4?o HISTORIAE 
Gciiitrus 8c Dodonxus videntur concedere 
vjtinLiua - 
«iTe Lithofpcrmi fpecicm, fi feminis duram lub 
ftantiam rcipicias: aliis toto genere aDiolcori- 
dis Litholpcrmo differre perhibent. 
Litho/per. Lobclius tamen in Adu.pro LithofpcrmoPli- 
ni pLit niano deferibit, notatque Plinium,quod vtnim- 
Ubtl. quc Lithofpcrraum in vnam conflant dcicriptio- 
nem. Eius verba lunt hxc : Plinij li quis cxadlius 
textum perpendat,cumvtroquc comparet Li- 
■tholpermo, facile animaduertet vtrumque ab eo¬ 
dem defignatum, fed (qui illi pene fatalis laplus, 
vtde Chryfanthemo monuimus j in vnam dc- 
feriptionem conflatum.Primum > H clt, 
IouisTriticum indicat Triticeis,aut harundincis 
fimilem, aut congenerem : herba quinquiincia- 
lis, Foliis Rucx duplo maioribus, ramulis furcu- 
lofis,crafiitudine lunci , qua: ex vtriulquc deli¬ 
neatione mixtafunt. Sed polf addic lapillos ma¬ 
gnitudine Ciceris, duritie lapidis, candore & ro¬ 
tunditate margaritarum, cauernulas habent qua 
pediculis hserent: qua: poftrema prorium La- 
chrymae lobex quadrant, neutiquam Diofcori- 
■dis Litholpcrmo. Quod licuit illi quarapluri- 
-mis in agro Romano locis videre: haud fane tam 
ftupenda mirabilitate , li vulgo cognitum Mi¬ 
lium Solis mcellexifiet: coque dicit,(ibi non hx- 
'•rentem, fed vulfan vifam plantam in Italia crc- 
fcerc , puta hortis. In Creta optima , nimirum 
natiuo folo, quin tantus decor veluti candican¬ 
tibus margaritis: ca-teraquc inibi verba, neuti¬ 
quam deformi & trifti Litholpcrmo congruunt, 
FdLachrymx lobex longe hilariore & iucundio- 
rc afpedu, quibus intus meli femen (vt idem di¬ 
cit. 1 dc fubtus caucrnulae, neutiquam communi. 
Mutit hic raplodus Scncn(is,& fupcrius in Fuch- 
lium ineptit. 
Cafn.Baub.pin.rir/w/pcrnin»! i ta trtmdin* 
(eum, foitc Diofc.&Plinij. AnCoixThcophrafti, 
i.hift.16. i«hr;iw«Ct»Ai.Trag.Gefn.horc.Z.ifh*- 
fitrmum muius, T«g. Geln. hott. cui & frunco- 
fom .Arundo Lubefferuas,CeCa.bca.Lith>Jfermm 
prunum,hzciin.^ur,dnucrumLagd.Uchryma Ioh, 
Adu.Cluf.Hifp.&Hift.Dod.tob.Obf.p.zS.lc.p. 
44. (ubi & Lichofpcnnon & Diofpyros Pbnu) 
Cam.Caft.Eyft. Lacbrymu vuly ), Ca:l. Eidem £i- 
thofpermum x.fme maius . Macth.Lac.Caft.Lugd. 
^In hortis Italia: ac fubinde etiam Belgii feritur, 
peregrinum fiquidem eft,aliunde illatum. Gallo- 
ntomncix & Narbonenfiavireta prsfcmm Ci> 
nobiorum.nondum inteftinis bellis «fferuentibus 
cuerfa,hanc plantam fedulo colere folita erant, 
feminis lapidei caufa.cx hoc enim maturo, &in 
aqua feuuenti inundo globulos precatonos , vt 
vocant parant. In horto E.C. fatum multoties 
prouenit, fed femen nunquam maturuit. 
1 Eft ctiamnum.fiexpertus hsc fcribit Lobclius. 
ad calculum tenuro,& vcfica: faburram, polline 
& decodo prafidium vulgatum 
Synonyma 
Locat 
Vires. 
ORIZA VETERI B VS. 
Cap. XLVII. 
T Heophraftus 4 . Hift. cap. 5. Orizam potifli 
mum in India feti perhibet, Zcx fimilem, 
piftamquc tanquam Alicam, concoclupertaci- 
lem reddi, afpe&u Loliis fimilem: ftareque ma- 
ona pane temporis in aqua : cftundcre non Ipl- 
cam , fed veluti jubam modo Milij atque Pani¬ 
ci- 
PLANTARVM- 
Diofcoridi Oriza frumentorum ipecies eft, in 
palultribus & riguis, qua: mediocriter nutrit, Sc 
aluum fidit. 
Indi apud Plinium lib. 15. cap. 7. ex Oriza o- 
lcum facere dicuntur. Idem lib. 18. cap. 7. ait* 
Italica maxime quidem Oriza [ Oriza quidem 
maxime vt Itali gaudent , fubintelligit Indos 
Dalcchampius. Alius legit, Italia &c. Cxfalp.} 
gaudent, ex qtiaptifanam [Ptifana Oryza: ea eft, 
qua: in omnibus locis venalis proflat, 6 c Ru dici¬ 
tur. ] conficiunt, quam reliqui mortales ex Hor¬ 
deo. Oryza: quidem Folia carnofi. Porro fimi- 
lia, fed lariora : altitudo cubitalis , flos purpu¬ 
reus, radix gemmes rotunditatis. 
Arillobulus apud Strabonem tradit Orizam 
in aquis claulis [conclufam Dodon.] ftarc,fattis 
areolis quibufdam, eamque elle altitudine cubi¬ 
torum quatuor.Multi fructus , mulcarumque (pi¬ 
carum cire : circiter vero Pleiados occafum > 
emundari vt fpcltam. Nafci etiam in Badriano 
agro,6c Babylonio,& Sufio,& in inferioreSyria. 
Mcgillus fcribit cam,ante pluuias fcri,confitionc 
tamen & irrigatione indigerc,&claufis aquis ir¬ 
rigari. Bofmorus ( Hermol. in Diodoro Bof- 
phoron corruptis exemplaribus inuenias ) quem 
Oneficritus air in veneratione effeminor eftTri- 
rico,3c inter amnes nafcitur,rorrecur aurem cum 
in area excutitur,fed iurant ne prius cum ex area 
moueant, quim igni concoxerint, idcirco ne fe¬ 
men cxportctur.lndi potum ex Oxiza conficiunt, 
ficut cx Hordeo. Cibus magna ex parte Oriza 
forbilis eft. 
Galenus 8.fimpl. med. Orizx adftri&ariuin 
quidpiam adferibit, quare mediocriter ventrem 
filtere air: Et hinc 1. dc alim.harc fubdit : Semi¬ 
ne Oriza: omnes in fidenda aluo vtuntur, lp- 
fum eodem modo quo Alicam coquentes: diffici¬ 
lius tamen quam Alica conficitur, & minus alit, 
& vtique in edendi fuauitateab ea quam pluri¬ 
mum vincitur. Eadem eff Sc Accii & Aeginetx 
dc Oriza: facultatibus fententia. 
Aduarias lib.i.de fpiritus animalis nucritione 
cap.5.aurhored Orizam edulium clfe modice ca¬ 
lidum ac ficcum, & alibile, dc meatus obducens: 
temporis autem interuallo fumpeam , nihil fanc 
corpori mole dis afferre. 
Skneoni Sethi o?v^etcd prima didantia cali¬ 
da,ficca vero fecunda: fatis habet nutrimenti, 
fed difficilis edconcodionis. Alba ergo Oriza 
cum fit, modice fidit alunm : rubra verb cum 
cff,magis propter ficcitarcm addringif.cum lade 
vero apparata,bonum habitum bonumque colo- 
reifi affert,genitali femini adiiclt. 
Oriza nodra vulgaris,qux prxeipue exidima- 
tur Theophradi, Diofcoridis,Galeni, ActiijPauli, 
Aduarii,& Simeonis Sethi,alba & rubens tradi- 
tur,qua quidem authoritate nefeimus, nili cx Se- 
thi,qui forte per rubram intclligit, cui torrendo 
rubedo accidic. _ .... , 
Oryza vero rotunda radice Plinii diucna a no- 
drate Lobclio, qualis confiderandum , excius 
verbis,qua: pod adfcnbcmus. Habetur quoque 
Diolcoridcx fpccics, (pafuiabcr Cordo Sc Ryf- 
fio dicta,qua: tradira eff cap.de Gramine manna:. 
Ed& Oriza germanica Trago quae Hordei 
genus. i, 
Pcrptilanam aliqui inrelligunt Ori¬ 
zam, qux vulgo cortice nuda¬ 
ta venalis habetur 
C.Bauh. 
