*» HISTORIAE PLANTARVM. 
charam folisardore fuper Harudinumfoliatam 
in Jndia, quam in felici Arabia. Quippe quod 
juifquam repererim {cjripfiile Diofeondem , Ga¬ 
lenum, nec Veterum, vel Reccntiorum quen- 
quam, concreiccre Saccharum in Arundinum 
xoliis,cx rore Solisferuore concreto, liue potius 
exiccato,qucmadmodum inquibufdam arborum 
frondibus manna per fc concrcfcit. Quo fit > vt 
mihi refellenda videatur eorum fententia. Nam 
fi verum illud cllet, vt ipii imaginantur, non 
modo, non eft credendum, fed ne cogitandum 
quidcm,Diofcoridcm , qui diligentiilime fimpli- 
cium medic.hiftorias, literis, memorixque man- 
•dauitjfilcnrio prxteriifle tam pulchrum Se admi¬ 
rabile, icituquedignum natura: opus in Saccha- 
10 conficiendo. Nec miniis id rcticuilTet Galenus 
naturae operum maximus indagator,qjicmadmo- 
dum nec reticuit lib-5.de alim.faculc.aerei mellis 
'Antiquor* hiftoriam quod nos mannam vocamus, quodque 
SaifbATH)7) fua artate in monte Libano, aliilquc locis fuper 
arborum frondes repertum fcribit.Quamobrcm 
magis veritati confonum vidctur,vt dicamus,nil 
aliud Veteribus Saccharum extitiile , quarnno- 
ftratis Sacchari Arudinum lachryma, feu liquor, 
qui nimia fucci copia aperto in latere calamo 
perinde ac gtimmi, exterius concrcucrit. Huic 
aioftrx opinioni iubfcribitPlinius ,cx cuius ver¬ 
bis facile cognoici poteft, quod non ex rore, vt 
Mannx cuenit,coalefccrct Antiquorum Saccha¬ 
rum fuper arundinum folia,fed quod fractis ca¬ 
lamis caru internodiis cohxrcrcc collaclnymas, 
e quibus vulgare noftrmn conficitur. Quando- 
-quidcm, hoc modo refinx , gummxque omnes 
icilTo fui arboris cortice emanant. Aliaprxterea 
huc accedit rario,qux ( v: quidem arbitror) Mi¬ 
nardi ac Fuchfii lententia:prorfus aduerfatur. 
Nam quemidmodum in Apulia, Se Calabria ma¬ 
na a Sole radta,dum arborum inhxrct foliis, par- 
uotemporis interuallo in auram cuancfcit [vt 
libro primo diximus in mannx mentione,] cade 
fane ratione jd Saccharo caeni fiet, fi ex rore (vt 
ipfi contendant ) cone re fleret. Siquidem 
a Sole ta&um, rarcfadtumquc facile defiliilletin 
auram, nec gutnmium modo concrcuiflct.Eoquc 
magis quod nui qua legerim in Diofc.necGalcno 
Saccharum e foliis Arundinum colligi,fcd in ipfis 
calamis concretum reperiri. Quod etiam tclta- 
tur Strabo 1 .15. Geographix,vbi aperte fcribit,in 
India Arundinem mei Ime apibus gignere: non 
^ucem quod ex rore in arundine fiat, vt quidam 
peruicax, ignarufquc Medicus mecum conten¬ 
dere , atque cciam, vt fuam mordicus teneret 
opinionem, Strabonis codicem corrumpere non 
etl veritus. Prxtcrca cum memorix prodiderint 
Diofeorides,Galenus,& Plinius, Antiquorum 
Saccharum durum cfie, Salis modo coactum,al¬ 
bum, dentibus fragilc,cx his conic&are licet, e 
xore Saccharum nequaquam fieri. Quippe quo- 
«iam manna , qux eodem modo e rore concre- 
fcit,fal minime refert, nec dentibus fragilis dc- 
prehenditur/cd potius mandentibus tenax, Se 
Ccremodo Iccefces Quare crediderim Antiquis 
Saccharum fuiile tenuiorem >ac prxftantiorcni 
illius partem in arundinu Sacchariferarum me- 
dulla,qux per internodiorum filfuras exiens So¬ 
lis calore concreuerat, vt Se Saccharum noftrum 
calore ignis arte conciefcir,<Sc addenfatur.Quod 
cum accurariflimeperpcdiilenr homines, liquo- 
ri ^3 lle prafihatiam agnouiflem, a natura caocti 
^ ocarEe fe fadfcuros exiftimarunt. Neque id in- 
cailum attentalle videnfui: quandoquidem Sac- 
<bau integros calamos afiuuient«,minu4m que 
luciuciitei,ignis caiore canuiiuaecoxciunt, do¬ 
nec vniuerius liquor , abfumpea igni aqifii , diu 
dferuelcens in Saccharum Salis modo in vafis 
fundo cocreucrit. Verum edi Sacchari arte fa&i 
nihil meminerint Diol'coridcs,& Galenus : non 
deiunt tamen qui dicant, hoc etiam ante cos fa- 
dtum cire,Solini audoritate freti ,qui in Indi* 
paluftribusarundinem ita craflam progigni ait, 
vt filiis internodiis lembi vice veditet nauigan- 
tes, e cuius radicibus dulcem etiam exprimunt 
humorem ad mellis fuauitatem. Atqui liquore * 
hunc, qui ex harum Cannarum radicibus elici- t 
iur,Saccharum nofiri vfus fuiile exiftimant,pro- 
cul dubio falluntur, quod Indi non modo ex dc- 
codis Cannarum , fed aliarum quoque arborum 
radicibus libi potus parent, cum illius cadi, Se' 
Soliclemcntia,frequcntilIimq lint plantarum ra¬ 
dices qux mellea dulcedine imbuuntur, vt Stra¬ 
bo tcftis eft loco nuper citato,vbi lic inquit. 
Nullus annus in India inuenitur vtroque tempo¬ 
re fine pluuia. Quapropter contingit annum fe¬ 
racem cfie,cum femper terra fit foecundaifrudus 
autem arboreos multos gigni,arborumquc radi¬ 
ces , prxlcrtim magnarum Arundinum, Se natu¬ 
ra , Se dccodionc dulces cfie, aqua a Solibus ce- 
pcfada, tam cxlefti, quam fluuiaii. Ade6 quod 
ea, qux apud alios Se fructuum Se fuccorum ma¬ 
turitas dicitur, apud illos concodio elbqux tan¬ 
tum ad dulcedine operatur,quautum ea,qux per 
ignem fit.Scntentis noftrx Lucanus quoque fuf- 
fragacur illud cxplicans,hoc carmine. 
Quique bibunt tenera d^Ues ab arundine ' 
fuccos. 
Quin etiam Marcus Varro,qui eodem fere tcm-* 
poreclaruit, his tribus' Vcrlibus atteftatur, duift 
inquit: 
Indica non magna nimii arbore crefiit Arun¬ 
do. 
lllm& lentit fremitur radicibus buntor$ 
Dulcia cui nequeant fmco contendere mella, 
Ex iis palam eft , hos o nnes de fadiriis Indo¬ 
rum potionibus,qux iis vini loco funt, fuiile lo¬ 
cutos : non autem quod exiliis Cannarum radi¬ 
cibus Saccharum aliquodpararcciir.Quandoqui- 
dem Se nos e Glycyrrhizx radicibus, quin Ce e 
dccodis, prefsifque filiquis, ficut Se alii e dadv- 
lis, dulces dicimus fuccos ad varii vfus pota¬ 
tiones : quemadmodum Ce Occidentales Indi S 
pluribus dulcib.arborum fructibus fuos libi pa¬ 
rant potus. Sed non ob id dicendum hos liquo- 
rcs,qu6d mellis dulcedinem prxftenr,eile mei, 
nequo Saccharum. Nec mirum fanc fi Indicx 
Arundines radicibus dulciflimum prrbcant fuc- 
cum,non modb illx magnx : led etiam qux ibi 
nalcutur,noftris forrallc non multo grandiores: 
cum ccunoftratcs recentes manfx, quadarcmis 
ori dulces fentiancur. Quod autem minores A- 
rundines in India radicibusdulccsprxbeantpc- 
tusduperioribus carminibus cxplicauit abunde 
Marcus Varro: cui non magna nimis eft arbor. 
In hoc tamen a Solino dillcntit: cui arundines» 
quarum meminir,vaIidiiTima: funt proceritatis. 
Hinc ergo eorum fententia explodenda videtur,* 
c J Li ! cr ! :t * unc . cx ‘barum magnarum arundinum 
radicibus,Saccharum noftrofimihus fa&itaflc 
Indos,qubd non quidem Saccharum , ^ dulcis 
inde potus vini loco libi conficiant. Sed ve 
luam opinionem auctoritatibus fulciret Manar- 
dus Ferrarienfis , Ytcjuc lucidius comprobaret 
Antiquorum faccharum,perindc ac mannain,et 
rore fieri lib.<?.epift,^.Auiccnnam cciam admit¬ 
tit, quem uujcu alias vbique r^ie<;it,?.c reproba- 
F-G 
