Mi HISTORIAE PLANTA RVM. 
re vermiculo rutilo. Idem Zea: genus etfe negat 
in Hiftoria ftirpium. At in Frumentorum Hifto- 
ria fcribit non temere Scriptores noftri temporis 
ad Zeam referre , neque perpera a^A»V,id eft,fim- 
plicem Zeam D:ofcorid;$ exiftimare. Ruellius 
Brisam quoque non longe diffidere credit ab ea 
fruge qua: Gallis Secale vocatur , ex quo panis fit 
ater quidem,(ed recens non infuauis, ab caque 
Biz,i panis in vulgus noftrum manaffe putatur 
extrita licera : enim panem nigrum voca¬ 
mus. 
Synonyma Cafp.Bauhin.phyt- & pin.Zea i.Briza dicta,vel 
Monococcos germanica :2«et*TA;;, quod fimph- 
cis grani fit, Diofc. Spelta prima,Trag.ico.feciida 
Eid. deferipe. Zea Ang.Zea fimplex, Matth. Lac. 
Cord.in Diofcor. Zea: alterum genus, Fuchfi Fru¬ 
mentum loculare, Ruell. Siligo, & Zea: alterum 
genus,Tur.Briza,Dod.gal.Adu.Lugd. Monococ¬ 
cos Lob.Ger. Monoccon,frumentum barbatum. 
Far vcniculum rubrum,Coi.Zea Mnefithciforte, 
Dod.Spclta vulgo, Cxf.Zex fpccies prima , Caft. 
Zea monococcos , Tab. minor & monococcos 
Lugd.Si,vt frater ante fcripfit,Triticu amyleu eft 
fipdta fecunda Tragi,quomodo erit Zea fimplex, 
fiuea^A»; Diofcoridis-Trago enim Amylcum Tri¬ 
ticum , eft fpelc.i fecunda , dux funtplantx di- 
uerfx. 
Locus & Nafcftur afperis & montofis plerifq-,Germani? 
Tempus ^ oc * s ’ Autumno cum reliquis frugibus feritur,fe¬ 
rius tamen ac fubinde Septembri demum mcnfe 
maturefeit. 
Ex Monococco panisconfe<ftus,ater eft&ho- 
minibus ingracus. 
OLYRA AC TYPHA. 
Cap. V. 
/"xlyram Zex genus facit Diofcorides, fed ali- 
quanto miniis quam illam nutrire,&c:: ipfa 
panes.craflioremque farinam, eodem modo fie¬ 
ri refert. 
Ames Plinius An neam Galliarum propriam , & Ita- 
G.tllorum lix copiofam elfe dicit. Et rurfus , Ex Arinca 
rl, *‘ dulciffimuspanis, ipfa fpiffior quam Far, & maior 
fpica , eadem & pondero fior. Raro modius gra¬ 
ni non ns.libras implet. Extcriturir. Grxcia dif- 
ficulter: ob id iumentis dari ab Homero ditfta. 
dem cum H.ccenim eft quam vocat Olyram* Anncam ita- 
olyr*rl,n. que eandem cum Olyra Plinius facit. Ncc repe- 
Error qua- ritur apud ipfum id quod quidam feribunt, Olyra 
fundam. Cnecis, Latinis Plinio autore : Siligo. Qiiarc ifti 
Olyram cum Veterum Sligine confundunr.Quc 
autem fuerit Siligo ,& quod ea hodie ignota fit, 
concludit Cornar.Hodie tamen Siliginem putari, 
&c appellari eam qux Olyra eft fatetur, (ed nullo 
Veterum autove. Olyram itaque elle affirmat ea, 
qua: vulgo hodie Siligo appellatur , quam Ger¬ 
mani Kocfcn vocant, &quibufila locis forn per 
excellentiam , hoc quidem nexus argumento, 
quod ex hac magna ex parte per omnem Germa¬ 
niam vulgares panes fiant, vt & cx typha,quam 
deteriorem aliquanto, Olyrx fpeciem ftatuic.Scd 
qua: fit in his differentia, ex Galeni verbis, qua? 
inferius adfcribcrdi, cognofcendum. 
De Olyra ac Typha ex Theophrafti & Galeni 
prxeipue fententia,huncfere in modum dirteruit 
Dodonxus. Olyram ac Typham Mnefitheus ide 
Mnefthn fr urn entum, vtroque nomine appellatum exifti- 
iftmorc- mauit, fed eius opinionem Galenus reprobat, 
frtbdtd. Diocli ac Theophrafto accedens : qui Olyram a 
Typha diftinguunt. Theophraftus Olyram ac 
T ypham inter ea qui mature feruntur , ac Tritico 
fimilia fune, enumerat: & Olyram quidem ait. 
Zea ac Buomo molliorem ac infirmiorem , Ty¬ 
pham vero omnium leuiffimam : nam fimplici 
culmo alfiirgit, & folo tenui contenta eft : nec, 
vti Zea, pingue la?tiimque defiderat. Vtramquc 
prxterea fcnbit multiplici folliculo includi ac 
Typham vti Zeam in Triticum mutari folere, fi 
pifta feratur ,'idquc non protinus , fed tertio an- 7 
no. Plinius Olyram Latinis Arincam dici affir- , 
mat. Recentiores Typham , cognominant cerea- e 
lem , ad differentiam nempe alterius Typhx,qu? : 
in paludibus enafeitur, de qua fuo loco. Typha i 
femen, Galenus ait, corticem extrinfecus veluti i 
Olyra ac Hordeum habet. Quod vero ad colo¬ 
rem naturalem attinet, in Hordeis quidem ac 1 
Olyris eft albus , in Triticis verb fubflauus : Ty- 
phx autem vel Triticis funt flauiores. QuinSc 1 
harum corpus coactum eft, ac denfum, quod for- 1 
taffis ad feminis paruitatem nonnihil adfert mo- , 
menti. Eft enim id Tritico longe exilius, quan- 1 
quam nondefint, qui ipfum quoque in Tritici 1 ; 
numero ponant.-velintqueid femen elfe, cuius ^1 
Homerfis meminit, cum Hedorem equosfuos 
alloquentem facit his verbis; 
Tu.1v p '&&7*£C?ej f liXtqzav&.TTjyv i$ijmy : 
Hoc eft, Triticum enim vo bis primum prxdulce 1 
ferebam. Aiunt enim Typham paruum Triticum 
elfe, eamque equos fine noA mandere, verum 
autem Triticum non abfquc noxa. Nec abfurde 1 
certe Typham quis exile Ti iticum vocauerit,cum 1 
ei, & colore, & denfitate, lk caliditate fit abfi- J 
milis. Vtrumque autem femen ( inquit Galenus, „ 
qui Mnefitheum miratur,qaodquomodo Olyr? 
a Typhis differant, ignoret. ) Olyra, videlicet ac 
Typha in Afia eft frequens, & potiffimiim in re¬ 
gione, quxeft fupra Pergamum ,adeb vt ruftici 1 
ipfi panibus ex iis fadis femper vtantur, propte- 
rea quod Triticum omne in oppida comportent. 
Olyrini fane, fi modo ex bona Olyra fiant , poft 
Triticeos faltem funt prxftaniiiffimi, fecundi aute 
ab his funt Typhin. Quod fi. Olyrini exvitiofo 
femine funt fadi,Typhini non erunt eis inferio¬ 
res. Calidi vero panes ex Iaudatiffima Typhafa- 
di Olyrinis longe funt prxftantiores : afferuati T 
vero deteriore? fcipfiseuadunt. Cum enim maf- 7 
fa eorum fit tenax aedudilis ,denfatur maiorem 
in modum \ 8c maxime cum negligcnter parati * 
fuerint ,adcb vt qui panem huiufcemodi,poft v- 
numauf duos dies, ac multo magis fequcnccs ali¬ 
quot,comederit, putaturus fit Tutum ventriculo i 
fuo inefle. At calidus adhuc cilm eft,ab ipfisetia 
vrbanis expetitur,ipsiimq.te cum cafeo quodam 1 
mandunc,qucm vernaculo nomine cfyyi.h.ax-nvu» ! 
appellant. Pcrrb hunc quoque tenerum effe o- 
portct,& ipfum panem calorem clibani adhuc re- 
tinere.Qui certe hunc in modum eft paratus,non : 
rufticis nodo, fed vrbanis quoque hominibus in 1 
deliciis habntur. Qui vero trium, quatuorue die¬ 
rum eft vel ipfis ruicicis manditur infuauius: prx- 
terca concodueft difficihor,ac tardius per alnum 
fubducitur, qux calido minime accidunt: qui ta- 
mctli ab Hordeaceo, quod ad deiedione attinet, 
multum relinquitur : non tamen in eo adeo, vt 
Miliaceus,cft vituperandus. Quin etiam corpus 
admodum , dum calidus eft, nutrit, vt pene Tri¬ 
ticeo fyncomifto par fit. Congeritur autem in 
panes Typhx femen repurgatum, omnique vfui 
accommodatur: nam & ex aqua manditur, haud 
alitet ac vocatum a rufticis am-neuav , hepfemate, 
quod alii 57^««/ nominant,inicifto: nonnunquarr» 
etiara cum fale cfitatur. 
Ceterum 
