel ita difpofitis 
granis,vt alterna- 
twn vnius prine», 
pio medium alte¬ 
rius refpondcat, 
glumis pertinaci, 
ter hxrentibus , 
nec tribuli i&u 
femen relinquen¬ 
tibus, quo nomi¬ 
ne a Tritico vul¬ 
gari diftinguas licet, alioqui glumis & tunicis ex¬ 
uta grana vix internofeas. 
Dodon.gall.Zeam hanc pingit fine ariftis. H.S; 
Lugdunenfiscontrap.385. Zeam duplicem exhi¬ 
bet,modo non. Cafp.Bauhm.pin.Zea z. fiuedi- 
coccos vel maior: £c~a J)xokk@-' Diofcor. Zea 
Thcophraft. & Galeno. Zea, Btunf. Cordo in 
Diofcor.Lon.Ger. Spelta primaTrago.defcr.Se¬ 
cunda, Eid.ico. Zea dicoccos, Matth.Gefn.apud 
Cordum. Zea altera Mattb.Lac.Caft. Zcxprimu . 
genusFuchf.Turn. Zea, Romanis veteribus fe¬ 
men, nunc Spelta Dod.gall. Zea vulgo Spelta, 
Far antiquiff. Ador pofterioribus , & Semen A- 
doreum.Dod.Typha Ang. Far primum Cxf.Zea 
maior leu dicoccos Lugd. pag. 385. Zea ador, 
Tab. 
An Lob.in Ic.plant.p.2.7. Robus , fiue Triti¬ 
cum Infulanis Gallo-Belgis Loca vocatum. Ibi c 
fiquidem nulla alia figura pro Zea. Scio fratrem 
Cafp. : Bauhinum a Zea diuerlam ftatuere ,&m 
pin.Triticumy. facere , cognominarequc Triti¬ 
cum anftis longioribus fpica alba, Triticum cy- 
phinumGer. quartum Tabern. 
In multis Italix, Gallix & Germania: locis pro- 
uemt. Nalcitur qualicunque folo, etiam humi- tC£ 
diore,quoniam folliculum,vtait Columella,quo 
continecur,firmum ac d«rabilem, aduerfus lon¬ 
gioris 
