'€i6 
HISTORIA 
Ccpaceo generi [ vt refte nefeant Lob.&Pena I 
in Aduerf.) tantopere eft compar Scilla: vt mul- 
G-r Cep* ti cam Mannam c&pam vocent. Quia autem in- 
™* rln * il ' ter hanc &C marinum teftaccum pileem atunicea 
fquammarum compadtili ferie Squillam voca¬ 
tum, tanta limilitudo interceflit, hxc putatur Ite 
dida.Potuit ctia a fabuletis maritimis Sole tor¬ 
ridis, cuiufmodi fune inHifpania & prope arida: 
Lufiranise telqua maritima. Huius duasdifte- 
rentias colore dumtaxat inter Hifpanicas tam 
mulcas ani maduertere eft, quarum extimx tuni¬ 
ca: vni rubent, vt Cxpis oblongis, alteri albent, 
magnitudine pares.Vtrauis maxima Pomu Afl)- 
rium nun fuperat: e tam multis autc millib 9 ,qux 
quotannis tum Venctias tu Antuerpia deuehun- 
tur,nullam meminimus maiorem, ea qua: fata & 
perbelle adulta fuit Monfpelii in horto lacob. 
Fargcs Pharmacopxi. Vniucrfa namque folii 
canna, vel dorfum, palmum fermelata, pedem 
alta , craflirudo 'minor quam Aloes, crebra 
bulbo pullulant fquammatim compada, caulis 
fcfquicubitalis , gracilis , flofculos Fragarix 
gent fi miles fed minores , in ipicam poitremo 
deficiens. 
M*rrh re" Ncutiquam mirum Matthiolum,poft alios Nco- 
frchendi- rci j co ,; nuperos, lentendam dc Scilla mutafle, 
cum ncutiquam vifam libi genuinam fed tantum 
Verbis depidam, fatuatur. Quin etiam fi verum 
Pancratium vidiirct,numquam pro illo fpeCiem 
Scillxjlubdidillct. Et foliorum gracilitas ,a qua 
fc deceptum conqueritur, lane non aliam lpc- 
cicm confticuic Scillx: fed cantum contingit ha¬ 
bitiora <Se maiora adoWcerc folia , mutatione 
cculidoli&cujtu. 
Lobcl. Obf.dC Ic.pl. Scillx rubentibus^ radicis 
tunicis, folio Aleos carinato. Figuram habet ex 
ex Clufio,ac dicit Pancratium verum Clulii. 
Cluf.in poft.hifc.de hac Scilla fcribit.Pancra- 
p*ncr*tiZ. tio [ 1 lifp.dido eodem nomine quo Scilla,C ebul- 
laj amplitudo maior eft [quam Scillx,] extimx 
tnnicx uubcntjfoliaquc ampliora,longiora,magis 
carinata & quodammodo farreda. Abunde crel- 
cic inHilpanix mediterraneis: bulbos erui, flo¬ 
rentem autem aut femen ferentem nunquam 
confpcxi.Fabiano autem legas vt ad me feribat 
in, penfilibus hortis non modo caulem protu¬ 
lit , fed etiam plurimos flores fpicx inftar in co 
nafcchtes , fex foliis nafccntcs Scillx ( quantum 
ex pidura, quam cpiftolx coniunxcrat colligere 
licebat) florum xmulos >1 Grx- 
cis,Pancratium Latinis dicitur, nifpanici eodem 
quo Sciilam [albam] nomine donant, C cbollaal- 
offii barrana. Scilla, inquit Matthiolus , quam vul- 
frw* gus officinarum Squillam vociuc omnibus vul- 
‘^aris notitiae eft atque vtilifluna , medicamentis 
expetita, vtporc fine qua legitimaThcriaca con- 
.„ „ flci non polfit. Pancratium, quod aliquibus pu- 
a 5 c ji la vocatur , quoniam hodie in medica¬ 
mentorum vfum non recipitur, ideo Medicis & 
locus. Seplaliariis negledum eft.Vndc etiam pauci for- 
taflis funtquivcl lphnn nouerinr vel animad- 
uerterint: cum tamen variis in Italia locis gigna¬ 
tur, prxfertim in Apulcia , vbi magnus eit Scil¬ 
larum prouentus. Verum ctli id in ofticinis non 
habetur, nihil tamen iadurx in medicina fleri 
puto , qnbd eius vicem maior Scilla valentius e- 
j aiu duo ciam prxftet. Scillx duo notantur genera,vnum 
gener*. album alterum vero nigrum, iiinc nonnulli vt 
ji.uellsui Ruellius inquit, album mas,nigrum autem fee- 
notMur m inam faciunt: quanquam magis rationi con- 
reerek' 0 ** fentaneum videatur vt contrarium exiftimari & 
PLANTARVM- 
efle debeat. Matthiolum decebat demonftra- 
re qua in re differat Pancratium Italicum a Sedi¬ 
li; ille in poftremis com. non amplius eius me¬ 
minit nec locorum vbi pronenit Scilla Orticina- 
rum: quare id fecerit ignoramus forte quia de 
re non pedpeda fcripfcrat ? cenfuram etiam in 
Rueltium omifit, & merito, nili Plinium etiam 
velit taxare ex quo Rucliius allumpfit. 
Quandoquidem autem Matrhiolus in poftr. 
comment. nullam facit mentionem Scillx albx, 
verilimile nunquam ab covilam, nec etiam flo¬ 
res Scillx vulgatis quos pinxit cum quatuor fo¬ 
liolis. Scillam porro vocari tradit in Enit. ab *•«' 
Arab.Htf/^/jHaw/c/, Afchil fiue AlaJ)is.Bn\bo niti Ard 
ingenti fubrubro, radicibus inferna fede nume¬ 
ro lis fquammis craflis,lento fucco prqgnantibus 
acri & amaro, folia mittere Aloes limilia , cau- £ 
lem fcfquicubiralcm,lxuem, & flores in lummi- 
rare (ubpurpurcos.Idem ait in hift. Germ. Scilla ’ j 
multas habet fquainmas fubrubentes parum,fed, 
mulco ' maiores ik craifiorcs fert ex vtriufque 
cautis latere pulchros flores flaucfcentcs • 
rjclbc ,) vbi flores exciderunt pluribus diebus 
pbftcx bulbo prodeunt lata cralla folia line pe- J{ * 
diculo.vtjn albis Liliis: Copiofc proucnit in A- t *tu 
puleia Se Sicilia. Matthiolus in Epitome Se in 
hift.Gcrm.non libi conftat,dum vno loco feribit 
flores fubpurpurcos,alio aurem flaucfcentcs. 
Quam bene etiam Cafp.Bauhinus in fuo au- 
do Macthiolo poft Scillam nifpanicam fcripfe- 
ric,flores in fummicarc cllc fubpurpurcos,iudifcc 
alii: nos albos in vulgari Scilla vidimus prone 
annotauimus a quadraginta annis. 
Curporro SciHam ex Graecia Se Italia in Hif- 
paniam remittat Matthiolus mirari fatis Guill. 
nequit,vberrimo cius in Grxcia & Apuleiapro- 
uentu , nomine rituque veteri in limine ianux J 
cam liifpendcndi,adhxc vfque tepora propaga¬ 
ro. Scillam clle decernit Guil.cx Galeni len¬ 
tentia, cui radices fint candida:: Pancration cui J 
ruffijj Diolcor.authoritate. Ille Matth.fl Scil¬ 
lam terrx lux hxrcntem confpexiflet, ternos 
cam flores fundere haud ncgallec. Quod curcx 
Thcophraft. adnotauerit,nec Narcilfum ter flo¬ 
rere,quod ibidem traditur,obfcruatieric, magni 
eft apud Guill.momenti. Agnofcic fanc,cum hoc t ; 
in loco, tum in aliis non paucis, ingenium ipfius 
vafrum Se vcrfipelle. » 
Amatus quoque funilcm Cenfuram contra 
Rucllium cum Matth.habcc, dicens,Pancratium 1 
facit Scillam minorem & illam quidem nigram. 
Ruclliu arguit eum contra naturae ordinem nigra, i 
fere minimam facere cum fit Mafculus appcllan- i 
da. Verum animaducriit Amatus Rucllium Pii- 1 
nium imitatum. 
Scillam fiucSqu illam pingit LacunarScribit- i 
que vocari inCaftilla Ccbuilam Albarranarn. I- 
bidem dicitur Arabibus Wtfpcl vel Alafbil. Cat. ' 
Ceba marina. Portugalcnfibus Cebola Albarrana. 
Gall. OignM marin , Cbarptnraire : Scillx flos al¬ 
bicat ik ad flauam inclinat. Si ftirpium diligens 
indagator fuiflet, rrndidilfct nobis diferimina 
Scillarum in fua Hifpania proueniemium, ille 
ponit iconem Hyacinthi maioris pro Pancratio 
nulla addita deicriprionc. 
Loniccrus qui Scillam, Cepam marinam ,& 
ofHcinarum Squillam vocat, propriam addit fi- 
guram, 5 cdcfcriptioncm, atque caulem & flores 
proucnirc ante folia. 
Scilla noftra( inquit Gcfncr.)vulgaris,fiue Pa- 
cratium fit,fiue alia lpecicj Scillx, rc<ft£&vtili- 
ttr in Theciacam additur: tk vites omnes, quas 
Vctc- 
