LIBER XVIIP 
Diofc.Qui eft rationis huius neccflitas?Non mc- 
; ► mini t radicis > etgo dcfcriptio eius non eft. Dic 
t. qusfoMundella , Quid aliis in locis defer ibit 
^ Diolcoridcs, vbi nec pianti foliorum nec radi- 
i ' cis,aut aliarum ipfius partium meminit,Dic,quid 
deleribic capite de Cofto? Reckmat tandem ipfa 
experientia verbis, qiur opponit. Radix non vi¬ 
detur rufta,non diililit: Non conflat Mundelkc, 
quomodo fiftuhc aranearum pleni cxiftant. Re¬ 
damat, inquam , ipfa Amati experientia, dum 
I feribie, Venetias portant, Calamis ftmilcm, al- 
J .bumdv fubrufum, crebris geniculis, in alfulas 
J diflilientem , fiftulofum , araneo albo plenum, 
j! Sed iam probatum eft deferiptionem non tantum 
i Calami,verum Se radicis e ile. Vlttmo fi Calamus 
■i aromaticus Orficinarum Acorus genuinus eft, vt 
I Matchiolus Se alij quidam affirmarunt, fruftra hi 
1 omnes entia multiplicant, fcparantque a fe inui 
3 cem quod vnum cft.Diucrfis fiquidem capitibus, 
| de Acoro (Se Calamo tanquam de diucriis tra- 
2 dunt. 
Hoc tempore penitus ignotum feribitur, 
quod Calamus aromaticus , cuius Veteres memi¬ 
nerunt, Oifidnarum communis Calamus non 
I fit,fed radix,nequepraderiptis notis infignita, vt 
e- exManardo, lib.^T. Epift.i.lib.8. cpiit.i. cuius ra- 
f- tiones mutuatus Matth. ctfi aliorum armis mu- 
** niarur, feraci admodum afpedu , ea in Brafuio- 
lum tela contorquet, vt /ibi ipfi Vulcanus videa- 
! tur: magno enim errore Brauuolum duci , latis 
palam clfc fuppomt: quod tam facile /ibi perfua- 
lcrit, legitimum Adoratum Calamum, illam dfe 
j radicem, qur temere omnibus in /cplnliisil¬ 
lius vicem explet , cuius opera li intcriiflTent, 
quis non milcllum hunc Brafauolum cachinnis 
! initaret? hem quis non admiraretur tot contra- 
di&ioncs? tot lapfus ? tantam infeitiam ? totgr.i- 
nia crimina ? qua: ta-\icn abaftutohoc homine, 
cius lentendas pcrucrccnte, corruptis verbis,di- 
minucis clauiulis , ei falso adferibuntur : vtpcr 
loucm lapideum iurarc cogar,(inquit Apollo)ivc 
filis lineis depictum Marthiolum,vobis plane in¬ 
dicaturum: ita enim Icribit Brafanolus , dccimUs 
«Igitur annus,quod Venetias verus Calamusaro- 
maticus affert ut, qui Calamus eft, < 3 c non ra¬ 
dix, at communis aromaticus Calamus, qui paf- 
fim venditur,radix eft,&: non Calamus, id vero 
de quo in prilentia loquar. Calamus eft, Se non 
fadix, qui folia habet circumcirca in aliquibus 
\ Calamis,qua: noftrorum Calamorum foliis afii- 
milantur , Se nili putaftem Ga.lang.am eltc Aco- 
i rum,non pdtuiITcm,non arbitrari vulgarem Ca 1 a- 
I mum aromaticum elfe a eorum , Se forte radix 
| hic,qui Calamus aromaticus vocatur,eft odora- 
i ei Calami radix : Calamus autem verus odora¬ 
tus, in Ofticina Campani* Venetiis vendebatur. 
I En igitur Studiofi quibus verbis periros infede- 
tur ? quam fideli fermone candidiflimos lacerer? 
quam tumultuofis rixis , le vbique molcftiiii- 
mum,ac infeftilfimum exhibeat? hae fune arguti^ 
quibusprigranclem confarcinauit librum, folo 
lepore illos laccfcens , liufque obruens calum¬ 
niis ,non aliam o'o caulam, nili ve dodifiimis 
aduerfari vidererur, Se quocunque modo in cos 
argumentu cftundcrct, hac importunitate excru- 
, ciarct, tantum fibi arrogans, vt qux non dixe¬ 
runt, dixifte velit, qua: enim in eius lentendam 
pedibus non eunt, tcrgiuerfiitur, ii quis nodus 
incidit, ftacim tranlilit, velut angue confpcdo, 
aut lalcem lippis oculis intuetur : ctli clariftimo 
luorum Icripcorum tcftimonio lanifiimi ingenij 
VT 
videatur,vt quum minime compertum habet di- 
xiilcDiofc- & Galenum Calomo aromatico ali¬ 
quid ineile amaritudinis : quod vel Ruellij ver- 
lionem quam le imitari pollicetur, infui operis 
initio, paulo fcgnjus perlegerit, vel in eam , fi 
quid perperam ex Grico tranftatum, ve fui mo¬ 
ris eft, aliquid in ii ce re tenebatur ,quod cum ali¬ 
quanta acrimonia amarum Calamum trauftulc- 
rit: id quodSccobicnhs Lacuna, Gncis, Lati- 
nifquc literis cruditiilimis , qui Ruellium fide¬ 
lius rcftituiticorrupta loca rclarciuauiriauda Im- 
miiiu t, mutata ad priftinuni candorem reduxit» 
male huic tributum amarorem no annocauit, ctfi 
Marcellus quod ad amaritudinem pertinebat, 
le reliquifle alTerat, quia in mcliorib is illa vox 
non legatur. Manardusctiam lib.L Epift. a. pro¬ 
bans Calamum non elle Cancllam , inter alias 
differentias enumerat, quod in ca canella non iit 
amaror, innuere calamo amaritudinem incile, vt 
hinc Fuchlij lentendam improbare non pofllr, 
atque an communis i : li radix , calami odorati ( *°- 
propria lit,qux amariufculaj necne, nullum eft 
in hoceuidcns argumentum, quod ctfi Harundi- 
dinis trunculum, cacumini annexum non defe¬ 
rant : folia iridis limilia, harundinacea,qiudan- 
tenuspri le ferunt, ficcapodffimilm , an vero 
Acorus fit, eo in capite difciltiendum relinqui¬ 
mus : hic tamen priccuirc non polfunuis Amati 
autoritatem , ne dicam ambitionem , aut infd- ,ur P ,i tT - 
lcnfiam, qua calamum aromaticum Oftieinarum ror ' 
Diolc. legitimum, fuis notis reprifentare non 
ambigit, potius,vtcredimus,fomniando, quam 
fenfinim libcrrate, tam abfurda profctcndo?nec 
Matchiolum contraria aftrueutcm, hoc eft , cala¬ 
mum nromadeum harundinem , liue calamum, 
non radicem elfe debere, deceptum aflerere ve-' 
rctur tquod licet Theophraft.ac Plinius in cala¬ 
mo odorato calamum, Se non radicem, laudare 
videantur, alibi tamen radices atteris partibus 
anteferunt, idque ex Plinio manifeftepercipi,' 
lib.24.cap.11.quum odorati calami facultates e- 
numerans, inquit: Efticacifiitna autem m omni 
harundine, qua: proxima radici,erficacia Se ge-* 
nicula , ex quibus in omni Calamo radicem elfi- 
caciorcmdle partem contendit: id quod fi Pli¬ 
nius intellexerit, vel ipfi pedagoguli diiudicenc: 
Qms enim etiamnum mediocris ingenij ita ar¬ 
guerit ? Plinius proximas in Harundine radici 
partes aliis priferc : ergo radix efncacior eft 
pars ? Quifnam etiam ex palliotenusMedicis, 
qui ftultiflimum hoc arguendi genus non cxckZ- 
dat? qui in re vulgatiffima illum cicutircnon de¬ 
prehendat , qui inquam dum firim fedare cupir, 
litim alteram crefccre non videat, vt quanto 
plus biberint, tanto magis fitianr Parthi: quum 
fcilicet huiufmodi radix, qui in multa Tegmen¬ 
ta nunquam alTiilosc frangitur, non fiftula ara¬ 
neo vdoiimilequicquam occludence, quiqui- 
dem Harundini debentur, non radici, fu falcem 
Calami aromatici radix: cuius nulla eft ab Ama¬ 
ro probatio: tot aaitcm oculati reftes exManar¬ 
do, ac Matthiolo contrarium aftcucrantes, tot 
ab his rationes.quas hic rurfinn inculcare, ope¬ 
ra: pretium noneft,vt quum Brafauolum huic lue 
opinioni aftentire teftacur, iccus quam iple df-* 
6lct, vt lupra: quum Diolc. calamum odoratum, 
non radicem, led Calamum c(fedebere, feri- 
ptis mandauerit, quumque calamos equiferijGra- 
minisjac aliorum geniculatos reddiderit Diofe. 
non eft quod radici proprium clTe geniculatum. 
Calami autem nodis cin&um aflerere'' debear; 
