LIBER XIX- 
antequam florere incipiat, quod etiam faciunt 
pleraque dubii. Solent enim omnes Tulipx 
nondum adulta:,& antequam flores proferre in¬ 
cipiant,vt plurimum lingulis annis reda & quali 
ad perpendiculum in dodrantale & palmare alti¬ 
tudinem profundius defeendere ( Apermineas 
excipio,& quafdani alias,qua: non in altum , led 
in latus & obliquum, ante quam floriferx lint: 
proles e longis venis dependentes Ipargunt, vt 
proximo capite declarabimus :) ferotinae autem 
ilice <Sc dubixiam didhr.ctiain veteris bulbi exu- ■ 
uio qd fubftantix relinqucre,qu^n aliti bulbum 
eftormata, limiliter in exuuio fubftantix quid- 
pia.m rclinquit,qux in alium bulbum tranlit : vt 
liquis cum dexteritate quadam & induftria tri¬ 
mos k quadrimos eruat, eximiorum vcftigiafc- 
quendo , nonnunquam vclut catenam aliquot 
bulborum cohxrentium, k ex primo exuuio or¬ 
tum ducentium inueniattlicct interdum accidat 
vt R.ferotina iam grandior, nondum tamen pla¬ 
ne adulta, indar Tulipx Apenninx liue B0110- 
hienfls proles in latus fpargat, vt in meo hortu¬ 
lo, in quo varii generis bulbofas ftirpes florum 
elegantia k varietate commendabiles alebam k 
excolebam, dum Viennx agerem,non femei ob- 
fcruaui. 
Memini &bulbos infima ala , quali fumma 
tellure natos,in ferotinarum & dubiarum gene¬ 
ribus , prxfertim (licet etiam in A-V, P-V , k 
quarundam aliarum prxcocium alis bulbi mihi 
nati lint,) qui telluri commifli, eiufdem coloris 
cum matre florem fubfcquente anno produxe¬ 
rint : eundem colorem etiam retinent bulbi ma¬ 
tri adnati. 
Ex feminibus veroqux fit propagatio , plane 
[vt dixi] incerta cft, inprxcocibus nimirum k 
dubiis: nam ferotinx magna ex parte filum ge¬ 
nus conferuare videntur, quemadmodum fupe- 
riorc capite dictum clt,aut li aliquam mutatio¬ 
nem adquirunt, exigua caeft, k plerumque in 
vnguium&: flaminum varietate, aut coloris in¬ 
tentione vel rcmiflione confiftic. 
Solet caulis c medio bulbo erumpcrc:fed ipfo 
cum foliis iam marcido,& ficcato, li bulbum e- 
ruas,ad latus illius ehatum conlpicics [quod eria 
cuenit in Iride bulbola , Colchico k congeneri¬ 
bus aliis,] nouo bulbo paulatim fuccrcfccnrc, k 
totius plantx fuccum ad fc recipiente,qux tem¬ 
pore conimodiflime erui poteft , erutus bulbus 
diu extra terram adferuan , k in alia loca etiam 
procul diflita fine noxa transferri. 
Omnes autem cuiufcunquc generis Tulipx(vt 
etiam hoc breuiter annotem ) quemadmodum 
longa experientia didici, quamdiu florem non 
ferunt plane funt,& vnicuin folium lin¬ 
gulis annis proferre lolcnt:at fi, dum cmerfit,le- 
le explicare incipiens,fccundura etiam eo inclu- 
fiim appareat,illo info anno florem prolaturum 
fpes cfl,nifi pruina,aut aliud ab infc&orum ero- 
fione incommodum cam intercipiat. 
Inutilem fanc fationem Vernam Tuliparum 
obleruauimus,quiaTulipx multx in profundi¬ 
tatem defccndunt,< 5 cficperduntur : bulbis no- 
Uimusqui fubftcrnant tabnlas lapideas: infolej j 
macro k liceo fosliciiisproueniunt,quiim in pin- I 
gui k argillolo : plurimi fceliciter xftate bulbos | 
terra exii»ut,'6c per plures feptimanas extra ter- I 
tam referuant. 
Tulipa,fi quidem fides habenda Lobelio , mc- j 
dio iam Vere floret,non modo in Italis,fed etiam | 
Belgicis k Gallicis hortis. Naturas luxu k lufa i 
huius quim multas vcauftiflimas florum in de- 1 
Tom. II. 
liciis habent inter Belgas D. Carolus de Crojv 
Princeps de Chymey, D.Io.de Brancion, D.lo 
VandcrDiJf ,D. Maria dc Brimeu. Io. MoutQ- 
nus. In Thracia eriani,tefte Dodonxo, & Cap¬ 
padocia Tulipa exit: Italias k Belgio peregrinus 
flos. Aprili menfe florem Belgium videt: Thra¬ 
cia vero etiam Iaiiiurio,velun ceflis eftAugerius 
Bufbequius in itinere Conftautinopolitano , 
qui ingentem vbique florum copiam media pla¬ 
ne hieme , lanuario menfe Iclc inucniflc refert. 
Horum florum infignem varietatem obfcruaui 
ego Stutgardix k Montbelg. in hortis 111 . E.C. 
Vvirtemb. Vires Tii- 
An iifdem facultatibus cum Satyrio Tulipx lipx. 
prxditxfinti neminem periculum fecifle intelle¬ 
xi, inquit Clutius. Io.Mulier Pharniacop. Vicnn. 
multos Tulipx bulbos condiit, radicum Orchi 1 
dis inftar,quibus longe fuauiores, k palato gra¬ 
tiores deprehendebam : an vero id prxftarenc 
quod Satyrio tribuitur, nondum intellexi. An- 
tuerpianus quidam Mercator cum horum bul¬ 
borum non exiguum numerum ab amico cum 
byffinis pannis Conftantinopoli libi milium ac- 
ccpilTetjCcpas ellc exiftimans,ex illis aliquot fub 
prunis alfari iuflit k vulgarium Ceparum modo, 
ex oleo k aceto in camam tibi parari:reliquos,in 
horto , inter Braificas k alia olera defodit. Dc 
viribus &‘facultatibus Tulipx, nihil compertum 
habet Dod. aut a quoquam compertum reperit. 
TVLIPA MINOR LVTEA NARBON. 
Inores Tulipx (inquit Dodon.) foliis funt T ulipami- 
anguftioribus k fere porraceis: cauliculis ner£)0 ‘ i - 
tenuioribus ac breuioribus: floribus minoribus» 
k minus in latitudinem fefe pandentibus : bul¬ 
bis minoribus, alicubi in Gallia Narbonenfi ac 
in Italia nafei feruntur. 
NonnullisHermodadtylus flore luteo dicitur, ^ 
fed perperam tamen. Neque enim Hermoda- 
6lyli fpecics aliqua clle videtur. Narboncnfem 
Lilio-Narcilfum luteum montanum,Tulipx fpe- 
ciem 3 erutam e Seucnx Narbonenfis iugis 
a plurimis iam annis,inBelgium deferenda Lob. 
k Pena Adii, curauerunt amicis Antuerpianis, 
qui primumTulipam illam vocarunt, ipli vero 
Narcillo-Lilium luteum audacius forte ( vtilo- 
lent, quo rerum cognitioni diftihdtiori confu- 
lant)indigitancrunt. 
Flos itidem 
fihgulo bulbo Dsfaiptic 
k caule Nar- 
ciili minore , 
tenuiore,deli¬ 
catiore , vni- 
cus, luteus, fe¬ 
nis foliis con¬ 
flans, ad Liliu 
auc potius ad 
Lilii lutei Af- 
phodcli flore 
accedens, fila¬ 
mentis luteis 
e medio ena¬ 
tis. Bulbus e- 
xilior multo, 
nucleum ob¬ 
longum Allii 
sequat, fibique 
fxpius adua- 
tum Allium 
exili filo ad_ 
Lll i 
