LIBER XVIII- y ,5 
tiic, afoens, quod cimipfc huius fuerit fenten- fcd hanctantim intct fc differentiam eflc, quod 
D mriM-i Am.» r. _ _/1 f' n ■ • i 4 
tis, vlrimo capite lib.2. Antiquorum Saccharum 
mannam vocauir.Quod flianifcfte declarat Zuc¬ 
charum aIb affer apud Auicennam huiufce arbo¬ 
ris eflc mannam, vel gumini, non. aurem Grsco-, 
rum Saccharum in calamis concretum. Illud in- 
fuper noftram comprobat ftntcntiam , quod eo¬ 
dem loco addidit Auiccnna, fic inquiens. Et in 
Zuccliaro quidem albufar cft cum abfterfione 
pauca ftipticitas, & amaritudo. Siquidem aufle- 
ritaris & amaritudinis , qua' in Antiquorum Sac¬ 
charo fuerint, nufquam meminere Diofcorides, 
Sc Galenus: nec item quod conferret id pulmoni, 
Sc aqua intcrcuti, vt paulo infra voluit Auieen- 
na. Qui etfi dixerit deinde Zuccharum hoc .ocu¬ 
lorum morbis,panterque renum, Sc vclics vitiis 
auxiliari: non tamen ob hoc dici poteft, Zuccha- 
ruin alhaffer cllc Antiquorum Saccharum. Sed 
ic6fc quidem contra Munardi fententiam , Aui- 
ccnnas teftimonio (cumSc iplc hoc in loco Aui¬ 
cenna: authoritace nitatur) probari poteft,quod 
Antiquorum Saccharum gumini modo colla- 
chrymans in arundinibus concrefccrct, non au 
Zuccharnrjz 
jcmcxrorc. Quippe quod is de Zuccliaro agens I renr.vcluti innumeris arboribus gummi, & refi- 
a narura fictum (it nolirace fadticio longe te- 
miius. Idcoque Auicenna: Zuccharum (inquit) 
tA. rW frigidius, cft & (librilius. Hoc laudibus 
exrulif PaulusjSc poli ipiiun Auicenna Archigc- 
nis.iurhofit.ire luimiptum appellans , ad S«//roiA 
lingiia- ic -bricicni , ariditateinue in acutiffimis 
bbribus. Sed co nos hac artate , caremus, quod 
amplius non .,(Feratur : quanquam ego non ira 
pridem a viris fide dignis accepi,qm vnn rliomt. 
' ("dlemqUe W cieram luftrarunt-j adhuc in 
in locis S cciiarim) inueniriin arundinibus fac - 
ch : 1-1 . C ns concretum t illi non dillimilc quod ar- 
“V candidum. cognominatur ) poftquamab 
illis (ponte c.nanaritgummi modo. Quod autem 
adferri dciicrit, non aliud in caufa elTe exiftmu- 
nius.quim quod hodie paucum ad nodum prouc- 
niar.Siquidem Dioicoridis, Sc Galeni ccu.porc; 
quo ad nos copiofum conuchebarur, cum adhuc 
non innotui liet exprimendi iatig.neccire quidem 
crar, vt arundines Sacchari liquore pnrgnantesi 
cimi annis compluribus adolcuidl-nt, & falcem 
nunquam experta cflcnt,.pcrfc liquorem exuda- 
rpnr. uplnfi I ii mi._..i -i. • .. 
Joco nuper cicato , ibique Antiquorum Saccha- 
tmn rcccnlcns, inquit :Aflfimptum ficurgummi 
ab harundine abftergie oculum. Quibus palani 
fit, Antiquorum Saccharum, perinde ac gummi, 
ab interiori medulla exterius emanafle , ibique 
podbnodum Solis ardoribus concreuiilc. Verum 
en i mucro quod Alhaflei: apud Arabes fui generis 
arbor lit, Sc ab hardndine maxime differar , & 
quod cius Zuccharum , quamuis ab Auicenna 
manna dicatur,qubd fortaflegranulis concrcfcat 
manne fimilibus, ex rore haudqunquam fiat, fcd 
gummium modo ab arbore dcftillcc, manifefte 
oftendit Serapio cap.dc Saccharo his verbis. aI- 
baffer habet latafolia,&: habet Zuccharum quod 
egreditur abocifhs ramorum fuorum , Sc a locis 
foliorum eius, dc colligunt dc co homines rem 
conueiiientcm, & in Zuccharo cius cft amaritu¬ 
do , Sc egrediuntur ab hac planta mala qusdam, 
frcut tcfticuli camelorum , e quibus liquor qui¬ 
dam emanat adurens , ftipticxque facultatis, ad 
cauteria peridoneus. Er lignum quidem Alhalfcr 
cft lene, crafliim,rectum,pulchrumquc, Sc ideo 
Stflimilauerunr caniilcnarij in cantilenis fuis bra¬ 
chia, Sc crura dominarum ligno cius: Serapio. 
Ex quibus facile Sc Manandum, Sc Fuchfium , vi¬ 
ros alioqui doctiffimos , hac in re hallucinatos 
putauerim. Ceterum Fuchfius, vr probaret An¬ 
tiquorum.Saccharum e rofcidocceli lucco in ca¬ 
lamis condrcfcerc, vrque illudi noftrarc diucr- 
ium oftenderer, dicir, quod cum noftri vfus Sac¬ 
charum perinde ac mcl, calidum reperiatur, fi- 
timque facile concitet, Antiquorum Saccharum 
cife non poteft, co quod Galenus fure statis Sac¬ 
charum id efficere non prodiderit.Cuius tamen 
fcntcnria ( pacc fua dixerim) experimento rriini- 
refpondet : a quo non difcedir Galenus lib.7. 
iimpl. medie, ex cuius verbis clarum cft , quod 
cum Saccharum meile minus fit dulce, minus c- 
tiam calidum fit neceflc cft. Eaque propter alfc- 
rit Galenus, Saccharum non perinde ac mei, fi- 
tim excitare : non ramen quod nulla ab co firis 
excitetur, vri Fuchfius interpretari videtur.Quin 
criam idem Galenus lib.ftap.^meth.nfed. Sac¬ 
charum inter ca connumerat, qua febrientibus 
exhiberi polFunt. His igitur rationibhs,& autho- 
riratibus addudtus fum, vt certo crediderim An¬ 
tiquorum Saccharum ab iifdcm arundinibus c- 
manarc , a quibus vulgare noftrum exprimitur: 
Tom. II. 
Arundo 
ftccharina 
ns emanant. Proinde non mirinn/i eius i natu 
ra fadti Antiquis fuerit vbertas.Scd poftquim lu¬ 
cu dulcedo, hilgentifquc auri iitis docuit homi¬ 
nes artem modumque, quo Saccharum concifisi 
d ecodti Sjpreffi f que arund inibuscopiofius elice- 
renr,fa(ftum eft,vr Indi quotannis vniuerfos inci¬ 
derint calainos,ac iferii quotanis feuerint, Hinc 
igitui cuenit. vt nullis remanentibus,quq Saccha¬ 
ro plurium annorum stare turgeant, natura im- 
pedita fic operatio, deperditumque hac dc caufa 
iit Antiquorum Saccharum. Cuius vice co Re- 
ccntiorcs Vtuntur, quod Officins candidum co- 
gnommant,arrc tadum,pcllucidum,SaIis foffitii 
modojdcntibufqiic fragile, vt Antiquorum Sac- 
charum viidcqUaquc referat. Competit perinde 
ac illud, icabi-iciei lingua, pc6tbrifque aiperitati- 
bus. Verum ad hsc idprsftandus eftmuod in fi- 
ctihbus, vbi violaceum Iulapium afleruatur, s- 
flatc contrcuir: eb quod violarum diluti faculta-^ 
tchiimedetjleniatque magis. 
I.obc 1. in Ic. pbnt. pag. 5 9. infccibit Arandi- ‘,~dZ 
nem Sacchann.im Indica, ac de cius Saccharo in Lob. 
Aducrj.bsc fetibie : Non Indico Saccharo hodie 
prima laus, ra.nccli ex Indiaprimiim incitcrio- 
reni Afiam,Rhodam, Cyprum, aliaoac non pau r 
ca loca trahfmiinTcnt. Nam hodie Canarium Sc 
Madcrenlc longe omnibus fuauitate & candore 
excellit : ijliippetamctfi quod Genuam ac Maili- 
liam ex India . Alexaudria, & aliis Aphricie em¬ 
poriis, Liburnicis Venctias afportant, fa-pius ex¬ 
eo dium, candore marmoreo Canariumprouocat: 
inulto tamen fuauitate & dulcedine grariffima 
luperarur. Duincnim lixiuio illo acriore , quali 
faponc ex calce parato, feculentioris , nigriortf- 
que pinguedinis (ordes eluuntur & abfterguntur, 
vbcr dulcedinis gratioris pcrit.atque nefc.o quid 
rancida acrimonia inuritur: vnde bilis gionirur, 
& (anguis vritur, capurgratlatur. Quod°quilibct 
noilc poteft ex cfu vluque Thj)Uii,ri.liri vocati. 
Sacchari ,cx cognomine iniula,fub ipfo fcrme Ai~ 
quatore firq.Antuerpiam enim & Londinutn An- 
glia, vbi defacarc iolent quidam induftrij artifi- 
ces,(iguftcs adlntc impuram Sc rubrum , multo 
fuauius c: dulcius reperias, quam excoctum , li- 
xiuiaque Sc cortinas cxpcrcum. Et quia, qua pu¬ 
rius reddant induftria,coalant Pharmacopteotum 
plebem: lubitum eft lnc monete. In Cortinam 
i A ahenum,Sacchari Thoinati.vel alterius quan¬ 
tum volunt,immittunt. Lixiuij fortis lola ex cal- 
