* 
4 .S 
HISTORIAE PLANTARVM, 
VSTILAGO. 
C A r. X. 
/■ 
4 
Dafcripno ^Egetum fiue frugum , prariertim (picatarum , 
maxime Auenx Sc Secales, Dodonxo Auenx 
& Tritici vi¬ 
tium eft. Vfti- 
lago [ tpvoiyt), 
Rubigo vertit 
Gaza apud 
TKcopb. 8.hiit. 
cap io.] vbi in 
(picam abit 
culmus appa¬ 
rere folita , fi 
pluuia madens 
incerti Solis 
fcntiat fcrui- 
diores radios : 
culmo, foliove 
neutiquam de¬ 
generante, fed 
granis in fufeii 
fuliginofum 
puluifculum 
commutatis , 
qui vel iblus 
vel 'faliua, liquorevefubadus , eiufmodi colore 
Synonyma cuam inficit. C.Bauh.pin.triplicem Vftdagincm 
nomi nat. i. Vftilago (ccalcs. Vitilago, Trag. Dod. 
[cui Aucnx ac Tritici proprie morbus ] T 
h \ 
De VftiU- 
finc/en- 
rcnti.i 
Tlotofb. 
Lon. 
Lob.Lugd.[cui 
prxfertim Aue- 
nas pedis eft. ] 
Vftilago fecali- 
na,Tab.inVfti- 
lago hordei, V- 
ftilago polyfti- 
chi, & Vftilago 
hordei dyfti- 
chi, Lob-icon. 
Vftilago hor- 
deacca.Tab. m. 
Vfiilago Aue- 
nx :& Lob.ico. 
Vftilago Aue- 
nacca ,Tab. 
De Vftilagi- 
nc , quam Ger¬ 
mani vulgo 
23 ranbt vocat: 
hxcTheophra- 
ftusloco citato. 
flem lunet 
gignitur. 
prodit. Rubigines frumentacea magis,quam Le- 
guminola : & inter frumentacea hordeum ma¬ 
gis, quam Triticum (entit, & inter hordea aliud 
plus,aliud mimis, (ed prxeipue dixerim achilleis. 
Necfogetum fitus, naturaque paium refett: tra- 
dus enim excelli , perflatique , rubiginem nul¬ 
lam, aut minimamlentiunt. Concaui & flatibus 
nullis expofiti contra frequcntiflimam habent: 
gignitur hxc plenilunio. Libro autem canfar. 
j.cap.27* fub xruginis[vt Gaza inter pretatr.r]no¬ 
menclatione de eadem ficliibic : Semina quo¬ 
que ad fertilitatem idonea , & vitia qua: accidere 
folent, haud ignorare oportet. Locis enim canis 
& a flatu filenubus iegetes a: rugi ne inftllantur: 
aufugiunt hoc vitium qui ftant non credo , fed 
paruo cacumine. Quamobrcm (picam inclinari 
yulecftjvt imbres decidant, nec rores excipi pof- 
fint. Inclinantur magis quxlongx fint: manent 
creditis latat ac breues: quo fit,ut illi eruginem 
fentiant. Iuuat & multo a foliis (picam diftare, 
humor enim in foliis magis concipitur. Iraque fi 
propinqua fit,tangitur ftatim : fi remota, non x- 
que inficitur. Quamobrcm hordeum achilleis 
vocatum, eruginofum, tam nigrum quira candi¬ 
dum eft , fpicam enim gerit eredam. Contri ge¬ 
nus, quod eteoenthum vocamus , quiaincurua- 
tur,abxrugine innoxium eft. Segetes vento ex- Ser< 
politi miniis crugine infeftantur , motus enim to t. 
humorem difeutit. Nam & cum poft imbrem fla- 
tus fecutus, & non deinde fu cce fieri t, erugo mi- -' V * v 
niis conititit. Flatus enim humorem deurit,&Sol 
pauluhim immoratus nullam putredinem confi¬ 
cit, fed prius quam quicquamemarcefcat,humor 
totus alliccatur atque abfumitur:$rugo autem 
quidam putredo eft , nec putridum elle quic- 
quampoteft fine alieno calore. Triticum pleni¬ 
luniis potiflimiim erugine capit : ratio in calore 
eft,quo etiam nodu Luna putrefacere poteft.In- 
firmiora.fragilioraquefunt omnia [vtfimpliciter 
loquar] alba quam nigra,tam in plantis, quam in 
animalium genere. Igitur quod (emina locis con- 
uenienter eligi debeant, plcnfque rationibus 
conftat.Morbi autem [vtin (limma dixerim] om¬ 
nibus ob alimenti ceiique temperiem eueniunt: 
videlicet cum pliis, miniifve alimenti prqbetur, 
autacrimmodicehumidusjficciifve eft,vel etiam 
cum non tcmpeftiuehumefcit. 
Cilefte frugum vincarumque malum, nullo 
miniis noxium rubigine dixit Plinius hb.18.cap. 
i7.Frequetiti(Iimam autem hanc in rolcido tra- 
du, coruallibulque ac perflatum non habenti¬ 
bus : E diuerfo carere ea ventofa & exeelfa.Capi- 
te 28. hxc fubdit. Plqrique dixere rorem inuftum _ ... 
Sole acri, frugibus rubiginis caulam elfc, & car- e *Jf 4 
buncuh vitibus. Q > uod ex parte falfum arbitror, n* . 
omnemque vredtnem frigore tantum conflare 
Sole innoxio. Idmamfeftum fiet attendentibus. 
Nam primum omnium non hoc euenire,nifi no. 
dibus & ante Solis ardorem, deprehenditur, to¬ 
tumque Lunari ratione conftac : quoniam talis 
iniuria non fit nili interlunio, plenave Luna,hoc 
eltprxualente : vtroque enun habitu pltnaeft, 
vtlipiiis diximus. Sed interlunio omne lumen, 
quod a Sole acccpit,cxlo regerit.Diffcrcntia vtri- 
u(que habitus magna,kd manifefta. Namque in- 
terlunio xftatecalidiflima eft,hyemc gehda.E di¬ 
uerfo in plenilunio xllate gelidas facit nodes, 
hyeme tepidas. Caulacuidens, fed alia redditur 
aFabiano,Grxcilquc autoribus. Acftatc enim in¬ 
terlunio necelfe eft cum Sole nobis proximocir? 
culo currat, igne cius cominus recepto candens: 
eademque interlunio abiit hyeme , quando abl- 
ccdit& Sol. Item plenilunio eftiuo procul abeat; 
aduerfaSoh : hyemeautem ad nos perxftiuum 
circulum accedat. Ergo per fc rofcida quoties al¬ 
get, infinitumquantilm illo tempore cadentes 
pruinas congelat. Ante omnia autem duo genc- 
raeffe cileftis iniuria:meminilfe debemus. V- Cxit/f* 
num quod tempcltates vocamus,in quibusgran- mru 
dines, procelli, exteraque fimiliaintelliguntur, £<**** 
qux cum acciderint [vis maior in frugibus & ter- 
rxiiudibtis diuina Vipiano dicitur.ff.de damno 
infedo.l. fluminum [vitiumautcra. Eidemcala- 
mitola tempeftas. ff de loc. & cond. 1. ex condu- 
do,eod. t:tui. Caius exponit7I/J Qtcf/r. Porro ca- 
lamitofam grandinem ildxmonibus immitti feri- 
bitTheophr. cap.9. lib.5. cauli.] vis maior appel- 
latur.Hxc ab horridis lydenbus cxcunt,ut lanius 
diximus, velim Arduro, Orione, Hoedis. lia 
fimt 
